Wanderfahrt auf der Lippe

Het glas heldere water van de Lippe stroomde snel aan de instapplaats voorbij. We waren blij dat wij niet meer de 80 kilo bagage moesten dragen, maar dat de vouwkano ons en de bagage zou dragen. We hadden voor de Lippe gekozen als doel van onze jaarlijkse "Wanderfahrt" met de vouwkano. Een stromende rivier, betrekkelijk dicht bij huis en volgens de verhalen een klassieke aanrader.

Schloß Neuhaus,

We waren vlot met de trein via Arnhem, Oberhausen, Dortmund met drie maal een overstap, naar Paderborn gereden. Na een kop koffie in het station namen we hier een taxi, dit op aanraden van clubleden van een Paderborner Kano Club, die we via internet gevonden hadden en via e-mail op mijn vragen antwoord gaven. De taxi bracht ons naar .het Schloß Neuhaus, een prachtig slot van Paderborner bischoppen, een mooi groot complex met veel gebouwen en mooie tuinen. Na het ritueel van het opbouwen en inpakken van de kano nam de stroming ons mee. De omgeving was direct mooi, een klein riviertje uitgesleten in de bodem, af en toe opgestuwd, veel boom en struikgroei langs de kanten, soms tot kano brede openingen dicht gegroeid. De Lippe is wel een beetje e vergelijken met de Ems of sommige stukken van de Linge. Je mist weidse uitzichten, alleen een stuk voor de stuwen kom wat hoger. De Lippe wordt gevoed uit regen, maar ook aangevuld uit een onderaardse bron in Paderborn.

Sohlschwellen

Na 3 kleine stuwen, met in en uitstapvoorzieningen, kwamen we op de Lippesee Een groot "Gat van Hage" achtige recreatie plas, waar op deze maandag niet veel te doen was. Hierna een vlot stromend stuk met "Sohlschwellen", meestal bevaarbare stroomversnellingen uit steen en puin. De oevers zijn meestal beschermd met stortsteen die gelukkig bijna geheel aan het oog is onttrokken door begroeiing. Het was een rustig traject en we zagen op dit stuk twee reeën en een reebok aan de oevers. Er volgden twee pittige overdragingen, de kano en bagage ( 80 kilo) moest daar zo'n 3 meter tegen een steile zandige helling opgesleurd worden, dan de wieltjes er onder en dan door het hoge natte gras naar de andere zijde gesleept worden. Hierna over de stortsteenoever weer naar het water geschoven. We hadden de pech dat het weer niet zo best was, het regende af en toe flink en bij het overdragen werden we doornat. Het doel Lippstadt hebben we dus laten vallen en zijn enige kilometers voor Lippstad "wild" gaan kamperen. Er kwam zelfs nog een straaltje zon, dat de natte spullen probeerde te drogen. Na het ritueel van tent opzetten, eten koken en koffie drinken werd het donker en kropen we in de warme slaapzak. En slapen deden we even goed met of zonder toestemming om hier te kamperen en als we morgen weg zijn, zie je niets anders zien dan een plek plat getrapt gras.

Lippstad

In Lippstad, het Venetië van Westfalen, verdeeld de Lippe zich over een aantal armen en vaar je eigenlijk heel gezellig door een stadspark, na een "Bootsgasse" krijg je een lang smal stuk waarin de stroomsnelheid kan variëren va 5 tot 10 km per uur ! Bij de waterstand die wij hadden was het waarschijnlijk vijf, maar er zijn vast stukken bij die wildwatervaarders bij een hogere waterstand het hard sneller doen kloppen. We waren de stad uit voor we het wisten. De plaatsjes, behalve Lippstad, zijn allemaal weer helemaal van het water afgekeerd en nodigen niet uit tot verpozen, maar dat kon ook aan het regenachtige weer liggen. Langs de rivier liggen vele landhuizen en kasteeltjes, sommigen goed verstopt zodat ze vanaf het water nauwelijks te zien zijn.

In Herzfeld lag een mooi slot wat ons uitnodigde tot kijken en boodschappen doen. Ik koos alleen de verkeerde kant van de rivier en we moesten het doen met snackbar, waar ik een vette lunch meebracht, een warme friet en een frikadel in de vorm van een gehaktbal. Sommige stukken werden een beetje saai, er was niet veel variatie, na een "Bootsgasse" vonden we weer een prachtige "wildeplek" voor ons kamp. De "Tarp", een groen-tentzeil, bewees goede diensten. Aan een zijde aan de kano vast gemaakt en met de deelbare peddels als 4 stokken kreeg je een afdak waaronder ruimte was voor de kano, die dan dienst deed als rugleuning en een riante plaats om te koken en eten. Ook konden we nu de kano droog in en uitpakken. Ik heb er zelfs, ondanks het slechte weer, enkele nachten goed onder geslapen. We waren blij dat we niet doorgevaren waren naar de eerste echte camping op onze tocht, hij lag strak tegen de autobaan aan met al het lawaai van dien. We hebben er nog raad ( het gevaar van de stuwen ) en drinkwater van een vaste campingbewoner gekregen. Na een overdraging van de sluis aan het park, die bij mooie "Schloss Heesen" lag kwamen we in Hamm.

Jübermann

We hadden een kaart gekocht van "Jübermann", een Duitse kanoër die professionele waterkaarten maakt. De kaarten zijn voor kanovaarders perfecte informatie over de Duitse rivieren. "Jübermann" heeft pas een kaart uitgebracht van de Lippe, in de schaal 1:75.000, waarop een schat van informatie, zoals situatie schetsen van de stuwen, vaarverboden, de ligging van campings en clubhuizen en alles op goede topografische achtergrond. Hij plaats duidelijke aanwijzingen of commentaar op de kaart. Als voorbeeld: "Aus Bruchsteinen gemauerte "Bootsgasse" nur mit Matrialschaden an Bordwänden befahrbahr ( alle Bootshersteller freuen sich, wenn Sie diesen Fehlkonstruktion befharen!). Alle uitstapplaatsen bij stuwen en de overdraagroute zijn ingetekend op situatie schetsjes. Wij hebben op zijn kaart geen fouten kunnen ontdekken. Ik had de handzame vier A4-tjes laten plastificeren en voorzien van een zeiloog. De kaarten kunnen zo de hele reis in weer en wind op het dek liggen, vastgemaakt met een touwtje tegen het wegwaaien.

In Hamm bij het riant clubhuis van een roeivereniging moesten we weer moeizaam overdragen naar het "Ünterwasser" en deden we de noodzakelijke boodschappen. Inmiddels liep het Datteln-Hamm-Kanaal min of meer paralel aan de Lippe. Het grappige was dat het waterniveau van het kanaal veel hoger ligt dan van de Lippe. Het kanaal ligt dan ook tussen hoge dijken. Net na Hamm is een saai recht getrokken stuk van een paar kilometer, maar daarna begint de Lippe weer te kronkelen. Je kan de omgeving af en toe vergelijken met de Biesbosch als je lang de grote drinkwaterbekkens vaart. Het riviertje slingert door weilanden met hier en daar bod of een boerderij Tegen de avond vonden we weer een prachtig "wild" plekje waar we overnachten

Heinrich Nejedly

Heinrich Nejedly is een Duitse Kanovaarder die vele dag en vakantietochten heeft beschreven in een aantal boekjes. Bij elke tocht een paar foto's, wetenswaardigheden, vaarverboden, campings en een simpel kaartje. Hij schreef oa; Kanuwanderen in Deutschland, in Süddeutsland en in Nord-/Westdeutschland.. Dit zijn aanraders om een keer in te bladeren en een keus voor een mooie tocht uit te maken.. In zijn verhaal over de Lippe deelde hij het trajet op in twee tochten, hij slaat een bepaald stuk over, omdat er 7 stuwen in zitten, een oeverbetredingsverbod inzit en veel industrie langs de oevers is gevestigd.Wij hadden geen volgauto's voor het om het stuk te vermeiden en vinden industrie op zijn tijd ook interessant.We kwamen een aantal kolen of gas elektriciteitscentrales tegen. De centrales gebruikten het water van de Lippe als koelwatervoorziening, bij een van de centrales bleek hoe veel warmte in de rivier kan komen als de koeltorens niet in gebruik zijn. Het water werd na de inlaat op slag vies warm en vele kilometers waande we ons op een Brazilaiaanse oerwoudstroom met mistflarden boven het water. Ook zie je nog de lifttorens en de afval bergen van de oude mijnen liggen. Ook de hoogspanningsmasten die alle centrales volgen houden de horizon interessant.

Natuur

De rivier is aan banden gelegd door het bekleden van de oevers met stortsteen. Om nu de natuur weer meer kans te geven hebben ze op vele stukken de oeverbekleding weggehaald en als kleine eilandjes in het water terug gegooid, om de natuur zijn gang te laten gaan. Alleen de eilandjes begroeien nauwelijks doordat bij hoogwater elk jaar de heleboel schoon geveegd wordt. De oevers worden wel wat mooier en er ontstaan natuurlijke steile kanten van zand en leem waar zwaluwen in zouden kunnen nestelen, we hebben er nauwelijks een gezien..We hebben veel jonge watervogels gezien, een paar muskusratten, zwarte, blauwe en groene libellen en zelfs een grote waterschilpad, maar die hoorde waarschijnlijk net zo als onze bananenschillen niet in dit biotoop thuis.

Aquaduct

Lünnen was een plaatsje wat tot de rivier gebouwd was en met betonnen muren de hoge waterstanden van de Lippe in goede banen leiden. Het was een prima winkelstad, de winkelprommenade had een eigen voetgangersbrug over de Lippe en de boodschappen en het vers water halen was zo gedaan. We kwamen lang zo'n prachtig scheef in de rivier liggende molenstuw, waar het water met veel lawaai naar beneden stroom.

Het kanaal paralel lopende kanaal zie je maar een enkele keer, het loopt meestal enige kilometers van de Lippe vandaan.en mondt uit in het Dortmund-Ems-kanaal, hieruit gaat weer een ander kanaal paralel aan de Lippe verder, het Wesel-Datteln-kanaal. Het Dortmund Ems-kanaal kruist de Lippe met een aquaduct, ruim 25 meter boven ons ligt het kanaal in een stalenbak en zien we rijnaken passeren. Een prachtig stukje techniek wat we niet hadden willen missen. We kwamen bij "Haus Vogelsang" hier was, voor ons, een spectaculaire stroomversnelling waarvan ik na het bekijken, alleen ben afgevaren om weer een moeizaam omdragen te voorkomen. Ik begon met de boeg in de goede richting en kwam na enige strubbeling, achterstevoren het traject weer af en gelukkig droog aan.

Anlandeverbot

Behalve op de aangegeven plaatsen was op een bepaald traject van de Lippe een "Anlandeverbot". over een kleine 100 km. Er waren een enkele officiële uitstappplaats voor kanovaarders, een bord aan de oever en verder een smal paadje over de 1 tot 2 meter hoge oeverkant. Voor een bepakte vouwboot een haast onmogelijke uitstapplaats ik denk meer voor wildwatervaarders in polyethyleen boten bedoeld. Er waren pauze plaatsen te over, boeren hebben bij elk weiland een stuk oever aangepast zodat de koeien de rivier in kunnen om te drinken, bij de weiden waar de koeien niet waren, zijn dit ideale pauze plaatsen, waar je ook niets kan misdoen aan de natuur. Elke plaats van een beetje omvang had een of meerdere clubhuizen voor roei- of kanoverenigingen. Het gekke was eigenlijk dat ze bijna allemaal aan het kanaal lagen en niet direct goed bereikbaar voor ons. Want overdragen naar het kanaal kan op enkele punten waar kanaal en rivier dichtbij elkaar komen , maar is niet aantrekkelijk. Het kanaal bestaat meestal uit damwandprofiel met een instaphoogte van anderhalve meter. Daarom hebben we het "Anlandeverbot" maar overtreden en in het plaatsje Haltern op een steenworp van het station gekampeerd op een rustig weitje. Dat je eigenlijk in de rook van het Ruhrgebied bent besef je nauwelijks. Na Halteren kwam een soort stuwmeerachtig stuk, omgeven door heel hoge en kale dijken, ook na inspectie hebben we de functie niet precies kunnen bedenken. Langzaam verdwenen de dijken weer en werd de rivier weer natuurlijker, de uitzichten werden weidser en kleine "Sohlschwelle" brachten de nodige variatie. In Dorsten deden we nog wat inkopen en voeren verder over de nog steeds redelijk stromende Lippe.

Sterren

In het gehucht Krudenburg zou een "öffizieller Kanusteg der Gemeinde" zijn. Dit was zoals het overal zou moeten zijn, een eenvoudige beton met houten steiger, een trap naar boven en een prachtig weitje met prullenbak en daarnaast een modern schoon toilet met wasbak. Als we sterren uitdeelden zouden we ze hier allemaal kunnen laten.. Een van de doelen van de tocht was Hüxe, hier kruist de A3, autobaan Arnhem - Oberhausen de Lippe. Hier zie je altijd de Lippe onder de autobaan door stromen als je met de auto bent.en nu moest het een keer andersom. Nu was dat toch een afknapper, want als je met je kano onder een autobaan doorvaart is er totaal niets bijzonders. Maar als we later een keer met 140 op de teller hier over de A3 razen, zullen we altijd aan onze "Wandertocht" terug denken. Voorbij het lawaai van de autobaan zochten we een rustig afgelegen weitje waar we in aantrekkende wind ons kamp opzette.

Ree

Na het eten waren we de voorraden aan het op maken, reserve cakes, studentenhaver en een borrel. We deden dit, onder onze luifel, languit liggend met onze hoofden tegen de kano. We boomden wat over kanoen, werk en ander zaken. Toen ineens kwam er een grote ree ons weitje op gelopen, geheel onverstoorbaar ging hij op 20 meter van ons vandaan staan grazen en stapte zo wel 5 minuten voor ons heen en weer. Nadat hij zag dat hij niet alleen was ging hij er waardig vandoor. Na afloop zaten we nog een rustig half uurtje als zwijgende indianen voor onze wigwam te staren naar de zonsondergang, een mooie afsluiting van deze dag 's Nachts trok de wind aan, we konden 's morgens droog inpakken en toen we wegvoeren stonden er al golven met schuimkoppen op de Lippe. Gelukkig slingerde de rivier zich zodat we niet alsmaar de volle wind kregen maar de laatste 10 kilometer was het worstelen. Het eerste doel was gehaald en het tweede kwam in zicht, we voeren de Rijn op, een prachtig spektakel, veel scheepvaart met op de achtergrond de ruines van een oude brug. We draaiden de haven van Wesel in en via een scheepshelling van een scheepswerf en een groot transportbedrijf kwamen we op een plaats waar we de vouwboot demonteerden en alles weer een plek gaven in de diverse transport zakken. Hierna een wandeling, oa, door een oude citadel, naar het station waar we een kaartje kochten en Greet belde zodat die wist wanneer we aankwamen. Na een treinreis van een uur waren we weer in Arnhem en kwam ons vervoer net voorrijden. Het toch weer snelle eind van een week trekken met de kano, ondanks het slechte weer hebben we een prima week gehad, hoewel de Lippe op sommige stukken best mooi is, zal de Lippe niet in mijn top 10 komen