Minerały i skały

Minerały

Minerał to pierwiastek lub związek chemiczny będący składnikiem skorupy ziemskiej, powstały w sposób naturalny oraz posiadający określoną budowę fizyczną.

Istnieją minerały o identycznym składzie chemicznym, ale różniące się budową fizyczną - przykładem są np.: grafit i diament, które są zbudowane z czystego węgla.

Minerały posiadają budowę krystaliczną, tzn. atomy lub jony tworzące minerał rozmieszczone są regularnie w sieci przestrzennej. Tylko nieliczne naturalne składniki skorupy ziemskiej mają wewnętrzną budowę chaotyczną. Nazywamy je mineraloidami lub minerałami bezpostaciowymi. Należą do nich: bursztyn, wosk i asfalt ziemny.

Na Ziemi znamy kilka tysięcy minerałów, spośród których około 200 ma znaczny udział w budowie skorupy ziemskiej-takie minerały nazywamy skałotwórczymi. Pod względem chemicznym to głównie krzemiany, glinokrzemiany i tlenki i węglany.

Jedną z cech minerałów jest ich twardość, czyli odporność na ścieranie i rysowanie. Twardość określa się z pomocą skali Mohsa. Skala ta składa się z dziesięciu minerałów wzorcowych, ułożonych kolejno według rosnącej twardości. Są to:

1-talk 2-gips 3-kalcyt 4-fluoryt 5-apatyt 6-ortoklaz 7-kwarc 8-topaz 9-korund 10-diament

Twardość minerałów bada się porównując je z twardością minerałów wzorcowych, tzn.: jeżeli badany minerał jest twardszy od ortoklazu, a zarysowuje go kwarc to jego twardość wynosi 6,5.

Minerały powstają w wyniku:

- krystalizacji magmy

- wytrącania z roztworów wodnych

- wietrzenia chemicznego

- działalności organizmów żywych

- przeobrażenia istniejących już minerałów pod wpływem wysokiej temperatury i dużego ciśnienia