Klimaty Świata

KLASYFIKACJA KLIMATÓW ŚWIATA

WINCENTY OKOŁOWICZ I DANUTA MARTYN

Klasyfikacja klimatyczna opracowana przez W. Okołowicza i D. Martyn jest najpopularniejszym podziałem klimatów świata stosowanym w Polsce. Opiera się ona na analizie średnich miesięcznych temperatur powietrza, rocznej amplitudzie temperatury oraz na wielkości i rozkładzie opadów atmosferycznych.

Klasyfikacja ta wyróżnia pięć stref klimatycznych: równikową, zwrotnikową, podzwrotnikową, umiarkowaną i okołobiegunową. W każdej ze stref wyznaczono ponadto typy klimatu charakterystyczne dla danych stref. Wprowadzono także dwa typy klimatów astrefowych: klimat monsunowy i klimat wyżynny i górski.

Strefa klimatów równikowych:

Temperatury powietrza: wszystkie średnie miesięczne temperatury powietrza powyżej +20^oC, małe roczne amplitudy temperatury - poniżej 5^oC, tylko w klimatach suchszych do 10^oC

Opady: największe podczas zenitalnego górowania Słońca

Pory roku: określone na podstawie rocznego rozkładu opadów atmosferycznych

Typy klimatu:

wybitnie wilgotny (1)- brak wyraźnej pory bezdeszczowej

wilgotny (2)- jedna lub dwie pory bezdeszczowe

suchy (2) - pora deszczowa trwająca maksymalnie trzy miesiące

Diagramy klimatyczne:

Strefa klimatów zwrotnikowych:

Temperatury powietrza: średnia temperatura powietrza w najchłodniejszym miesiącu powyżej +10^oC, duże dobowe amplitudy temperatury - zwłaszcza w klimatach suchych, latem występują tu najwyższe temperatury na Ziemi (przekraczające +50^oC

Opady: w czasie lata, w klimatach suchych sporadyczne lub ich brak

Pory roku: w klimacie wilgotnym i odmianie monsunowej określone na podstawie rocznego rozkładu opadów atmosferycznych, w klimatach suchych temperaturą powietrza

Typy klimatu:

suchy kontynentalny z odmianą wybitnie suchą (3)

wilgotny z odmianą kontynentalną (4)

Diagramy klimatyczne:

Strefa klimatów podzwrotnikowych:

Temperatury powietrza: średnia temperatura powietrza w najchłodniejszym miesiącu w klimacie morskim około +10^oC i powyżej, w klimacie kontynentalnym i suchym około 0^oC i poniżej. Latem w klimatach kontynentalnych temperatury równie wysokie jak w strefie zwrotnikowej.

Opady: głównie w półroczu chłodnym, tylko w odmianie monsunowej w półroczu letnim

Pory roku: określone rocznym rozkładem temperatury i opadów

Typy klimatu:

morski (w tym śródziemnomorski) (5)

kontynentalny (6)

suchy kontynentalny z odmianą wybitnie suchą (7)

Diagramy klimatyczne:

Strefa klimatów umiarkowanych:

Temperatury powietrza: roczna amplituda temperatury w klimatach morskich i przejściowych do 25^oC, w kontynentalnych do 35^oC, a w suchych kontynentalnych i wybitnie kontynentalnych do 45^oC i powyżej.

Opady: całoroczne w klimatach morskich (na niektórych wybrzeżach przewaga opadów jesienno-zimowych), w klimatach przejściowych i kontynentalnych oraz w odmianie monsunowej przewaga opadów letnich

Pory roku: określone rocznym rozkładem temperatury

Grupa klimatów umiarkowanych ciepłych:

Temperatura powietrza: średnia trzech najcieplejszych miesięcy w klimacie morskim 15^oC i poniżej, w klimacie kontynentalnym 20^oC i powyżej. W miesiącach najchłodniejszych w klimacie morskim powyżej 0^oC, a w przejściowych i kontynentalnych poniżej 0^oC do -10^oC.

Typy klimatu:

morski (8)

przejściowy (9)

kontynentalny z odmianą wybitnie kontynentalną (10)

suchy kontynentalny z odmianą wybitnie suchą (10)

Diagramy klimatyczne:

Grupa klimatów umiarkowanych chłodnych:

Temperatura powietrza: średnia jednego lub najcieplejszych miesięcy w klimacie morskim między 10^oC a 15^oC, w klimacie kontynentalnym 20^oC i powyżej. W miesiącach najchłodniejszych (jeden-dwa miesiące w roku) w klimacie morskim do -10^oC, a w przejściowych i kontynentalnych od -10^oC do -20^oC

Typy klimatu:

morski (11)

przejściowy (12)

kontynentalny (13)

wybitnie kontynentalny (13)

Diagramy klimatyczne:

Strefa klimatów okołobiegunowych:

Temperatura powietrza: średnia temperatura powietrza w najcieplejszym miesiącu w klimacie podbiegunowym poniżej +10^oC, w klimacie biegunowym poniżej 0^oC.

Opady: głównie śnieżne, zwłaszcza w klimacie biegunowym.

Pory roku określone rocznym rozkładem temperatury powietrza oraz długością trwania dnia i nocy polarnej.

Typy klimatu:

podbiegunowy (subpolarny) (14)

biegunowy (polarny) (15)

Diagramy klimatyczne: