Wiatr

WIATR

Wiatr to ruch powietrza atmosferycznego o przeważającej składowej poziomej względem powierzchni Ziemi, powstały wskutek nierównomiernego rozkładu ciśnienia atmosferycznego na danym poziomie nad powierzchnią Ziemi. Generalnie wiatry wieją od wyżów do niżów barycznych.

• prędkość - wyrażana najczęściej w m/s lub km/godz. lub w węzłach (mila morska/godz.) oraz w umownej skali Beauforta. Prędkość wiatru zależy głównie od różnicy ciśnienia atmosferycznego (gradientu barycznego) a także od szorstkości podłoża i ukształtowania terenu. Im gradient baryczny jest większy (na mapie synoptycznej - im bliżej siebie położone są izobary) tym wiatr jest silniejszy.

Prędkość i kierunki wiatru wyznacza się za pomocą przyrządów meteorologicznych (wiatromierzy, anemometrów, anemografów). Przy powierzchni Ziemi najczęściej występuje wiatr o prędkości kilku m/s, rzadko powyżej 15 m/s, podczas sztormów lub huraganów prędkość wiatru może przekraczać 60-100 m/s.

Wiatry dzieli się na: stałe (pasaty), okresowe (monsuny, bryzy, wiatry górskie i dolinne) oraz nieokresowe (lokalne) - związane ze specyficznym ukształtowaniem terenu (m.in.: fen, halny, bora, mistral, chamsin, sirocco).

Wiatr odgrywa ważną rolę w atmosferze, przenosząc m.in. ciepło, parę wodną, zanieczyszczenia oraz powodując powstanie prądów morskich i falowanie zbiorników wodnych.

Skala Beauforta - dwunastostopniowa skala służąca do szacowania prędkości (tzw. siły) wiatru. Opracowana w 1806 przez angielskiego admirała F. Beauforta.

W roku 1946 Międzynarodowy Komitet Meteorologiczny rozszerzył skalę Beauforta do 17 stopni, obejmując nią wiatry do 61,2 m/s.

Skala opiera się na obserwacji skutków działania wiatru na przedmioty naziemne lub na powierzchnię morza. Szacowanie siły wiatru przy jednoczesnym pomiarze jego prędkości - dokonywanym anemometrem - pozwala przyporządkować stopniom skali Beauforta przybliżoną prędkość wiatru w metrach na sekundę.

Aktualnie skala Beauforta (podstawowa) przedstawia się następująco (prędkość wiatru podawana w m/s):

0 - cisza (prędkość wiatru 0 - 0,2),

1 - powiew (0,3 - 1,5),

2 - słaby wiatr (1,6 - 3,3),

3 - łagodny wiatr (3,4 - 5,4),

4 - umiarkowany wiatr (5,5 - 7,9),

5 - dość silny wiatr (8,0 - 10,7),

6 - silny wiatr (10,8 - 13,8),

7 - bardzo silny wiatr (13,9 - 17,1),

8 - wicher (17,2 - 20,7),

9 - wiatr sztormowy (20,8 - 24,4),

10 - sztorm (24,5 - 28,4),

11 - silny sztorm (28,5 - 32,6),

12 - huragan (32,7 -36,9).