Globalizacja to termin powszechnie stosowany, ale bardzo złożony, wieloznaczny i wieloaspektowy - trudno więc go jednoznacznie zdefiniować.
Ogólnie rzecz biorąc możemy ją określić jako całokształt procesów zachodzących we współczesnym świecie prowadzących do umiędzynarodowienia zachowań gospodarczych, społecznych, ekologicznych i politycznych, a tym samym do ujednolicenia świata (powstania "globalnej wioski")
Istnieje wiele definicji globalizacji:
- Globalizacja to proces pogłębiania powiązań ekonomicznych między krajami i regionami świata, który wynika z rosnącej swobody i szybkości zawierania i realizacji transakcji międzynarodowych oraz dokonywania transgranicznych przepływów dóbr, usług i czynników produkcji ( kapitału, wiedzy, pracy, informacji), któremu towarzyszy rozwój i upowszechnianie instytucji i mechanizmów charakterystycznych dla rozwiniętej gospodarki. (definicja ekonomiczna)
- Globalizacja to całość i prędkość połączeń i interakcji ekonomicznych, politycznych, społecznych, kulturowych, które dokonują się czasem poza kontrolą lub nawet wiedzą rządów czy innych władz. Charakteryzuje się równocześnie zmniejszeniem odległości i wzrostem przepuszczalności tradycyjnych granic, jest zjawiskiem transnarodowym. (definicja geopolityczna)
- Globalizacja to proces, w którym rynki i produkcja w różnych krajach stają się coraz bardziej współzależne w związku z dynamiką wymiany towarów i usług, przepływem kapitału i technologii. Globalizacja oznacza zmniejszenie barier między krajami i wzmocnienie powiązań ekonomicznych, politycznych, społecznych, prowadzi do tworzenia się globalnego rynku towarów, usług, kapitału oraz kształtowania się nowego międzynarodowego podziału pracy. (definicja UE)
- Globalizacja gospodarki światowej to proces poszerzenia i pogłębienia się współzależności między krajami i regionami wskutek rosnących przepływów międzynarodowych oraz działalności korporacji transnarodowych, co prowadzi do jakościowo nowych powiązań między firmami, rynkami i gospodarkami.
- Globalizacja - ogół procesów prowadzących do coraz większej współzależności i integracji państw, społeczeństw, gospodarek i kultur, czego efektem jest tworzenie się "jednego świata", światowego społeczeństwa; zanikanie kategorii państwa narodowego; kurczenie się przestrzeni społecznej i wzrost tempa interakcji poprzez wykorzystanie technologii informacyjnych oraz wzrost znaczenia organizacji ponad- i międzynarodowych, w szczególności ponadnarodowych korporacji.(źródło: Wikipedia)
- Globalizacja to jak wyżej wspomniano proces wielowątkowy. Do głównych jej płaszczyzn zaliczamy:
- Płaszczyzna gospodarcza - obejmuje ona przede wszystkim wzrost znaczenia w gospodarce światowej korporacji międzynarodowych, dla których obszarem działania jest cała kula ziemska; innym ważnym elementem tej płaszczyzny jest rosnąca swoboda w międzynarodowym przepływie kapitału, towarów i usług (działanie WTO, OECD i innych organizacji) oraz rosnąca ponadnarodowa rola niektórych walut czy też wprowadzanie wspólnej waluty (np.: euro)
- Płaszczyzna technologiczna - zakres jej obejmuje głównie globalny, swobodny przepływ informacji wynikający z rozwoju sieci teleinformatycznych; rozwój nowoczesnego transportu międzynarodowego ułatwiający przepływ towarów i ludzi między państwami oraz standaryzację produkcji przemysłowej
- Płaszczyzna społeczno-kulturowa - rosnąca rola na świecie kultury masowej wywodzącej się głównie z kręgu kultury angloamerykańskiej; wiodąca rola masmediów w kształtowaniu norm i poglądów ludzi na całym globie; znoszenie przeszkód w przepływie ludzi między państwami i tworzenie międzynarodowego rynku pracy
- Płaszczyzna polityczna - to głównie wzrost znaczenia procesów integracyjnych - rosnąca rola organizacji międzynarodowych; wspólne działania międzynarodowe - zwalczanie terroryzmu, przestępczości międzynarodowej (Interpol), międzynarodowe próby rozwiązywania konfliktów zbrojnych, tworzenie prawa międzynarodowego oraz międzynarodowych instytucji sądowych i arbitrażowych
- Płaszczyzna ekologiczna - to globalne zagrożenia związane z niewłaściwą działalnością ludzkości, a także międzynarodowe próby działania na rzecz ochrony środowiska
KORZYŚCI I ZAGROŻENIA WYNIKAJĄCE Z GLOBALIZACJI
KORZYŚCI
- szerszy dostęp do zróżnicowanych dóbr konsumpcyjnych
- łatwiejsze rozpowszechnianie się nowych technologii (zwłaszcza w krajach rozwijających się)
- swobodny dostęp do informacji i wiedzy
- inwestycje w KSR tworzą tam nowe miejsca pracy - zmniejszenie bezrobocia w tych krajach
- masowość produkcji powoduje spadek cen towarów, a tym samym ich powszechniejszą dostępność
- wzrost konkurencji na rynkach światowych wymusza poprawę jakości produkowanych towarów oraz spadek ich cen
- swobodniejszy przepływ ludzi między państwami
- możliwość inwestowania na całym świecie
- inwestycje korporacji międzynarodowych w KSR przyspieszają ich rozwój gospodarczy
- wzrost tolerancji dla odmiennych kultur i poglądów
- większe możliwości międzynarodowych działań na rzecz pokoju i ochrony środowiska
ZAGROŻENIA
- rozwój kultury masowej powoduje zanik różnorodności kulturowej społeczeństw
- upadek mniejszych firm, które nie są w stanie sprostać konkurencji ze strony wielkich korporacji
- monopolizacja rynków przez koncerny międzynarodowe prowadzi do zawyżania cen towarów i usług
- zmniejszenie roli rządów państw na rzecz organizacji międzynarodowych
- większa konkurencyjność na rynkach światowych wymusza utrzymywanie niskich płac
- rozwój międzynarodowej przestępczości i terroryzmu
- cyberprzestępczość
- międzynarodowe powiązania gospodarcze i finansowe skutkują większą podatnością państw na kryzysy gospodarcze
Ciekawe artykuły poświęcone globalizacji:
GLOBALIZACJA - WYZWANIA I ZAGROŻENIA - PTE oddział Kraków
GLOBALIZACJA OD A DO Z - Narodowy Bank Polski