Geografia Polski

POŁOŻENIE POLSKI

POŁOŻENIA GEOGRAFICZNE POLSKI:

Polska leży w środkowej Europie nad Morzem Bałtyckim - na obszarze naszego kraju leży geometryczny środek Europy.

POŁOŻENIE MATEMATYCZNE (KARTOGRAFICZNE) POLSKI:

Polska leży w całości na półkulach wschodniej i północnej (Oznacza to, że wszystkie miejsca położone na terenie naszego kraju mają długość geograficzną wschodnią, a szerokość geograficzną północną).

Skrajnymi punktami terytorium lądowego Polski są:

• na północ: Przylądek Rozewie: 54°50' N
• na południe: szczyt Opołonek w Bieszczadach: 49°00' N
• na wschód: zakole rzeki Bug koło Horodła (Strzyżowa): 24°09'E
• na zachód: zakole rzeki Odry koło Cedyni: 14°07'E

Rozpiętość równoleżnikowa Polski (różnica długości geograficznej punktów położonych najdalej na wschód i zachód) wynosi więc 10°02'. Skutkami rozciągłości równoleżnikowej są:

• różnica czasu słonecznego miejscowego wynosząca około 40 minut (dokładnie 40 minut i 8 sekund). W efekcie im dalej na zachód tym Słońce później góruje.
• położenie Polski w dwóch strefach czasowych (strefa czasu środkowoeuropejskiego i strefa czasu wschodnioeuropejskiego - granicą tych stref jest południk 22°30'E)
• wzrastający kontynentalizm klimatu Polski w kierunku wschodnim

Rozciągłość południkowa Polski (różnica szerokościami geograficznymi punktów wysuniętych najbardziej na północ i południe) wynosi 4°50'. Skutkami rozciągłości południkowej są:

• różnica w wysokości górowania Słońca między Opołonkiem a Przyl. Rozewie wynosząca 5°40' (im dalej na północ tym wysokość górowania Słońca w Polsce jest niższa)
• różnica w długości trwania dnia i nocy wynosząca maksymalnie (w dniach przesileń) niewiele ponad 1 godzinę (wiosną i latem im dalej na północ tym dzień jest dłuższy, a jesienią i zimą odwrotnie im dalej na północ tym dzień jest krótszy)

POŁOŻENIE GEOLOGICZNE POLSKI:

Polska znajduje się na styku trzech wielkich jednostek tektonicznych Europy:

1) obszaru fałdowań prekambryjskich (Platformy Wschodnioeuropejskiej) -wschodnia i północno-wschodnia Polska

2) obszaru fałdowań paleozoicznych (platformy paleozoicznej środkowej i zachodniej Europy) - środkowa i zachodnia Polska. Spod pokrywy osadowej tej platformy wyłaniają się części górotworów kaledońskich i hercyńskich (Sudety Zachodnie i Sudety Wschodnie, G. Świętokrzyskie);

3) obszaru fałdowań alpejskich (Karpaty i zapadliska przedkarpackie).

POŁOŻENIE HYDROGRAFICZNE POLSKI:

Polska jest krajem bardzo spójnym hydrograficznie.

Polska w całości leży w zlewisku Oceanu Atlantyckiego, a w 99,7% w zlewisku Morza Bałtyckiego. Pozostałe 0,3% powierzchni Polski to zlewiska Morza Czarnego i Północnego.

POŁOŻENIE KLIMATYCZNE POLSKI:

Polska leży w strefie klimatów umiarkowanych ciepłych. Położenie naszego kraju między dużym akwenem morskim Oceanu Atlantyckiego na zachodzie i olbrzymim obszarem lądowym wschodniej Europy i północnej Azji na wschodzie decyduje o dominacji w Polsce typu klimatu przejściowego między klimatem morskim a klimatem kontynentalnym.

POŁOŻENIE GEOPOLITYCZNE POLSKI:

Polska leży między dwoma dużymi państwami Rosją i Niemcami. W wyniku takiego położenia naszego kraju wielokrotnie w przeszłości przez terytorium Polski przetaczały sie wojny - prowadziło to do wielkich strat ludnościowych i materialnych oraz okresowej utraty niepodległości. Korzystnym (przynajmniej częściowo) skutkiem tego położenia Polski są zyski osiągane z opłat tranzytowych między Rosją a państwami Europy Zachodniej.

POŁOŻENIE GEOKULTUROWE POLSKI

Polska leży na obszarze tradycji chrześcijańskiej - dominuje w Polsce kultura katolicka, ale od zachodu graniczymy z obszarem kultury protestanckiej, a od wschodu z obszarem kultury prawosławnej.