Front polarny

Front polarny oddziela strefę o przeważających wiatrach zachodnich od polarnej strefy wiatrów wschodnich. Gdyby powierzchnia Ziemi była płaska i jednorodna (na przykład wodna) na linii frontu nic by się nie działo (rys. 1). Zróżnicowanie powierzchni Ziemi (zwłaszcza na półkuli północnej)powoduje powstawanie na linii frontu załamań, w których z kolei powstają układy niskiego ciśnienia przemieszczające się w kierunku wschodnim (wędrujące niże) (rys. 2). Niż trwa zazwyczaj od dwóch do pięciu dni i przemieszcza się z przeciętną prędkością 60-100 km/h nad morzem i 30-45 km/h nad lądem. Zimą niże przemieszczają się szybciej niż latem. Szlaki przemieszczania się niżów zmieniają się sezonowo: zimą przemieszczają się znad Ameryki Północnej przez Atlantyk nad M. Śródziemne w stronę Turcji i Ukrainy (stąd opady zimowe nad Morzem Śródziemnym. Latem drogi niżów biegną przez Islandię i dalej nad Skandynawią w stronę Uralu i Syberii. Po stronie zachodniej niżu powietrze zimne (wiatry wschodnie) wypierają powietrze cieplejsze - tworzy sie front zimny. Natomiast po stronie wschodniej niżu powietrze ciepłe (wiatry zachodnie) wypierają powietrze zimniejsze - powstaje front ciepły.

Front zimny przemieszcza się szybciej niż front ciepły. Powoduje to zmniejszanie się powierzchni, nad którą napływa powietrze ciepłe, a zwiększanie powierzchni, nad którą napływa powietrze zimne - fronty zbliżają się do siebie (rys. 3).

W końcu front zimny dogania front ciepły i nasuwa się na niego. Zjawisko to nazywamy okluzją, a powstały front frontem zokludowanym (rys.4). Następnie niż wypełnia się i zanika, ale zazwyczaj za nim wędruje kolejny niż. (może ich powstać na północnym froncie polarnym nawet kilkaset w ciągu roku).

Teoretyczny model zachowania się dwóch mas powietrza ścierających się ze sobą oraz rozwój układu niskiego ciśnienia na froncie polarnym przedstawił w pierwszej połowie XX wieku norweski klimatolog V. Bjerknes. Modele te stały się podstawą prognozowania pogody w umiarkowanych szerokościach geograficznych.