🔳 Posty

Śladami Jana Bułhaka. Powojenna Jelenia Góra w obiektywie mistrza i w mojej kamerze

Czas spędzony z fotografią i historią ma to do siebie, że nie liczy się go w dniach, lecz we wrażeniach. Choć film zrealizowałem 16 listopada 2024, a materiał publikuję z pewnym opóźnieniem, to tamten listopadowy dzień pozostawił we mnie absolutnie niezatarte wrażenie.

Wspomniana niedziela przywitała Jelenią Górę piękną, słoneczną pogodą. W niemal niedzielnym milczeniu i słońcu przeszedłem się ulicami naszego miasta – tymi samymi ciągami pieszymi, tą samą płytą Rynku, po których w pierwszych latach po wojnie kroczył sam ojciec polskiej fotografii, Jan Bułhak. Zaparłem się i filmowałem zawzięcie swoim iPadem, chwytając światło i cień współczesnej Jeleniej Góry. Ale prawdziwy wstrząs estetyczny i emocjonalny czekał na mnie w progach jeleniogórskiego Biura Wystaw Artystycznych.

Spotkanie w BWA: Dwa pokolenia i świat, którego już nie ma

Wystawa „Jelenia Góra 1945–1950 w fotografii Jana i Janusza Bułhaków”, zorganizowana w BWA pod wytrawną opieką kuratorską Joanny Mielech, to wydarzenie niezwykłej wagi dla każdego, komu bliskie są dzieje naszych ziem. Ekspozycja zgromadziła blisko 200 unikalnych, czarno-białych kadrów pochodzących ze zbiorów Muzeum Fotografii w Krakowie. To wyjątkowa okazja, by zobaczyć owoce inwentaryzacji fotograficznej, jaką Jan Bułhak wraz z synem Januszem prowadzili na Ziemiach Zachodnich tuż po II wojnie światowej.

Stojąc przed tymi ścianami, wpatrywałem się w powojenne kamieniczki, ulice i pierzeje. Jelenia Góra wyszła z zawieruchy wojennej bez zniszczeń, a Bułhak – ze swoją niezwykłą wrażliwością na światłocień i formę architektoniczną – uwiecznił to miasto z ogromną pasją i estetycznym pietyzmem.

Oglądając te fotografie, złapałem się na głębokiej refleksji. Jan Bułhak tworzył ten bezcenny zapis, zanim w ogóle pojawiłem się na świecie. Przecież dzisiaj mam już 73 lata, a tamte kadry przypominają o ciągłości trwania i o tym, jak niewiele w gruncie rzeczy zmienia się duch naszego miasta, choć mijają pokolenia.

Od fotografii do ruchomego obrazu

Swoim wieloletnim zwyczajem nie mogłem zostawić tego wydarzenia bez własnego śladu obiektywu. Połączyłem filmowe ujęcia ze spaceru słonecznym Traktem Śródmiejskim z dokumentacją wizyty w galerii. Powstał z tego kameralny materiał – relacja, która jest nie tylko sprawozdaniem z wystawy, ale i osobistym dialogiem z twórczością mistrzów. Niezwykły klimat całego nagrania dopełnia wspaniała oprawa muzyczna – utwory No. 1 A Minor Waltz (Esther Abrami) oraz Forest Lullabye (Asher Fulero).

Dla wszystkich pasjonatów lokalnej historii wielką wartością jest również specjalny katalog wydany przez Galerię BWA w Jeleniej Górze, stanowiący wspaniały dokument tamtych lat.

Zapraszam Was serdecznie do obejrzenia mojego filmu i wspólnego spaceru po Jeleniej Górze – tej dzisiejszej, kąpanej w jesiennym słońcu, i tej sprzed dekad, utrwalonej na szklanych płytach i błonach przez Jana i Janusza Bułhaków.