Πάολο Ουτσέλλο, Προοπτική σπουδή κάλυκα, περίπου 1430-40.
Η γραμμική προοπτική ανακαλύφθηκε και αναπτύχθηκε κατά την Αναγέννηση από τον Ιταλό αρχιτέκτονα και θεωρητικό Φιλίππο Μπρουνελέσκι (Filippo Brunelleschi) στις αρχές του 15ου αιώνα.
Ο Μπρουνελέσκι διεξήγαγε πειράματα στη Φλωρεντία, χρησιμοποιώντας έναν καθρέφτη και ένα σύστημα από σημεία φυγής, για να απεικονίσει με ακρίβεια την προοπτική της πόλης. Στη συνέχεια, οι ιδέες του καταγράφηκαν και διαδόθηκαν από τον Λεόν Μπατίστα Αλμπέρτι (Leon Battista Alberti), ο οποίος το 1435 έγραψε το έργο De Pictura, όπου περιέγραψε τους μαθηματικούς κανόνες της προοπτικής.
Άλλοι σημαντικοί καλλιτέχνες που τελειοποίησαν τη μέθοδο ήταν ο Πάολο Ουτσέλο (Paolo Uccello) και ο Πιέρο ντέλλα Φραντσέσκα (Piero della Francesca).
Η γραμμική προοπτική είναι μια τεχνική σχεδίου που χρησιμοποιείται για την αναπαράσταση του βάθους και της τρισδιάστατης αίσθησης σε μια επίπεδη επιφάνεια (όπως ένα χαρτί ή ένας καμβάς). Βασίζεται στην αρχή ότι οι παράλληλες γραμμές φαίνεται να συγκλίνουν καθώς απομακρύνονται από τον παρατηρητή, συναντώντας ένα ή περισσότερα σημεία φυγής στον ορίζοντα.
Βασικά Στοιχεία της Γραμμικής Προοπτικής
Ορίζοντας: Η νοητή γραμμή στο ύψος των ματιών του παρατηρητή, όπου βρίσκονται τα σημεία φυγής.
Σημείο ή σημεία φυγής: Το ή τα σημεία στα οποία συγκλίνουν οι γραμμές προοπτικής.
Γραμμές προοπτικής: Οι γραμμές που οδηγούν στο σημείο φυγής, δημιουργώντας την αίσθηση του βάθους.
Κλίμακα αντικειμένων: Τα αντικείμενα εμφανίζονται μικρότερα όσο πλησιάζουν το σημείο φυγής.
Τύποι Γραμμικής Προοπτικής
🔹 Μονοσημειακή προοπτική: Όλες οι γραμμές συγκλίνουν σε ένα σημείο φυγής (π.χ. θέα σε δρόμο που απομακρύνεται).
🔹 Δισημειακή προοπτική: Οι γραμμές συγκλίνουν σε δύο σημεία φυγής, συνήθως για γωνιακές προβολές αντικειμένων (π.χ. κτίρια).
🔹 Τρισημειακή προοπτική: Χρησιμοποιείται τρίτο σημείο φυγής, συνήθως για απόψεις από πολύ ψηλά ή πολύ χαμηλά (π.χ. ουρανοξύστες από κάτω).
Η γραμμική προοπτική αναπτύχθηκε στην Αναγέννηση από καλλιτέχνες όπως ο Φιλίππο Μπρουνελέσκι και ο Λεονάρντο ντα Βίντσι, επαναστατώντας στον τρόπο που απεικονίζεται ο χώρος και η πραγματικότητα στη ζωγραφική και την αρχιτεκτονική.
Ι