Άγαλμα της Ιουστιάδας (Justitia, Δικαιοσύνη ή Θέμις ή Αστραία κόρη της θέμιδος), 1751 μ.Χ., Οροφή Δικαστηρίων στο Κάστρο του Δουβλίνου, Ιρλανδία.
Αντίθετα προς την συνήθη απεικόνιση, τα μάτια της δέν καλύπτονται, επίσης η τοποθέτησή της στρέφεται προς το εσωτερικό της αυλής, που ζούσαν οι άρχοντες και οι αυλικοί, ενώ η πλάτη της είναι στραμένη προς την πλευρά του λαού.
Στη ρωμαϊκή μυθολογία η θεά της Δικαιοσύνης είναι η Γιουστίτια και το άγαλμα της κοσμεί πολλά δικαστήρια ανά τον κόσμο. Είναι τυφλή για να τονιστεί η αμεροληψία της, κρατά στο αριστερό της χέρι ζυγαριά και στο άλλο σπαθί.
Justitia, Δικαιοσύνη ή Θέμις ή Αστραία κόρη της θέμιδος
Σύμφωνα με τη μυθολογία, η Θέμις άνηκε στο γένος των Τιτάνων. Πατέρας της ήταν ο Ουρανός και μητέρα της η Γαία. Η Θέμις ήταν παρούσα στη γέννηση του Δία και ήταν εκείνη που τον έδωσε στην Αμάλθεια να τον αναθρέψει. Όταν ο Δίας μεγάλωσε τον παντρεύτηκε και έζησε μαζί του στον Όλυμπο. Μαζί απέκτησαν πολλές κόρες, που συνέβαλαν στην τήρηση της τάξης. Τις Ώρες, οι οποίες επόπτευαν τα έργα των ανθρώπων, τις Μοίρες που γνέθαν το νήμα της ζωής τους, την Αστραία που καθοδηγούσε τον κεραυνό, την Αιδώ και τη Δίκη. Η Δίκη κατοικούσε παράλληλα στον Όλυμπο και στον κάτω κόσμο και τιμωρούσε μέσω των Ερινύων και της Άτης, όποιον έκανε άδικες πράξεις.
Ο Δίας εμπιστευόταν την κρίση της Θέμιδας και ακολουθούσε τις συμβουλές της. Μαζί επέβαλαν την τάξη και έπαιρναν δίκαιες αποφάσεις. Σύμφωνα με τον Όμηρο, ο ρόλος της στον Όλυμπο ήταν πολύ σημαντικός. Ασκούσε μεγάλη επιρροή στους Ολύμπιους θεούς και ήταν εκείνη που επόπτευε την τάξη στα συμπόσια και συγκαλούσε τα συμβούλια των θεών. Μάλιστα είχε το δικαίωμα να μιλά εκ μέρους του Δία και να εξαγγέλλει τις αποφάσεις του. Ο μύθος λέει ότι ο Δίας κέρδισε τη Γιγαντομαχία υπό την καθοδήγησή της και ότι αυτή υποκίνησε το ξέσπασμα του Τρωικού πολέμου για να μειωθεί ο πληθυσμός του τότε γνωστού κόσμου.
Η Θέμις, εκτός από θεά της δικαιοσύνης, αναφέρεται και ως Θεά Προφήτης, καθώς είχε επινοήσει τους χρησμούς και τις τελετουργίες που λάμβαναν χώρα στα αρχαία μαντεία. Μετά τη μητέρα της, Γαία, ήταν εκείνη που ανέλαβε την προστασία του μαντείου των Δελφών. Αργότερα το χάρισε στον Απόλλωνα, αφού του έμαθε πρώτα την έννοια της δικαιοσύνης και την μαντεία. Επίσης αναφέρεται και ως Θεά Ιχναία, καθώς όταν αντιλαμβανόταν αδικίες, τιμωρούσε αναλόγως αυτούς που τις διέπρατταν.
--------------------------------------
Αστραία
Η Αστραία ήταν κόρη του «πατρός ανδρών τε θεών» θεού Δία και της θεάς της δικαιοσύνης, θεάς Θέμιδος. Κατά άλλους ήταν κόρη του Τιτάνα Αστραίου και της Τιτανίδας Ηούς (Ηώς = Αυγή) που την έλεγαν και Δίκη, με αποτέλεσμα να ταυτίζεται με την αντίστοιχη θεά. Την παρίσταναν με ζυγαριά και φοίνικα στο ένα χέρι και στάχυ στο άλλο.[1]
Πρόσφερε τη βοήθειά της κατά την Τιτανομαχία υπέρ του Δία. Αυτός την τίμησε με το να της δώσει το δικαίωμα να οδηγεί τον κεραυνό στον στόχο του. Από αυτό η Αστραία έγινε η προσωποποίηση της Δικαιοσύνης, από την πλευρά της επόπτευσης, και συχνά προσφωνούταν και ως "Θεία Δίκη".
Από αυτή την προσφώνηση παραμένει μέχρι και σήμερα σε χρήση στη νεοελληνική η λαϊκή έκφραση: «Θεία δίκη, θα πέσει φωτιά να μας κάψει»!
Κατά τον Οβίδιο[2] και τον Ησίοδο η Αστραία κατοικούσε στη Γη μέχρι την περίοδο του Χρυσού Γένους, γι΄ αυτό και οι αρχαίοι ποιητές ονόμαζαν την εποχή εκείνη και «εποχή της Αστραίας».
Ύστερα, απογοητευμένη από τις ηθελημένες αλλοιώσεις του πνεύματος της Δικαιοσύνης που επέφεραν οι άνθρωποι, (κατάπτωση αξιών), μετά την Αιδώ, που πρώτη εγκατέλειψε τη Γη, και αντ' αυτής εγκαταστάθηκε το Έγκλημα, μετέβη στον Όλυμπο και από εκεί στον Ουρανό όπου και εισήλθε στον αστερισμό της Παρθένου (επειδή παρέμεινε αγνή παρθένα).
Εικονίζεται ως επί το πλείστον να κρατά στο δεξί χέρι ζυγό με ένα κλαδί φοίνικα, ενώ στο αριστερό ένα στάχυ ή ξίφος. Μια άλλη απεικόνισή της είναι αυτή κατά την οποία στο δεξί κρατά κλαδί ελιάς και στο αριστερό το Κέρας της Αμάλθειας.
Αυτοκρατορία της Αυστροουγγαρίας, 1848-1915, μικρό οικόσημο, Hugo Gerhard Ströhl.
Ars moriendi (fine XV secolo), Bibliothèque municipale, Marsiglia
Αλληγορία των πέντε επίμονων τεράτων, 1575 - 1618, χαρακτικό από βιβλίο αλχημείας.
Βιττόρε Καρπάτσο (1465–1526), "Ο Λέων του Αγίου Μάρκου", 1516, τέμπερα σε μουσαμά, 130 x 368 εκ., Παλάτι των Δόγηδων, Βενετία.
///
///
|
βήματα: