Basisrust 

Go for the flow!

Het autistisch denken brengt veel onzekerheid met zich mee. Als je alles anders ervaart is er immers weinig voorspelbaarheid. Mensen met autisme ervaren de wereld daarom als overweldigend. En dan is er vaak nog de over- of net ondergevoeligheid voor zintuiglijke prikkels.

Stress kenmerkt daarom het leven van veel mensen met autisme.

Net daarom is het belangrijk oog te hebben voor hun basisrust. Basisrust kan je het best vergelijken met wat wij kennen als 'flow'. Je voelt je veilig en op je gemak. Je bent in staat te leven en te leren. Alleen is dat 'leven' bij mensen met autisme vaak eerder een 'overleven'. 

Sensorische prikkelverwerking 

70 tot 90% van de personen met autisme ondervinden problemen bij de sensorische ontwikkeling. Het is meestal niet zo dat hun zintuigen niet of niet zo goed werken. Wel is het zo dat zintuiglijke prikkels bij hen anders worden verwerkt. Een verstoorde prikkelverwerking is sinds enkele jaren ook echt een criterium dat gebruikt kan worden om de diagnose ASS te stellen. Toch heeft niet iedereen met autisme dezelfde sensorische problemen. 

Het is dus belangrijk om na te gaan bij iedere individuele persoon waar er mogelijks sprake is van over- of ondergevoeligheid voor bepaalde zintuiglijke prikkels. Dit gaat immers een grote invloed hebben op het al dan niet ervaren van basisrust. 

Bij overprikkeling komen prikkels vaak te sterk binnen, bij onderprikkeling komen ze niet sterk genoeg binnen. Soms is ook sprake van 'mono-verwerking' van prikkels bij autisme. Dit wil zeggen dat er maar van één zintuig tegelijkertijd prikkels worden verwerkt. Denk maar aan iemand die met je praat, maar je niet aankijkt. Of de leerling die naar het bord staart, maar niet hoort wat de leerkracht zegt. 

Over- of onderprikkeling van de zintuigen kan zorgen voor extra stress. Maar omgekeerd kunnen personen met autisme bij meer stress ook over- of ondergevoelig reageren op zintuiglijke prikkels.

Wil je hier een uitgebreid zicht op krijgen, dan kan het handig zijn een sensorische profiel af te nemen bij de persoon in kwestie. Er bestaan verschillende vragenlijsten die haarfijn in kaart brengen waar mogelijke problemen zitten. Dit is echter een huzarenstukje en zal in de praktijk niet altijd gebeuren. 

Hieronder geven we voor alle zintuigen (zowel uiterlijke als innerlijke) alvast een overzicht van hoe we over- of onderpikkeling kunnen herkennen. We geven ook tips over hoe hiermee om te gaan om zo meer basisrust te kunnen creëren. 

Klik op één van de zintuigen om naar de bijhorende pagina te gaan. Onderaan iedere pagina vind je een knop om terug te keren. 

Uitdagingen :

Het hoeft niet te worden gezegd dat de sensorische component een grote uitdaging vormt voor personen met autisme. Maar daarnaast zijn er nog 3 componenten die de basisrust negatief kunnen beïnvloeden. 

-Sociale component : 

= alle uitdagingen die betrekking hebben op sociale situaties en sociale interacties. Ook communicatie en emoties spelen hierbij een belangrijke rol. We stellen vast dat personen met autisme het vaak lastig hebben met deze zaken omdat het autistisch denken invloed heeft op hun inlevingsvermogen.

-Cognitieve component :

= alle intellectuele uitdagingen. Dit gaat over wat je moet weten, wat je moet kennen en kunnen in een bepaalde situatie. Het gaat bijvoorbeeld om het kennen van regels en afspraken, maar ook over het begrijpen van boodschappen, opdrachten, verwachtingen. 

-Motorische component

= alle uitdagingen op klein- en grootmotorisch vlak. Ook schrijfmotoriek kan hierbij een uitdaging zijn. We zien dat een aantal personen met autisme ook significante motorische moeilijkheden vertonen. 

Klik hieronder op één van de opdrachten en test je kennis rond 'basisrust'.