Nieuw
Op 8 juli 2026 maakte DOVA in een persbericht bekend dat kinderen vanaf 2027 gratis met het openbaar vervoer reizen in heel Nederland. In één terloopse zin wordt in het persbericht opgemerkt: "Dit betekent dat de landelijke korting voor alle mensen vanaf 65 jaar in bus, tram en metro stopt op 1 januari 2027".
DOVA is het samenwerkingsverband Decentrale OV-Autoriteiten. Dit overlegorgaan bestaat uit de twaalf provincies, de Vervoersregio Amsterdam, de Metropoolregio Rotterdam/Den Haag en het OV-bureau Groningen/Drenthe.
Besluiten die "de rechten van ouderen" raken, roepen doorgaans veel reactie op. (Er zijn politieke partijen door/voor opgericht.) Het is dan ook de vraag welke communicatiestrategie achter deze zin steekt en waarom deze terloopse bekendmaking van dit voor de doelgroep impactvolle besluit is overgelaten aan het bij het grote publiek onbekende DOVA en niet bijvoorbeeld bij de verantwoordelijke bestuurders. In reactie op het persbericht heb ik veel verwarrende berichten voorbij zien komen, waarin de indruk wordt gewekt dat alle kortingsabonnementen in alle vormen van openbaar vervoer worden afgeschaft. Bij veel berichten was een archiefbeeld van een trein geplaatst, waar dit bericht niet over gaat.
De wijze van bekendmaking van dit besluit doorkruist ook de communicatie vanuit regering en parlement om juist te experimenteren met goedkoper openbaar vervoer, zoals het Nederland Trein Flex Dal Vrij abonnement, dat deze zomer voor twee maanden beschikbaar is en mogelijk in de toekomst wordt uitgebreid.
Meerdere provincies en gemeenten ondersteunen abonnementen voor doelgroepen met een laag inkomen. Een mogelijk gevolg van het afschaffen van automatische ouderenkorting is dat provincies en gemeenten zullen moeten beslissen of zij het financiële gat dat valt in het doelgroepabonnement voor ouderen met een laag inkomen volledig zullen herfinancieren of dat het doelgroepabonnement wordt aangepast (minder korting) of afgeschaft. Ook daarbij is de vraag wat de communicatiestrategie is en waarom bij het bekendmaken van de generieke korting niet gelijktijdig is gecommuniceerd wat het voornemen is met bestaande abonnementen en kortingen. Voor doelgroepen is er een wirwar aan regelingen, dus dat is niet voor iedereen duidelijk.
Naar aanleiding van dit persbericht doe ik journalistiek onderzoek naar de besluitvorming, communicatie en impact rond het afschaffen van de automatische, generieke ouderenkorting van 34% in bus en tram. Hiervoor heb ik contact opgenomen met Dova, de twaalf provincies en diverse gemeenten.
Op deze website (in dit dossier) plaats ik de verzamelde informatie en documenten. De uitkomsten van mijn onderzoek worden pas na de zomer verwacht.
Voorlopige inventarislijst verzamelde documenten
Rapport Herziening Leeftijdskorting
Datum: 21 december 2023
Inhoud: Een evaluatie van de landelijke leeftijdskortingen voor kinderen (4-11) en ouderen (65+). Het rapport onderzoekt alternatieven die beter aansluiten bij beleidsdoelen (zoals ondersteuning van minima) en doet een voorstel voor een 'voorkeursvariant'.
Bijzonderheden: Komt integraal voor als bijlage in documenten 3 en 6
IPO - Actualisatie doelgroep-afspraken in het LTK
Datum: 4 december 2024
Inhoud: Een voorstel aan de bestuurlijke adviescommissie (BAC B&I) om de landelijke afspraken over doelgroepen in het OV te wijzigen, waaronder het gratis maken van OV voor kinderen en het beëindigen van de generieke ouderenkorting.
Meerdere documenten: Bevat als bijlagen een zienswijze van consumentenorganisaties en een overzicht van gemeentelijke inbreng.
DOVA - Aankondiging LTK-wijzigingen doelgroepenafspraken
Datum: 16 juli 2025 12.
Inhoud: Officiële mededeling aan reizigersorganisaties over de besloten wijzigingen in het Landelijk Tarievenkader (LTK) per 2026/2027 13.
Meerdere documenten: Dit document is een verzamelbundel die ook het evaluatierapport (bron 1), de besluitnotitie van het IPO (bron 2) en de nieuwe uitvoeringsregels bevat.
Brief Parlement - Inbreng VNG/IPO/DOVA/VDVN (kopie 1)
Datum: 30 maart 2026
Inhoud: Gezamenlijke inbreng voor een commissiedebat in de Tweede Kamer over Publieke Mobiliteit. Pleit voor investeringen en een adaptief systeem waarin OV en doelgroepenvervoer samenkomen 15-20.
Bijzonderheden: Identiek aan bron 5.
Brief Parlement - Inbreng VNG/IPO/DOVA/VDVN (kopie 2)
Datum: 30 maart 2026
Inhoud: Zie bron 4. Pleit voor betere samenhang tussen financieringsstromen en aandacht voor regionale verschillen in mobiliteit.
Adviesaanvraag wijziging definitie Ouderen in LTK
Datum: 16 juli 2025
Inhoud: Identiek aan (bijlage in) bron 3; de aankondiging van de wijzigingen in de doelgroepenafspraken en de vervanging van de generieke korting door een nieuw kader.
Bijzonderheden: Bevat wederom het volledige rapport uit bron 1 als bijlage 4.
Communicatiepakket
Datum: 8 juli 2026
Inhoud: Persbericht en een uitgebreide lijst met veelgestelde vragen (FAQ) over het besluit om kinderen vanaf 2027 gratis te laten reizen en de generieke 65+ korting af te schaffen.
Concept tarievenkader publiek vervoer Zeeland
Datum: Onduidelijk, beoogde ingang 1 januari 2027
Inhoud: Regionale uitwerking voor Zeeland waarin busvervoer, buurtbussen en Flex-vervoer worden geïntegreerd in één tariefsysteem op basis van de landelijke productfamilies.
Convenant LTK met Uitvoeringsregels (versie 2023)
Datum: 30 november 2023
Inhoud: De juridische tekst van het convenant tussen OV-autoriteiten en de uitvoeringsregels die gelden voor het jaar 2024, inclusief de toenmalige kortingspercentages en productdefinities.
Meerdere documenten: Bevat de hoofdtekst van het convenant en vier specifieke bijlagen (1a t/m 1d) over tarieven, restitutie, indexering en opbrengstverdeling.
Doelgroepenafspraak OV en verwerking gemeentelijke inbreng
Datum: Onduidelijk (eind 2024).
Inhoud: Een tabel met reacties van gemeenten op de voorgenomen tariefwijzigingen, waaronder zorgen over administratieve lasten en financiële haalbaarheid.
Bijzonderheden: Dit document is gelijk aan bijlage 2 van bron 2.
Vragen over het afschaffen van de 65-plus korting
Datum: 10 juli 2026 60.
Inhoud: Kamervragen van het lid Van Brenk (50PLUS) aan de Staatssecretaris over de maatschappelijke impact van het schrappen van de landelijke ouderenkorting.
Mededeling tarieven openbaar vervoer Limburg 2026
Datum: 23 september 2025
Inhoud: Brief aan Provinciale Staten van Limburg over de regionale tarieven voor 2026, de introductie van de nieuwe OV-pas en de uitfasering van OV-chipkaartproducten.
Meerdere documenten: Bevat een gedetailleerde bijlage met alle regionale Limburgse tarieven voor bus en regionale trein.
Uitvoeringsregels LTK (versie september 2025)
Datum: 3 september 2025 67.
Inhoud: De geactualiseerde uitvoeringsregels voor 2026. Hierin is de generieke ouderenkorting reeds verwijderd en de nieuwe definities voor productfamilies en leeftijdscategorieën opgenomen.
Meerdere documenten: Bevat de regels en bijbehorende tarievenlijsten (1a t/m 1d) voor 2026.
Tijdelijke bijlage 1e - Invoeringsdatum wijzigingen artikel 3
Datum: 27 november 2025
Inhoud: Een formele toevoeging aan het LTK die bevestigt dat de wijzigingen met betrekking tot de doelgroepenafspraken (gratis kinderen, einde ouderenkorting) op 1 januari 2027 operationeel worden.
Uitvoeringsregels Landelijk Tarievenkader bijlage 1
Datum: 4 september 2024 75.
Inhoud: Een eerdere versie of concept van de uitvoeringsregels voor 2025/2026, inclusief de overgang naar "Doelgroepenkorting" in plaats van de oude ouderen- en kinderkorting.
Meerdere documenten: Bevat eveneens de uitvoeringsregels en de vier bijlagen (1a t/m 1d) voor de betreffende periode.
Ga naar reacties en info: