Convenant Gewasbescherming

Op 14 juli heeft het kabinet met zeven partijen een hoofdlijnenconvenant gewasbescherming gesloten. In het convenant is afgesproken om de milieubelasting van gewasbeschermingsmiddelen in de landbouw fors terug te dringen. 

Na de zomer wordt gestart met deelconvenanten, waarin per deelsector afspraken worden gemaakt over onder andere reductiedoelstellingen. Het streven is om de deelconvenanten voor het eind van het jaar klaar te hebben. 

De reducties moeten in 2040 behaald zijn met voortgangsmetingen in 2030 en 2035. Er wordt een onafhankelijke gegevensautoriteit opgezet. Deze gaat alle gegevens over het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en de milieubelasting daarvan in Nederland verzamelen. 

Het kabinet heeft voor de convenanten indicatief €250 miljoen gereserveerd. 

De handtekeningen van de VNG en Unie van Waterschappen zijn onder voorbehoud van goedkeuring van hun leden en het Interprovinciaal Overleg (IPO) besluit pas nadat de betrokken gedeputeerden zich op 10 september over de afspraken kunnen buigen. Natuur en Milieu en LandschappenNL onderhandelden wel mee, maar zijn ontvreden en tekenden niet. Dit meld Binnenlands Bestuur. Natuur en Milieu vindt dit convenant nog te vaag en mist het 'voorzorgbeginsel'. Voor de landbouworganisaties is de handtekening een "intentie om te komen tot een akkoord"

Inhoud van het convenant

Het coalitieakkoord 'Aan de slag' hebben de coalitiepartijen D66, VVD en CDA met elkaar afgesproken: "Met de glastuinbouw, de akkerbouw en ketenpartijen sluiten we nationale, bindende convenanten om het gebruik van schadelijke gewasbeschermingsmiddelen (op basis van milieubelastingpunten) fors te beperken". 

De bij het convenant betrokken partijen zijn de staatssecretaris van Landbouw, de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), de Unie van Waterschappen (UvW), de Land- en Tuinbouworganisatie Nederland (LTO), het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK), de Brancheorganisatie Akkerbouw, Stichting Greenports Nederland en het Centraal Bureau Levensmiddelenhandel (CBL). Het Interprovinciaal Overleg (IPO) zal in september besluiten over ondertekening van dit convenant. Bij de totstandkoming van het convenant is Wageningen University & Research (WUR) aangesloten als kennispartner. 

De partijen onderschrijven dat de afspraken in dit convenant bindend zijn voor de partijen en zorgen ervoor dat nakoming van de afspraken is geborgd, waar nodig met een terugvaloptie/escalatie als afspraken niet worden nagekomen. 

De partijen richten een proces in om na de zomer tot afrekenbare reductiedoelen deelconvenant (per sector) te komen. 

De partijen erkennen dat het thema gewasbeschermingsmiddelen maatschappelijk gepolariseerd is en committeren zich tot een voortdurende omgevingsdialoog op lokaal en landelijk niveau om bij te dragen aan goede maatschappelijke verhouding rond dit thema. 

In het convenant wordt o.a. aandacht gegeven aan innovatie en kennisontwikkeling, waterkwaliteit en een gebiedsgerichte aanpak, onder andere rond Natura2000-gebieden. De partijen nemen het initiatief om een onafhankelijke gegevensautoriteit op te richten. Deze heeft als doel om de reductiedoelstellingen 'datagedreven' te versnellen. De gegevensautoriteit moet een onafhankelijke organisatie zijn, opgezet als publiek-private samenwerking, geen overheidsinstantie, maar een eigenstandige rol met een wettelijke taak. Alle voor gewasbescherming relevante partijen moeten hier verplicht aan deelnemen. Dat geldt in elk geval voor telers, loonwerkers, adviseurs, leveranciers, distributeurs en overige 'erfbetreders'. Alleen met een brede deelname kan het systeem effectief bijdragen aan inzicht, sturing en verbetering. De gegevensautoriteit werkt met een eenduidige systematiek voor normering en benchmarking. Daarbij wordt gewerkt met 'milieubelastingpunten', uitgesplitst naar teelt, bedrijf en gebied. 

Bronnen

• Bericht Rijksoverheid met link naar documenten

• Tekst Convenant Gewasbescherming (via Open.Overheid.nl)

• Reactie LTO

• Reactie Natuur en Milieu