Heel vaak zullen we willen verwijzen naar het n-de element van een array, waarbij n een variabele is. Hier komt de kracht van arrays goed naar voren. Stel dat we bijvoorbeeld het gemiddelde van alle getallen in een array van getallen willen berekenen.
double gemiddelde = (punten[0] + punten [1] + punten [2] + … + punten [8] + punten [9]) / 10;
Op zich is er niets mis met deze code, maar er wordt geen gebruik gemaakt van de regelmatige structuur van een array. Het alternatief is het gebruik van een for – lus. Een teller wordt gebruikt om de waarde van de index in op te slaan. De index wordt in het begin gelijkgesteld aan 0 en wordt bij elke herhaling van de lus verhoogd:
double som = 0;
for (int i = 0; i < punten.length; i++) {
som += punten[i];
}
gemiddelde = som / punten.length;
Elke keer als de lus herhaald wordt, wordt de volgende waarde in de array toegevoegd aan het totaal. Dit programmafragment is nu in feite niet korter dan dat waarvoor het in de plaats komt. Als we er echter duizend items bij elkaar op zouden moeten tellen, zou het aanzienlijk korter zijn! Het andere voordeel is dat de code expliciet laat zien dat er een systematische bewerking op de array plaatsvindt.