Modyul 10

Modyul 10: Paggamit ng Uri ng Pang-abay (Panlunan, Pamaraan, Pamanahon) sa Pakikipag-usap sa Iba’t ibang Sitwasyon

Ang pang-abay ay bahagi ng pananalita na nagpapalinaw sa isang usapan, diyalogo o pangungusap.

Ang pang-abay ay bahagi ng pananalita na nagbibigay-turing sa isang pandiwa, pang-uri, at kapwa pang-abay. 

 Halimbawa: Sasalubungin ko po ang nanay nang mahigpit na yakap.

 Ang pariralang nang mahigpit sa pangungusap ay nagbibigay-turing sa pandiwang sasalubungin. Ang nang mahigpit ay halimbawa ng pang-abay sapagkat naglalarawan ito sa paraan ng pagsusulubong sa nanay. 

 Iba’t ibang uri ng Pang-abay

1. pang-abay na panlunan

2. pang-abay na pamanahon

3. pang-abay na pamaraan

Pang-abay na panlunan ang tawag sa pang-abay na nagsasaad ng lugar na pinangyarihan ng kilos. Sumasagot ito sa tanong na saan.  

Halimbawa: Sa panaderya po ba magtatrabaho ang nanay doon?

Tanong: Saan magtatrabaho ang nanay doon? Sagot: Sa panaderya magtatrabaho ang nanay.

 Ang sa panaderya ay halimbawa ng pang-abay na panlunan. 

Pang-abay na pamanahon ay nagsasaad kung kailan nangyari ang kilos. Sumasagot ito sa tanong na kailan?

Halimbawa: Sa susunod na Linggo, uuwi na ang nanay mo anak. 

Tanong: Kailan uuwi ang nanay niya? Sagot: Sa susunod na Linggo uuwi na ang nanay niya.

 Ang sa susunod na Linggo ay halimbawa ng pang-abay na pamanahon.

Pang-abay na pamaraan ay naglalarawan kung paano isinagawa ang kilos. Sumasagot ito sa tanong na paano. 

 Halimbawa: Sasalubungin ko po ang nanay nang mahigpit na yakap.

 Tanong: Paano niya sasalubungin ang kaniyang nanay?

 Sagot: Sasalubungin niya nang mahigpit na yakap ang kaniyang nanay.

 Kaya ang nang mahigpit ay nasa pang-abay na pamaraan.

Mga Pagsasanay

Layunin:

Pagkatapos ng iyong pag-aaral, ikaw ay inaasahang:

·         nagagamit ang uri ng pang-abay (panlunan, pamaraan, pamanahon) sa pakikipag-usap sa iba’t ibang sitwasyon. (F6L-IIF-j-5)

Gawain A.

Panuto: Gamitin ang uri ng pang-abay sa pamamagitan ng pagpili ng wastong sagot.

1. “Sanay ang anak ko na nakahiga nang patagilid,” sambit ni Aling Minda. Anong uri ng pang-abay ang makikita sa pangungusap?

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamaraan

C. Pang-abay na Pamanahon

D. Pang-abay na Pamilang 

2.  “Halina kayo, maraming masasarap na pagkain sa kantina,” yaya ni Ana sa kaniyang mga kaklase. Anong uri ng pang-abay ang ginamit sa pangungusap?

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamaraan

C. Pang-abay na Pamanahon

D. Pang-abay na Pang-agam

3. “Inay, bakit gabi-gabi, ikaw ay nakikita kong umiiyak?”, tanong ni Nene sa ina. Anong uri ng pang-abay ang may salungguhit?

A. Pang-abay na Pamanahon

B. Pang-abay na Panlunan

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pamilang

4. “Sa Lunes ka na magsisimula sa iyong bagong trabaho,” sabi ng manedyer kay Roland. Anong uri ng pang-abay ang ginamit sa pangungusap?

A. Pang-abay na Pamaraan

B. Pang-abay na Panang-ayon

C. Pang-abay na Panlunan

D. Pang-abay na Pamanahon

5. “Doon tayo mamamasyal sa plasa ng Panay dahil balita ko nagagandahan ang mga parol doon,” sabi ni Robert. Anong uri ng pang-abay ang ginamit sa pangungusap?

A. Pang-abay na Pamanahon

B. Pang-abay na Panlunan

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

6. “Nakita kong mahigpit na hinawakan niya ang kamay ng aking kapatid,” kuwento ni Rose. Anong uri ng pang-abay ang ginamit?

A. Pang-abay na Pamaraan

B. Pang-abay na Panang-ayon

C. Pang-abay na Pamanahon

 D. Pang-abay na Panlunan

7. “Mag-eehersisyo tayo tuwing umaga para lalo pa tayong lalakas!” yaya ni Nida sa kaibigang si Liza. Anong uri ng pang-abay ang ginamit?

A. Pang-abay na Pamanahon

B. Pang-abay na Panlunan

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pang-agam

 8. “Inay, bakit patayo kang nagdarasal?”, tanong ni Lynlyn sa ina. Ang salitang patayo sa pangungusap ay halimbawa ng:

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pang-agam

D. Pang-abay  na Pamaraan

 9. “Narinig kong sa bagong resort idaraos ang kaarawan ni Kristine.” Anong uri ng pang-abay ang ginamit sa pangungusap?

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

10.  “Kailangan, araw-araw ay nagsisipilyo ka ng ngipin mo anak,” paalaala ni Aling Martha sa bunsong anak. Anong uri ng pang-abay ang ginamit sa pangungusap?

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamaraan

C. Pang-abay na Pang-agam

D. Pang-abay na Pamanahon

Gawain B.

Panuto: Gamitin ang uri ng pang-abay sa pamamagitan ng pagpili ng wastong sagot.

1. Mabagal na sumunod si Mary sa kaniyang kapatid. 

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

2. Nagkita sa simbahan ang magkakaibigan.

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

3. Si Marie ay umuwi na sa kanilang lugar kahapon.

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

4. Sa susunod na buwan ay babalik na sa trabaho niya ang tatay.

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

5. Pabulong na nag-uusap ang magkakapatid upang hindi magising ang ina.

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

Maagang nagising si Aling Tess para maghanda ng mga lulutuin niya nang pumasok sa kusina ang kaniyang anak na si Heaven.

Heaven : Magandang umaga po Nanay!

Aling Tess: Magandang umaga rin anak. Mamayang hapon ay may kaunting salo-salo tayo bilang pasasalamat sa pagkapanalo mo.

Heaven : Wow! Salamat po nanay.

Aling Tess: Walang anoman anak. Talagang pinaghandaan namin ng itay mo ito.                 Kunin mo muna sa kuwarto ang aking pitaka at may ipabibili ako sa iyo. 

Heaven : Sige po nanay.

Aling Tess: Dahan-dahan sa pagpasok sa kuwarto anak, natutulog pa nang                   mahimbing ang iyong kapatid.

Heaven : Gabi na po ba dumating ang kuya?

Aling Tess: Oo anak. Nahirapan daw siyang mag-abang ng sasakyan.

Heaven : A, kaya pala. Heto na po ang iyong pitaka inay. 

Aling Tess: Salamat anak. Heto ang pera. Bumili ka ng isang kilong asukal sa tindahan ni Aling Merly. Mag-ingat ka sa pagtawid sa kalye.

                       Sariling katha ni Gemma Obsiana

 Gawain C.

Basahin ang usapan. Tukuyin ang mga ginamit na mga pang-abay kung pamaraan, panlunan, at pamanahon.

1. Mamayang hapon

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

2. sa kuwarto

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

3. Dahan-dahan

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

4. nang mahimbing

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

5. gabi

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

6. sa tindahan

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

Gawain D.

Punan ng tamang uri ng pang-abay ang sumusunod na mga sitwasyon.

A. pabulong   B. dahan-dahan    C. magaling         D. sa resort   E.  sa palengke   F. maaga

1. Tuwing orasyon, umuupo si inay sa harapan ng altar at _________ siyang nagdarasal.

2. Nanalo sa liga ng basketbol ang pangkat nina Ariel. Nagplano silang ipagdiwang ito sa _______________. 

3. Maaga pa, gumigising na si Lory para samahan ang kaniyang ina na pumupunta ________________ upang mamili.

4. Mahal na mahal ni Marlon ang anak niya kay Liza. _____________ pa lamang sinusundo na niya ito sa bahay ng ina. 

5. Mahimbing ang tulog ni Aling Rita. Sinilip siya ng bunso sa kuwarto at _________ pumasok.

Gawain E.

Panuto: Gamitin ang uri ng pang-abay sa pamamagitan ng pagpili ng wastong sagot

1. Maagang nagising ang kapatid ko upang maglinis ng bahay.

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

2. Sa bahay naghanda kami ng pagkain para sa kaarawan ni Ate Riza.

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

3. Mabilis na naglakad ang bata  papunta sa plasa.

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

4. Malakas ang agos ng tubig dulot ng walang tigil na pag-ulan.

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi

5. Pupunta bukas ang mga kasali sa paligsahan.

A. Pang-abay na Panlunan

B. Pang-abay na Pamanahon

C. Pang-abay na Pamaraan

D. Pang-abay na Pananggi