Esperimentuak etxean

Gure etxea laborategi moduan erabil dezakegu. Etxeko sukaldea, adibidez, benetako laborategi fisiko-kimiko eta biologikoa izan daiteke. Elikagaien azterketa biologikoa, espezien sailkapena, higienearen zainketa, mikroorganismoak, sukaldatzeko ziurtatzen diren erreakzioak, errezeta baten osagaien kopuruak eta unitate sistemak, disoluzioak, nahasketak...hainbat eta hainbat ekintza, ohikoak, bapatean esperimentazio-esparru bihurtzen dira. 

Nola aprobetxatu etxeko esperimentazio hori benetako ikerketa zientifikoa aurrera eramateko?. Nola aurkeztu gure ikasleei era motibatzaile batean, batez ere, ingurune telematikoan baldin bagaude? Hona hemen gako batzuk. Gehienak funtsezkoak dira, baina gogoaraztea merezi du:

-Etxeko esperimentuak egin nahi baditugu,  etxeko tresneria eta materialak kontutan hartu behar ditugu. Esate baterako, etxean ez dugu matrazarik, baizik eta sukaldeko ontzi neurtzaileak, beraz ezin diegu eskatu ikasleei oso emaitza doituak, beti egongo da akatzaren bat.

-Esperimentuaren prozedura oso zehaztatuta egon behar da, pauso guztiak azalduta, irakaslea ez dago bakoitzaren etxean errepikatzeko eta laguntzeko.

-Materialak eta baliabideak sinpleak proposatzeaz gain, arriskutsuak ez izateak garrantzi handia du. Hala, zeozer berotu behar bada, beti familiaren gainbegirada eta laguntza agerian jarri behar dugu proposamen didaktikoan.

-Esperimentua egiteko euskarri batekin lagunduta eskeintzen badugu, hobe, batez ere DBHko lehengo kurtsotan. Euskarria eskema , irudia edo bideo bat izan daiteke.

- Esperimentuaren emaitzak idazteko antolatzaileak ere beharrezko dira. Taula edo grafikoak, esate baterako. Eta esperientziaren ondorioak ateratzeko galderak oso lagungarriak lana bideratzeko orduan.

- Eta esperimentua ikerketa txiki bihurtu nahi badugu, metodo zientifikoaren pausoak jarraitzen dituen txosten zientifikoa izango lirateke esperimentazioaren ekoizpen onena. Txosten idatzia edo komunikazio zientifiko modukoa (horma-irudi batean adierazita)

- Gaur egun, normalean ez dago problemarik ikasleei eskatzen badiegu  beren  sakeleko telefonoak erabiltzea esperimentuaren argazkiak edo bideoak ateratzeko. Are gehiago, oso gomendagarria da, modu honetan kopia ez dela ziurtatzen dugulako. 

• Ciencia en acción: Experimentos

• Science on the stage Ireland: resources

• Madrid por la ciencia: Taller de experimentos

• VII Encuentro Divulgadores de Ciencia: 40 experimentos.

• MEC: 75 experimentos en el aula

• Antonio Sánchez: Scienlab 2.0

• J.A. Garde ; F.J. Uriz : Prácticas de química para Secundaria

• Junta Andalucía: 100 experimentos sencillos de FQ

• Antonio Tomás, Rafael García: Experimentos de FQ en tiempos de crisis

• José Luis Córdoba: La química y la cocina

• S.Gil: Física recreativa

• Antonio Varela: ciencianet

• IES Fernándo VI: Prácticas laboratorio 4º ESO / 1º Bachillerato

• Valerie López: prácticas de biogeo para 1º de ESO