This fourfold of duals from Buddhism lists the hopes and fears that bind us to the world and our culture. They are known as the eight worldly winds, concerns, or dharmas. Both hopes and fears, wanting and not wanting, can be seen as negative.

ជាធម្មតាជីវិតនេះនឹងជួប៖

ជាទីប្រាថ្នា Hoping for positive circumstances | ជាទីមិនប្រាថ្នា Fearing negative circumstances 

លោកធម៌ ៨ (អដ្ឋលោកធម៌)

ព្រះពុទ្ធភាសិត (ព្រះត្រៃបិដក)

អត្ថន័យ៖

លាភ–អលាភ, យស–អយស, និន្ទា–សរសើរ និងសុខ–ទុក្ខ គឺជាលោកធម៌ទាំង ៨ ដែលតែងតែកើតមានចំពោះមនុស្សគ្រប់រូប។ វាមិនទៀង និងតែងតែប្រែប្រួលជានិច្ច។

⸻

១. លាភ

លាភ គឺការទទួលបានផលប្រយោជន៍ ទ្រព្យសម្បត្តិ ការងារ ឱកាស ឬអ្វីដែលខ្លួនប្រាថ្នា។ លាភអាចនាំឱ្យមនុស្សមានសេចក្តីរីករាយ ប៉ុន្តែបើប្រកាន់ជាប់ពេក អាចបង្កឱ្យមានលោភលន់ និងមោទនភាព។

២. អលាភ

អលាភ គឺការបាត់បង់ ឬមិនទទួលបានផលប្រយោជន៍ដែលខ្លួនចង់បាន។ ការបាត់បង់ជារឿងធម្មតានៃជីវិត ដូច្នេះយើងមិនគួរអស់សង្ឃឹម ឬបាក់ទឹកចិត្តឡើយ។

៣. យស

យស គឺកិត្តិយស កេរ្តិ៍ឈ្មោះ ឋានៈ និងការគោរពពីអ្នកដទៃ។ យសកើតឡើងដោយសារអំពើល្អ សមត្ថភាព និងការខិតខំប្រឹងប្រែង ប៉ុន្តែយសក៏មិនស្ថិតស្ថេរដែរ។

៤. អយស

អយស គឺការបាត់បង់កិត្តិយស ឋានៈ ឬត្រូវគេមើលងាយ។ ពេលជួបអយស គួរប្រើសតិពិចារណា កែលម្អខ្លួនឯង និងកុំបោះបង់សេចក្តីល្អ។

៥. និន្ទា

និន្ទា គឺការរិះគន់ បន្ទោស ឬនិយាយអាក្រក់ពីអ្នក។ មនុស្សគ្រប់រូបសុទ្ធតែអាចត្រូវគេនិន្ទាបាន ដូច្នេះគួរទទួលយកការរិះគន់ដែលមានប្រយោជន៍ និងមិនខឹងតប។

៦. សរសើរ

សរសើរ គឺការលើកតម្កើង កោតសរសើរ ឬទទួលស្គាល់ពីអ្នកដទៃ។ ទោះបីទទួលបានការសរសើរក៏ដោយ ក៏មិនគួរមានអំនួត ឬមើលងាយអ្នកដទៃដែរ។

៧. សុខ

សុខ គឺសេចក្តីសប្បាយ រីករាយ សុខសាន្តទាំងផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត។ សុខជាកត្តាដែលមនុស្សគ្រប់រូបប្រាថ្នា ប៉ុន្តែសុខក៏មិននៅស្ថិតស្ថេរជារៀងរហូតដែរ។

៨. ទុក្ខ

ទុក្ខ គឺសេចក្តីលំបាក ការឈឺចាប់ ការបាត់បង់ និងភាពមិនសប្បាយទាំងផ្លូវកាយ និងផ្លូវចិត្ត។ ទុក្ខជាផ្នែកមួយនៃជីវិត ដែលអាចបង្រៀនឱ្យយើងមានភាពរឹងមាំ និងបញ្ញាកាន់តែច្រើន។

⸻

ជីវិត

ជីវិតមនុស្សតែងតែជួបប្រទះលោកធម៌ទាំង ៨។ ពេលខ្លះយើងទទួលបានលាភ និងយស ប៉ុន្តែពេលខ្លះក៏ជួបអលាភ និងអយស។ មានថ្ងៃត្រូវគេសរសើរ ក៏មានថ្ងៃត្រូវគេនិន្ទា។ មានពេលសុខ ក៏មានពេលទុក្ខ។ បើយើងយល់ថាទាំងនេះជារឿងធម្មតា នោះយើងនឹងរស់នៅដោយសេចក្តីស្ងប់សុខ និងមិនងាយញាប់ញ័រនឹងការប្រែប្រួល។

ការងារ

ក្នុងការងារ អាចមានថ្ងៃទទួលបានការតម្លើងតំណែង ឬការសរសើរ ហើយក៏អាចមានថ្ងៃបរាជ័យ ឬត្រូវគេរិះគន់។ អ្នកដែលមានសតិ និងបញ្ញា នឹងមិនអួតពេលជោគជ័យ និងមិនបាក់ទឹកចិត្តពេលបរាជ័យ។ គាត់យកការសរសើរជាកម្លាំងចិត្ត និងយកការរិះគន់ជាមេរៀនដើម្បីអភិវឌ្ឍខ្លួន។

គ្រួសារ

ក្នុងគ្រួសារ អាចមានទាំងសេចក្តីសុខ និងទុក្ខ។ ពេលមានជីវភាពល្អ មិនគួរភ្លេចការសន្សំ និងការចែករំលែក។ ពេលជួបការលំបាក សមាជិកគ្រួសារគួរជួយគ្នា លើកទឹកចិត្តគ្នា និងប្រើប្រាស់សេចក្តីអត់ធន់ ដើម្បីឆ្លងកាត់បញ្ហាទាំងអស់។

សង្គម

ក្នុងសង្គម គ្មាននរណាម្នាក់អាចឱ្យមនុស្សគ្រប់គ្នាស្រឡាញ់ ឬសរសើរបានទេ។ តែងតែមានអ្នកពេញចិត្ត និងអ្នកមិនពេញចិត្ត។ ការយល់ពីលោកធម៌ ៨ ជួយឱ្យយើងគោរពអ្នកដទៃ ទទួលយកការរិះគន់ដោយបញ្ញា និងរស់នៅជាមួយគ្នាដោយសន្តិភាព។

សាសនា

ព្រះពុទ្ធសាសនាបង្រៀនឱ្យមនុស្សមានសតិ បញ្ញា និងឧបេក្ខា ចំពោះលោកធម៌ទាំង ៨។ មិនត្រូវលង់ក្នុងលាភ យស សរសើរ និងសុខ ហើយក៏មិនត្រូវបាក់ទឹកចិត្តដោយអលាភ អយស និន្ទា និងទុក្ខដែរ ព្រោះទាំងអស់នេះសុទ្ធតែមិនទៀង និងប្រែប្រួលជានិច្ច។

ធម្មជាតិ

ធម្មជាតិបង្ហាញថា អ្វីៗសុទ្ធតែប្រែប្រួល។ មានថ្ងៃភ្លៀង មានថ្ងៃរាំង មានរដូវក្តៅ និងរដូវវស្សា។ ដើមឈើមានថ្ងៃចេញផ្កា និងមានថ្ងៃជ្រុះស្លឹក។ ដូចគ្នានេះដែរ ជីវិតមនុស្សក៏តែងតែជួបការប្រែប្រួលរវាងលាភ និងអលាភ យស និងអយស និន្ទា និងសរសើរ សុខ និងទុក្ខ។ អ្នកដែលយល់ពីច្បាប់ធម្មជាតិនេះ នឹងអាចរស់នៅដោយចិត្តស្ងប់ និងទទួលយកការផ្លាស់ប្តូរបានដោយបញ្ញា។

សេចក្តីសន្និដ្ឋាន

លោកធម៌ ៨ ជាការពិតនៃជីវិត ដែលមនុស្សគ្រប់រូបមិនអាចគេចផុតបាន។ ការមាន សតិ បញ្ញា និងឧបេក្ខា នឹងជួយឱ្យយើងមិនរីករាយហួសហេតុពេលបានលាភ មិនបាក់ទឹកចិត្តពេលជួបអលាភ មិនលង់នឹងការសរសើរ និងមិនខឹងដោយសារការនិន្ទា។ អ្នកដែលយល់ និងអនុវត្តតាមលោកធម៌ ៨ នឹងអាចរស់នៅដោយសេចក្តីសុខ សន្តិភាព និងភាពរឹងមាំក្នុងគ្រប់ស្ថានភាពនៃជីវិត។

Reading 1 | Reading 2 | Reading 3 | Reading 4