EPOS RAMAYANA

Introduksi

Negeri Mantili ingkang dipunpunggagengi satriyang ratu asmanipun Prabu Janaka nggadhahi Putri elok Jelita asmanipun Dewi Sinta. Kangge nyagedaken calon garwa, dipunentenaken sayembara. Akhiripun sayembara dipunmenangaken dening Putra saking keraton Ayodya yaiku Prabu Ramawijaya. Prabu Rahwana ratu Alengka ngersakaken sanget pengin gadhah garwa Dewi Widowati. Saksampunipun ningali Dewi Sinta, Rahwana nganggep menawi Sinta iku titisan Dewi Widowati ingkang sampun dipadosi Rahwana.

Pasewakan Alengka

Rahwana ing pendhapi Alengka ngawontenaken pasewakan Agung ingkang dipundhatengi dening Kumbakarna, Indrajid, uga Patih Prahasta, lan rakyat. Piyambakipun sedaya dipundhawuhi saking ratu Alengka. Nanging kedhatengan Sarpakenaka rayinipun Rahwana, nyuwun pitulungan amargi diperdaya dening satriya ing alas Dhandhaka. Sarpakenaka uga matur wonten cah ayu sesareng kaliyan satriya. Mireng warta punika, Rahwana, ngutus Kalamarica kangge ndherek Sarpakenaka ngalahake satriya lan madosi cah ayu menika.

Alas Dhandhaka

Rama Wijaya Putra keraton Ayodya sareng Sinta uga disrati Leksmana rayinipun, nembe pangembaraan ngantos ing alas Dhandhaka. Rahwana ningali Sita wonten kepinginane kangge nggodhahi Sinta, mila dipunpadosi amanah kangge ngrubah satriyang pandherekipun ingkang asmanipun Marica malih rupa dados Kidang Kencana. Ningali rupa Kidang Kencana menika, Sinta nedha Rama kangge nangkepipun. Rama mbujeng kidang punika uga ninggali Sinta sareng Leksmana. Sinta deg-degan sanget amargi Rama sampun suwi dereng wangsul. Sinta ndhawuhi Leksmana kangge madosi Rama.

Sadèrèngipun ninggali Sinta, Leksmana ndamel bunderan ingkang gadhah kekuwatan magis kangge njagi kawilujengan Sinta. Rahwana ingkang ngertos menawi Sinta sampun ditinggal dening Rama lan Leksmana piyambakan ngupados badhe medhet Sinta, nanging Rahwana mboten saget mlampah nyedaki Sinta amargi bunderan magis ingkang dipundamel Leksmana. Lajeng Rahwana malih rupinipun dados Brahmana sepuh. Sinta ningali wonten simbah sampun sepuh. Amargi watakipun Sinta menika becik, lan seneng tetulung, Sinta lajeng nyukakaken sekedah. Nalika Sinta nemehi sekedah dening simbah punika, tangan Sinta digeret dening simbah ingkang penjelmaan Rahwana menika. Lajeng Sinta dipunbekta mabur pinuju Alengka dening Rahwana.

Rama Mbujang Kidang

Amargi sampun suwi Rama mboten saged nyekel Kidang Kencana menika, Rama lajeng anyel lan dipanah Kidang punika. Jebulna Kidang Kencana menika malih rupa aswujud buta Kalamarica, dadosipun Rama lan Kalamarica perang. Marica akhiripun kalah dening Rama. Leksmana lan Rama lajeng budal nemoni Sinta.

Shinta Ical

Menika Rahwana mbekta Sinta datheng Alengka dicegat dening manuk Garuda yaiku Jatayu. Jatayu kersa nulung Sinta, Putri Prabu Janaka amargi Prabu Janaka iku kancanipun Jatayu. Ing peperangan menika Jatayu saged dilumpuhaken dening Rahwana. Amargi Rama uga Leksmana mboten nemoni Sinta, mila dipadosinipun Sinta. Wonten tengah dalan Rama lan Leksmana nemoni Jatayu ingkang sampun tatu parah. Rama ndugi Jatayu ingkang medhet Sinta. Jatayu badhe dipunpejahi Rama nanging saged dicegat dening Leksmana.

Saksampunipun nyritakaken ingkang saleresipun, akhiripun Jatayu mati. Mboten suwi menika, Rama lan Leksmana kedathengan kethek putih yaiku Hanuman, ingkang dipundhawuhi Sugriwa kangge madosi satriya cacahipun kalih tiyang ingkang saged ngalahaken Subali. Sugriwa mboten saged ngalahaken kakangipun yaiku Subali ingkang sakti sanget lan sampun ngrebut Dewi Tara garwanipun Sugriwa. Akhiripun Rama mbiyantu Sugriwa ngalahaken Subali.

Goa Kiskenda

Subali, Dewi Tara uga putranipun yaiku Anggada nembe rembugan dipunganggu kaliyan Sugriwa ingkang nantang Subali, lan kalih tiyang wau perang. Amargi Rama mbiyantu, Sugriwa saged ngalahaken Subali, lajeng Sugriwa kepanggih wangsul kaliyan Dewi Tara. Dening Rama ingkang sampun mbiyantu Sugriwa kangge ndhedhet Dewi Tara, Sugriwa ndhawuhi Hanuman kangge madosi uga nyelidiki Negeri Alengka.

Taman Argosoko

Ing Keraton Alengka, Trijata ponakanipun Rahwana nembe nyenengaken Sinta. Lajeng Rahwana datheng mbujuk Sinta supados kersa dados garwanipun, nanging bujukipun Rahwana mboten ditrima dening Sinta, dadosipun Rahwana gadhah kepinginan mejahinipun Sinta, nanging kedadosan dicegat dening Trijata. Trijata nedha Rahwana supados sabar. Sinta ingkang sampun sedih, dipunbektakaken tembang dening Hanuman. Saksampunipun Hanuman nyebut amanah menawi kedhatengan Hanuman menika diutus Rama datheng Sinta.

Hanuman lajeng ngrusak taman ing kerajaan. Akhiripun Hanuman dipuncekel dening putra Rahwana yaiku Indrajid, lajeng dipunbekta ngadhep Rahwana. Amargi sampun ngrusakipun taman, Hanuman badhe dipunpejahi dening Rahwana, nanging dicegat dening Kumbakarna. Piyambakipun mboten trima kaliyan kakangipun. Amargi dipunggepeng Kumbakarna menika kentar Rahwana, mila Kumbakarna diusir saking Keraton Alengka. Akhiripun Hanuman diwehi ukuman, dibesem urip-urip, nanging Hanuman mboten mati, malah latu wau dingge Hanuman mbesem Keraton Alengka. Saksampunipun Hanuman wangsul ngadhep Rama.

Rama Tambak

Saksampunipun ndhawuhi Hanuman, Rama lan para kethek budhal kangge mbendung samudra dados dalan pinuju Alengka. Sesampunipun mbendung, Hanuman datheng lan nyebat kekuwatan prajurit Alengka. Saking Hanuman wau, Rama Wijaya bingah uga dipundhawuhi Hanuman, Anggodo, Anila, uga Jembawana kangge mimpin nyerang prajurit Keraton Alengka.

Perang Brubuh

Prajurit Alengka ing tepi wates keraton dipunserang dening prajurit kethek wau. Mila kedadosan perang ingkang rame sanget. Kumbakarna dados senopati nyerang Rama Wijaya. Ing peperangan Kumbakarna uga Indrajid gugur ing Palagan. Rahwana gugur kena panah pusaka Rama uga diapit redi Sumawan ingkang dipunbekta saking Hanuman.

Rama Ngadep Sinta

Saksampunipun Rahwana gugur, kaliyan dipunterna Hanuman, Sinta ngadep Rama. Nanging Rama mboten nrima amargi nganggep Sinta sampun mboten suci wonten ing Alengka. Mila Rama nyuwun mbuktikaken kesucianipun Sinta, lajeng Sinta mbesem piyambakipun. Amargi keleresanipun, kesucian Sinta uga pitulungan saking Dewa Iatu, Sinta slamet saking latu. Saksampunipun wonten bukti kesucianipun Sinta, Rama nampi wangsul Sinta kaliyan pangraos haru uga seneng.