Jaartallen - letters (na 1600)

Bij de metselaarstekens met gekende betekenis zijn er uiteraard de jaartallen. Deze hebben een mededelende betekenis en komen pas laat voor (vanaf laatste kwartaal van de 16de eeuw tot 1740, soms later).

Ze komen voor in twee uitvoeringswijzen: gevormd via geordende koppen (vb. Testelt: watermolen, Tongerlo: tiendenschuur, Herentals: begijnhofpoort, Diest: begijnenhuizen) ofwel via mee in de vorm van het cijfer gedraaide koppen en strekken (vb.: kapel in Schoor-Balen, washuis in Averbode, pastorie in Wezemaal, kasteelhoeve Hoen en hoeve Schoonbeek te Rummen, kapel van O.L.V van de bijstand te Tielen).

Zij gaan vaak vergezeld van de letters ‘ANNO’, ‘AO’, ‘A°’, ‘A’ of ‘AD’ (Anno Domini, in het jaar des heren), soms nog eens extra aangevuld metmuurankers in dezelfde letter- en/of cijfervormen (washuis Averbode, pastorie Wezemaal).

Dat de drang om een jaartal voor te stellen meeging met de toenmalige tijdsgeest wordt mee bevestigd door het feit dat ook op grafkruisen in de regio Maasland-Kempen pas vanaf 1550-1580 een datumvermelding wordt teruggevonden.

Andere letters zijn eerder zeldzaam en komen eerder laat voor (neo-tekens). Deze blijken vooral verwijzingen naar naam-initialen. In de Franse Thiérache-streek en Frans-Vlaanderen komen letters iets meer voor, mede gezien het grotere aantal neo-tekens. Een aantal oudere tekens lijken te verwijzen naar afkortingen van latijns-katholieke adagia hoofdzakelijk binnen de grote Mariavereringscultus. (VV- Virgo Virginum, M - Maria, AM - Ave Maria, AMR - Ave Maria Regina, RIP....).