Symbool of decoratie?

De voorbeelden van verspreide, niet regelmatige, asymmetrische, aanbreng van vroege tekens, vaak nog op grote hoogte, tonen aan dat het decoratief aspect in dat geval bijkomstig was. De tekens waren minder zichtbaar voor passanten, wel voor 'geesten' of onbegrepen natuurkrachten. Dit lijkt er toch wel op te wijzen dat de tekens een bezwerende/beschermende boodschap hadden.

Dat de metseltekens wel wat met volksgeloof zouden te maken hebben, kan verder gesteund worden door de vaststelling dat het aantal teruggevonden metseltekens groter lijkt in armere landelijke gebieden, zoals de Kempen en West-Vlaanderen (België), de Thiérache en Frans-Vlaanderen (Noord-Frankrijk) dan in meer verstedelijkte of rijkere regio’s.

In de loop van de tijd blijkt de zichtbaarheid van de tekens echter steeds belangrijker te worden, men wil meer iets vertellen. Deze evolutie loopt gelijk met een geleidelijke wisseling van tekentypes en allicht ook met een vermindering van kennis van en voeling met de originele betekenis. Vanaf de 17^de eeuw komen de tekens bijna uitsluitend voor in frontale gevels. Het gaat hier hoofdzakelijk om gevels die zichtbaar zijn vanop de belangrijkste aangrenzende wegenis.

In gans de toepassingsperiode mag ook de creatieve inbreng van de metselaar nooit worden onderschat! Met andere woorden: zogezegd identieke tekens met een zelfde boodschap gaan er in de praktijk steeds verschillend uitzien: er wordt nog iets aan toegevoegd, een extra accent gelegd, er wordt iets weggelaten…