1. Øenerale

Todai-¼i Templo estis fondita de la tennoo Þomu por instali la granda statuo de Budho kaj kiel la øenerala æeftemplo de æiuj provincaj temploj en Japanio.  Du foje forbruligita per fajro la domoj kaj parte la statuo.  Kaj la nuna strukturo, kiu estis rekonstruita en 1692, malgrandiøis al du trionoj de la originala grandeco.  Kvankam tio, øi estas la plej granda konstrua¼o el ligno en la mondo.  Budho-statuo el metalo por religio estas la plej granda en la mondo.

2. Aliaj budha statuo

Superflua¼o por mencii, nuntempe pli granda metala budho-statuo (Daibucu) estas konstruita por turismo.  Øi estas "Eæizen Daibucu" konstruita en 1987.  Konstruanto estas eksprezidento de taksio -firmao.  La grandeco estas 17 metrojn alta, kiu superas la 15 metroj alta Nara-daibucu.  Sekvan altecon de Nara-daibucu havas Kamakura-daibucu.

3. Fondado

Laý la dekreto en 743 de la 45-a tennoo Þomu (vivas 701-756) (reøado 724-749) komenciøis la konstruado de granda Budho-statuo (Daibucu) en 745.  La statuo estis elkonstruita en 749, kaj la domo "Daibucu-den" estis øenerale konstruita en 751.  En 752, enspiritiga (malfermi -okulojn) ceremonio havis lokon kvankam dorsa luma statuo ankoraý ne finis.  10 mil da budhanaj pastroj venis eæ el Hindio, Æinio kaj Persio.  La malfermi-okulojn faris la pastro Bodaisenna el Hindio japaniøinta.  En tenejo "Þoso-in" estas konservata kaj la programo kaj la skiribilo por malfermi-okulojn inkluzive aliaj skriba¼oj kaj objekta¼oj.  Statuo estis konstruita pere de 8 tabeloj æar tiam ne sufiæe da tekniko estis.  Orado finis en 757.  Dorso -lumo statuo finis en 771.

4. Granda tertremo

Kapo de la statuo falis pro la tertremo en 855. s-ro Þinnjohouþinnoo riparis.  Fininte riparo en 861 malfermi okulojn (enspiritigi) estis farita.  Poste, kaj statuo-domo, kaj æirkaýantaj tri domoj por pastroj forbrulis.  Ankaý, kaj sudgranda pordo, kaj Sonorila halo falis pro ventego.  Tamen, tio, afero dum epoko Heian 400 jaroj, estis eæ paca tempo, kompare kun minaconta afero.

5. Forbrulo en milito de la familioj Gen¼i kaj la Heike

Baldaý, en la fino de la epoko Heian, en la jaro 1180, dum la batalo, s-ro Taira no Þigehira kaj la armeo atakis Nara-on.  Tiam Todai-¼i Templo, inkluzive Daibucu-den (statuo-domo), preskaý æio estis forbruligitaj.  La statuo preskaý æio fandiøis.

6. Rekonstruado

En sekva jaro, pastro Þun¼oubouæogen ekrekonstruis.  Nome, ekkolektiøis monon en tuta Japanio.  Havante la helpon de la venkinto Gen¼i familio, æefo s-ro Minamoto-no-Joritomo, li antaýenigis la rekonstruado, kaj en 1185, povis fari malfermigi -okulojn-ceremonion, kun kiel la æefpastro estu ekstennoo Go-þirakaýa-hoo.  En 1195, finite Daibucuden la domon de statuo, oni festis feston kun la æeesto de s-ro Minamoto no Joritomo kaj ekstennoo Go-toba-¼ookoo.  Plue, en 1203 oni faris la tutan feston, kun la æeesto de ekstennoo Go-toba-¼ookoo.

7. Forbrulo de Militregna Epoko

Baldaý poste, pasis Kamakura Epoko, en la fino de Muromaæi Epoko, en la tempo de "herooj rivalaj inter si" kaj "renverso de hierarkio" ankaý la lando Jamato (Nara) ne povis eviti estu batalejo.  En la 10a de octobro, 1567, per la batalo de s-ro Mijoþi Macunaga, denove Todai-¼i Templo-domaro escepte Niagacu-do Templo, Hokke-do Templo, Nandai-mon Pordego, Tegai-mon Pordego, Þoso-in Tenejo kaj Sonorilo-halo, forbrulis.

8. Rekonstruado

Tempo estis "herooj rivalaj inter si".  Socio estis malstabila.  Rekonstaruado de la domaro de la templo estis tre malfacila.  Kaj la statuo, kapo-parto estis kovrita per plata kupro.  Oni moke diris "Dabucu sen tegmento".

Post æirkaý 100 jaroj en la epoko Edo, la pastro Koukei-þonin ekrekonstruis.  Al la registaro Tokugaýa-bakuhu petis helpon, kaj al japanoj en tuta lando, ankaý al regionaj registaroj Daimjooj petis helpon por rekonstruado.  Rezulte, povis gajni la helpon de s-ro Go¼iin Rjukou.  Kaj pro tio, povis havi la helpon de la 5a Þoguno Cunajoþi kaj lia patrino Keiþoin, plue s-ro Janagisaýa Joþijasu helpis.  En 1692, malfermi-okulojn-feston, en 1709, kvankam la grandeco estis 2 trionoj da originala statuo-domo Daibucu-den, povis havi feston de konstruo-fino.  Ekde tio, bontenado kaj ordigado estis farata per la laboro de la monogajnanto de la templo øis la epoko Mei¼i.  De tiam nuna aspekto daýras.

9. Damaøo de la detruo de budhismo

La detruo kontraý budhismo en la komenco de Mei¼i donis seriozan detruon al budhismaj temploj en Kioto kaj Nara.  "La abolo de feýdoj de loka registaro Daimjo kaj establo de la gubernioj" konfiskis la feýdoj  ne nur el loka feýda registaro, sed ankaý el temploj. Tio kauzis garandan danøerecon al la ekzisto de temploj.

10. Rekonstruo

Tamen, Todai-¼i Templo reformigis sin, faris du grandajn riparojn de la statua domo en epoko Meizi kaj Þoýa, kaj riparis Nandai-mon Pordego, Tegai-mon Pordego, statuo Nioo en Nandai-mon, kaj instalis instala¼on por prevento kontraý malfeliæa¼o.  En 1998, øi estis registrita kiel "Monda Kultura Hereda¼o", unu el "Historiaj Monumentoj de Antikva Nara".

11. Originala parto

Post rekonstruadoj la Daibucu= granda budho, originala parto restas nur parte de la bazo.  Øi estas 28 petaloj de lotusa floro.

12. Por referenco: dekreto de la 45-a tennoo Þomu por la fondo de granda budho statuo.

"Kvankam mi havas maldikan virton, mi honore heredante rangon de la tennoo, celas savi popolojn kaj amas popolojn.  Jam tuta lando ricevas aman kaj favoron.  Tamen ne povas diri, ke sub la æielo ne tuto ricevas budhan amon.  Tial nun petante prestiøon kaj spiritforton de tri trezoroj (Budho, Pastro kaj Leøo), farante aferon por la paco de æielo kaj tero, kaj por eterna feliæo, mi esperas eternan prosperon por æiu viva¼oj.  En la 15a de oktobro, 743 farante granda espero de Bodisatvo, faros Ruþanabucu, oran kupran statuon.  Faru statuon uzante tutan kupron de la lando, konstruu statuo-domon ebeniginte grandan monton, kaj disvastigu Budhismon al tutan spacon, kaj mi estu kunlaboranto de Budho.  Kaj laste same mi kaj popoloj ricevu amon de budho kaj eniru budhan domon.

Posedanto de riæeco en tuto estas mi.  Posedanto de potenco de tuto estas ankaý mi.  Farado per tiu æi riæeco kaj potenco estas facile finfari, tamen malfacile efektivigi la esperon.  Nur doloro por popolo ne sentiøos sanktan sencon aý vokas kalumnio kaj mi fariøos krimulo.  Tial partoprenantoj de tiu æi afero kun profunda sincereco adoru tri foje al Ruþanabucu.  Se venas tiuj, kiuj volas partopreni en la afero kun eæ unu mano da tero aý herbo, permesu lin laý lia plaæo.  Þtata oficisto ne malordigu popolan vivon.  Nek deprenu perforte materialojn el popolo.  Disanoncu mian dekreton en tuta lando, kaj sciigu mian penson."