Water vasthouden in plaats van afvoeren

De belangrijkste oorzaak voor waterschaarste is volgens de Vlaamse regering de grote bevolkingsdichtheid. Het water kan daardoor nauwelijks in de grond trekken. Bovendien zou het oppervlaktewaterbeheer in de meeste gemeentes er vooral op gericht zijn water zo snel mogelijk af te voeren uit onze kernen. De Blue Deal vermeldt dat eind 2019 slechts 31 gemeenten een hemelwaterplan hebben waarin ze ruimte voor water voorzien. Turnhout is hier gelukkig 1 van, maar volgens de Vlaamse overheid ligt de nadruk in die hemelwaterplannen nog te sterk op het afvoeren van water.

Waterpeilen in valleigebieden verhogen

'De maatregel met de hoogste impact [...] is om water langer tegen te houden en meer te laten infiltreren. Waterlopen terug meer laten meanderen, waterpeilen in valleigebieden terug verhogen door minder te onttrekken en draineren.' (pagina 26). Een zone als de Aa-vallei is volgens de Blue deal dus de ideale plaats om water vast te houden.

Verantwoordelijkheid op lokaal niveau

De Blue Deal vermeldt terecht dat de meeste omgevingsvergunningen door lokale besturen worden afgeleverd. De Vlaamse overheid schuift daarmee een grote verantwoordelijkheid door naar de lokale overheden. Vlaanderen helpt de gemeentes wel op weg. Zo moet voor elke omgevingsvergunning een watertoets worden gemaakt om te kijken naar naar wateroverlast en waterschaarste. Toch zal ruimtebeleid voor de gemeentes vooral een politieke en financiële puzzel blijven. Het succes van de Blue Deal hangt daarom in grote mate af van de goodwill van lokale overheden enerzijds en hun middelen anderzijds.

Bouwgrond

Want budgettair wringt het schoentje natuurlijk en samenwerken met de Vlaamse overheid is cruciaal. De Aa-vallei werd, begrijpe wie begrijpen kan, in 2004 ingekleurd als woongebied. Zo'n gebied wordt verkocht als bouwgrond en is daarom erg duur. Die fout uit het verleden heeft vandaag een ongelofelijk grote impact.

Voorkomen is goedkoper dan genezen

De Blue Deal toont ook dat we nú moeten ingrijpen. Grootschalige wateroverlast en waterschaarste oplossen zal veel kostelijker zijn eens de meeste open ruimtes zijn verdwenen. Ontharden is moeilijker dan simpelweg niet bouwen. Breek maar eens een hele wijk af als eenmaal blijkt dat de grondwatercrisis een blijver is. Liever meteen investeren in een zinvolle oplossing. Voorkomen is goedkoper dan genezen.