Fundación TerrEo en Ribeira de Piquín

Ribeira de Piquín, un recuncho de indubidable valor paisaxístico no corazón da montaña luguesa, loita por manter vivas as súas raíces fronte ao desafío da España baleirada. É un lugar de beleza abraiante, co río Eo serpeando entre paisaxes únicas e un patrimonio rural que fala de historia e tradición. Pero, coma tantos outros lugares do interior, sente o peso do despoboamento, a preocupación polo envellecemento dos veciños e a mágoa polo abandono das terras fértiles deste concello.

A Fundación TerrEo nace da man do Concello de Ribeira de Piquín como un motor que busca dar pulo á economía local e crear oportunidades para que a xente nova quede a vivir alí. A través de proxectos innovadores e sostibles, está a recuperar tesouros esquecidos, sacando á luz a riqueza natural, produtiva e cultural do concello. Deste xeito, Ribeira de Piquín levanta a voz a través do seu alcalde Roberto Fernández Rico para reivindicarse como un exemplo de que o rural non só pode sobrevivir, senón tamén medrar con orgullo e futuro. 

Na visita que realizou o grupo de 3º ESO o día 12 de maio, o alcalde respondeu ás nosas preguntas co fin de que comprenderamos o impacto que teñen as accións da Fundación TerrEo sobre a realidade e que fósemos quen de velas de primeira man.

3. Que apoio recibiu o proxecto por parte do Concello e outras entidades?

O proxecto recibiu o apoio inicial do Concello de Ribeira de Piquín, xa que nun principio financiou os primeiros proxectos da fundación. Ademais, a fundación busca continuamente financiamento doutras administracións como a Xunta de Galicia, a Deputación Provincial, o Grupo de Desenvolvemento Rural para poder levar a cabo os proxectos.  Polo tanto, a Fundación TerrEo adoita combinar varias fontes de financiamento, o que require unha estrutura administrativa moi forte e organizada.

4. Como contribúen estas actividades para fixar poboación no municipio?

As actividades contribúen a fixar poboación ao xerar emprego e poñer en valor os recursos locais. Diríxense principalmente a xente que marchou de Ribeira de Piquín e conserva vínculos co territorio, e tamén a novos poboadores, incluíndo migrantes ou persoas de cidades que buscan unha vida máis tranquila no rural. Os proxectos pretenden ofrecer oportunidades reais de traballo e vida no municipio, especialmente nos sectores agroalimentario e agropecuario, fundamentais para o futuro do rural galego.

5. Teñen previstas novas actividades ou ampliacións do proxecto? 

A Fundación TerrEo enfrontou diversos retos significativos no desenvolvemento dos seus proxectos, especialmente no ámbito económico, burocrático e administrativo. 

Desde o punto de vista económico, a posta en marcha de iniciativas como a recuperación da piscifactoría de Santalla requiriu investimentos considerables. A colaboración con entidades como a Deputación de Lugo foi esencial para financiar a adquisición de equipamentos e a contratación de persoal necesario para o funcionamento das instalacións.

En canto aos desafíos burocráticos, a fundación tivo que xestionar múltiples trámites ante distintas administracións para obter as autorizacións pertinentes. Por exemplo, no caso da piscifactoría, foi necesario coordinarse con diferentes organismos responsables da xestión da auga e da fauna piscícola, o que implicou un proceso administrativo complexo e prolongado.

Ademais, como entidade pública, a Fundación TerrEo está suxeita a normativas que esixen transparencia e concorrencia nas súas contratacións. Isto significa que calquera adquisición ou contratación debe realizarse mediante procesos públicos, nos que se presentan distintas ofertas e se selecciona a máis beneficiosa, o cal engade un nivel adicional de complexidade e tempo ás operacións da fundación.

7. Que estratexias teñen para asegurar a sustentabilidade a longo prazo destas actividades? 

Para asegurar a sustentabilidade a longo prazo, a Fundación TerrEo, ademais de apostar por programas de formación e talleres para a comunidade, destacando as prácticas sostibles e a importancia de valorizar os recursos locais,  tamén establece alianzas con entidades e busca fontes diversas de  financiamento, como subvencións e axudas públicas, ademais dos ingresos xerados polas súas propias actividades para asegurar a continuidade económica dos proxectos. Por outro lado, promove a comercialización de produtos locais e a creación de emprego, mentres implica á poboación local en todo o proceso. Tamén avalía regularmente os seus proxectos para adaptalos ás novas necesidades, garantindo así a continuidade e a evolución das actividades no tempo. 

8. Como percibe a comunidade local o impacto da Fundación e as súas iniciativas? 

A comunidade local percibe o impacto da Fundación TerrEo de maneira positiva e colaborativa. As veciñas e veciños, cuxa terra está directamente vinculada aos proxectos (coma as dez hectáreas alugadas por cinco mil euros anuais a unha comunidade de montes), ven un beneficio directo a través deses alugueiros e tamén a través das novas oportunidades de emprego que se xeran. Ademais, valoran o traballo da fundación para dar un novo valor ás actividades agrogandeiras e para fortalecer a economía local. Desde o comezo houbo unha colaboración estreita, coa certeza de que o éxito da fundación tamén significa unha mellora para as súas vidas e a súa contorna.