De Heilige Cornelius (Rome, geboortedatum onbekend - Civitavecchia, juni 253) was de 21e paus van de Katholieke Kerk.
Hij stamde af van het voorname geslacht van de Cornelii. Cornelius werd in 251 tot paus gewijd. Toen keizer Gallus de kerkvervolgingenaanscherpte, werd paus Cornelius verbannen en gevangengenomen in Civitavecchia.
Het was hier dat hij in juni 253 stierf. Volgens sommigen gebeurde dit door onthoofding (vandaar het zwaard waar hij soms mee wordt afgebeeld). Officieel stierf hij door de ontberingen van zijn verbanning maar verkreeg wel de titel ‘martelaar’ en wordt nu als heilige vereerd. Hier wordt hij aanbeden tegen de stuipen.