การพัฒนาระบบคลังภาพสำหรับหอภาพดิจิทัลของคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

หอภาพ คณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ ถูกตั้งขึ้นเพื่อทำหน้าที่เป็นศูนย์กลางอนุรักษ์ภาพประเภทต่างๆ ได้แก่ ภาพลายเส้น ภาพเขียน และภาพถ่าย ซึ่งภารกิจสำคัญนอกเหนือจากการอนุรักษ์ภาพต้นฉบับก็คือ การเผยแพร่รูปภาพในลักษณะข้อมูลดิจิทัลผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ต เพื่อเป็นการเผยแพร่องค์ความรู้ในสาขาที่ว่าด้วย ให้คนทั่วไปสามารถเข้าถึงข้อมูลภาพดิจิทัลต่างๆ นี้ได้ ซึ่งจะเป็นการเผยแพร่องค์ความรู้ในสาขาวิชาด้านสถาปัตยกรรม การออกแบบ ทัศนศิลป์ ตลอดจนสาขาวิชาอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง

จากเป้าหมายและภารกิจหลักดังที่กล่าวมาข้างต้น ทำให้เกิดโครงการความร่วมมือระหว่างคณะสถาปัตยกรรม ศาสตร์ กับศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ โดยหน่วยปฏิบัติการวิจัยและพัฒนาคลังอนุพันธ์ความรู้เป็นหน่วยงานที่ให้ความช่วยเหลือในงานการวิจัยและพัฒนาซอฟต์แวร์สำหรับการบริหารจัดการระบบคลังภาพดิจิทัล รวมทั้งให้ความช่วยเหลือและสนับสนุนให้เกิดการออกแบบและใช้งานมาตรฐานคำอธิบาย (Metadata) ที่เป็นมาตรฐาน เพื่อให้สามารถแลกเปลี่ยนข้อมูลกับระบบคลังข้อมูลอื่นๆ ได้ต่อไปในอนาคต

ความท้าทายของการพัฒนาระบบบริหารจัดการข้อมูลคลังภาพของโครงการนี้อยู่ที่การออกแบบโครงสร้างของคำอธิบายที่จะใช้ในระบบคลังภาพ ซึ่งในปัจจุบันพบว่ามีมากมายหลายมาตรฐาน และในแต่ละมาตรฐานไม่ได้ตอบสนองความต้องการของการเก็บข้อมูลสาระทั้งหมดของรูปภาพได้ ดังนั้น การออกแบบมาตรฐานคำอธิบายจึงได้มีการยึดมาตรฐานกลางคือ มาตรฐานคำอธิบายดับลิน คอร์ (Dublin Core) เป็นโครงสร้างหลัก จากนั้นจึงออกแบบโครงสร้างของคำอธิบายที่สอดคล้องกับมาตรฐานกลาง ซึ่งจะเป็นการจับคู่ระหว่างข้อมูลโครงสร้างมาตรฐาน และข้อมูลรูปภาพของหอภาพ ซึ่งหลังจากการออกแบบโครงสร้างคำอธิบายรูปภาพดิจิทัลได้แล้ว จึงได้มีการทดสอบสุ่มตัวอย่างข้อมูลในระบบที่แตกต่างกัน เพื่อทดลองกรอกข้อมูลคำอธิบาย ซึ่งก็ได้มีการปรับแต่งโครงสร้าง และกำหนดวิธีการในการกรอกข้อมูลเข้าสู่ระบบ เพื่อให้เกิดความเข้าใจที่ตรงกันในขั้นตอนของการกรอกข้อมูล ที่จะทำให้ไม่เกิดความผิดพลาดของข้อมูลที่ถูกบันทึกเข้าไปในระบบ

ในส่วนของการพัฒนาซอฟต์แวร์ระบบบริหารจัดการข้อมูล ทีมพัฒนาได้ออกแบบระบบเพื่อให้เกิดความยืดหยุ่นต่อการใช้งาน และมีความยืดหยุ่นต่อการปรับเปลี่ยนในอนาคต โดยพัฒนาซอฟต์แวร์ในลักษณะที่เป็นซอฟต์แวร์แบบเปิด (Open Source Software) นอกจากนั้น ยังได้มีการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี Web 2.0 เพื่อให้สามารถต่อยอดได้ในอนาคต เพื่อรองรับคุณสมบัติของการแลกเปลี่ยนข้อมูลผ่านระบบเครือข่ายอินเทอร์เน็ตกับคลังข้อมูลอื่นๆ หรือสร้างเครือข่ายทางสังคม (Social Network) อันจะทำให้เกิดการแลกเปลี่ยน การบูรณาการองค์ความรู้ ซึ่งจะเป็นประโยชน์กับผู้ใช้บริการต่อไปในอนาคต รวมไปถึงรูปแบบการนำไปใช้หรือการเพิ่มความสามารถในการเข้าถึงข้อมูลที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

ซอฟต์แวร์เครื่องมือสำหรับหอภาพฯ หน้าหลัก และหน้าแสดงข้อมูล

ซอฟต์แวร์เครื่องมือสำหรับหอภาพฯ หน้า Back Office

ซอฟต์แวร์เครื่องมือสำหรับหอภาพฯ หน้าระบบเพิ่ม Metadata และหน้าระบบเพิ่มข้อมูลภาพ