Nadat we eerst het noorden van Polen hebben bezocht gaan we nu het zuid-oosten bekijken. Via Lublin zijn we afgereisd naar Krakow. De tweede stad van Polen met een indrukwekkende historie. Krakow kent een groot stadscentrum met veel grote kerken en kloosters. Naast het katholieke deel is er ook een zich herstellend Joods deel.
In Krakow hebben we voor het eerst onze tent opgezet. Een leuke camping een 3 kilometer van het centrum.
Vanuit deze camping zijn we gaan kijken in Auschwitsz (Oswiciem) en daarna naar de geboorteplaats van de paus (Wadowice).
Hierna nog een bezoekje aan het zuidelijkste punt van Polen waar bergen van 2500 meter zijn en er wintersport bestaat, voordat we de reis richting de Ukraine aanvangen.
15 april zijn we aan ons eerste meerdagentrip vanuit onze thuisbasis begonnen in Polen. Het is de bedoeling dat we over een dag of 6 weer terug zijn in Malkinia Gorna. Ten noorden van Malkinia (ca. 170 km) ligt een gebied vol met meren en rivieren wat geldt als een van de mooie streken van Polen. We strijken neer in het plaatsje Orzysz. De weg er naar toe begon goed.
Na een 25 kilometer was er een weg afgesloten waarna we een tijdje rechtdoor reden. Ons navigatie systeem (Garmin) bleef maar aangeven dat we naar rechts moesten. Uiteindelijk besloten het systeem maar te gaan volgen. Dit leverde enkele spannende taferelen op. Een Harley met zijspan en aanhanger over modderige wegen met diepere plassen door bossen waar veel kruisingen waren maar geen borden. Af en toe een boerderij langs de weg (je moet er maar willen wonen). Honden die achter ons aanrenden.Terug rijden was op een moment ook geen optie meer omdat je niet meer wist welke kant te kiezen. Volgens Garmin was er geen weg waar we reden maar moesten we rechtsaf direct de bossen in. Besloten om toch maar het zandpad te volgen. Soms echt langs de weg met de Harley het zompige bos in om een waterplas te vermijden. Gelukkig zakte we niet ver genoeg weg en kwamen we niet vast te zitten. Na een 10-tal spannende kilometers zand/bosweg met een gemiddelde snelheid van 7 km/h toch weer een harde weg gevonden die ons uiteindelijk weer in de bewoonde wereld bracht. Daarna besloten om de rest van de dag met de kaart te rijden en Garmin in zijn eigen wereld te laten leven.
Een mooi natuurgebied in het voormalige deel van Duitsland wat na de tweede oorlog onderdeel is geworden van het nieuwe Polen.
Dit gebied is zeer waterrijk en biedt vooral in de zomer veel mogelijkheden voor de watersporter. Het tourisme is sterk in ontwikkeling maar kan zeker nog een impuls hebben. Historisch biedt het gebied herkenbare Duitse steden en gebouwen. Ook is het prettig dat de meeste Polen hier ook Duits verstaan.
Naast tourisme in de zomer is dit voornamelijk een agrarisch gebied. In de tweede wereldoorlog heeft Nazi Duitsland veel activiteiten vanuit dit gebied uitgevoerd. Het hoofdkwartier van Hitler en van de SS waren in dit gebied gevestigd.
In Polen aangekomen valt meteen het verschil in welvaart op.In 2 dagen rijden we vooral binnendoor naar Zdizwaw onze Poolse klusjesman. Hij vindt het erg leuk dat hij ons zijn leven, in Malkinia Gorna, kan laten zien. Vol trots introduceert hij ons bij familie en vrienden. Hij gaat zondag weer naar Nederland en wij mogen zijn huis als uitvalsbasis blijven gebruiken tijdens zijn afwezigheid. Onderweg veel agrarische gebieden gezien met nog ouderwetse landbouw centrales die niet echt meer floreren. Wel zien we veel ooievaars en wordt er druk genesteld. Polen is een echt katholiek land. Overal op hoeken en in tuinen wordt Maria vereerd en staan er lampjes. bloemen hangen er bij. Via de Europese unie zijn er diverse initiatieven om de infrastructuur op te knappen. Je kunt wel merken dat in verschillende streken de economie beter vooruit gaat dan in andere streken. Ook doordat veel Poolse mensen in het buitenland werken en er zo meer geld het land in komt. Er worden veel nieuwe huizen en winkels gebouwd. Het probleem waar Polen op dit moment tegen aan loopt is dat er niet genoeg werkkrachten zijn om het land op te bouwen. Velen werken in het buitenland.
We hebben een bezoek afgelegd in ondermeer Treblinka, daarna zijn we ook bij zijn ouders op de boerderij geweest. Na de val van het communisme is het voor oudere mensen moeilijk om een goed pensioen te krijgen. In Polen is het 300 euro per maand. Oudere mensen zijn opgegroeid in het socialistische model. De veranderingen als gevolg van ons westerse model is misschien goed voor de jeugd. Voor de ouderen (65+) is het een moeizame geschiedenis. Als ze kinderen hebben kunnen ze daar op terugvallen (de familieband is erg groot). Als ze geen kinderen hebben zijn ze vooral op zich zelf aangewezen.
Vanochtend zijn we naar het oerbos gereden in het oosten van Polen. Dit is een natuurpark tegen de grens van Belarus (Wit-Rusland). Er staan bomen in van 350 jaar of ouder en 140 cm diameter. Het park verleent zijn naam aan het feit dat het het enige park in Europa is waar de mens al meer dan 350 jaar niet meer heeft ingegrepen. Omgevallen bomen blijven liggen, en er wordt door de mens niet gesnoeid. De afgelopen periode is er driftig geprobeerd de Europese bison in het wild terug te krijgen. Inmiddels zouden er al 400 in het wild in het park leven. In de directe omgeving van het park liggen er kleine dorpjes waar de meeste huizen nog van hout zijn. Het park beslaat meer dan 30 bij 50 kilometer en kent een beperkt aantal doorgaande geasfalteerde wegen. Voor het inkomen zijn de mensen hier vooral afhankelijk van de landbouw. Onderweg zijn we veel kerken tegen gekomen en op de gevoelige plaat vastgelegd. Het geloof speelt hier een belangrijke rol. Zowel het katholieke (basis geloof in Polen) en het Russisch Orthodoxe geloof kom je hier tegen. Dit deel van Polen behoorde vroeger tot Rusland en is in de nadagen van de wereldoorlogen tot Polen gaan behoren.
Polen kent veel natuurparken en we zullen er zeker nog meer gaan bezoeken.
Gdansk (ook bekend onder de naam Danzig) is een oude havenstad aan de Baltische zee. Eeuwenlang heeft Gdansk een onafhankelijke status gehad en is pas later tot Polen gaan behoren. Deze stad heeft een oude wijk waar veel Amsterdamse invloeden te zien zijn, zoals o.a. trap en klok gevels.
Op de weg van Olstzyn naar Gdansk lig een waterrijk gebied waar in de 19e eeuw door een Nederlandse ingenieur G. Steenk een aantal sluizen zijn gebouwd om op een taject van 10 kilometer een hoogteverschil van 100 meter te overbruggen. Hierdoor ontstond een vaarroute van 170 kilometer om handel te voeren maar vooral hout van de binnenlanden richting de zee te vervoeren. Dit werd op een, voor die tijd, unieke manier gedaan door de boten via rails over land naar een hogere plek te trekken, of naar een lager gedeelte te laten zakken, en daar weer te water te laten. Het vermogen werd, voor 4 van de 5 sluizen, opgewekt door gebruik te maken van watermolens die met behulp van waterkracht de noodzakelijke energie opwekten.
In Noord-Oost Polen (voor WO II behoorde dit deel bij Duitsland) zijn diverse overblijfselen van de tweede wereldoorlog. Een van deze overblijfselen is het wolvennest (Wolfschanze) het hoofdkwartier van Nazi Duitsland gedurende de tweede wereldoorlog. Van 1940 tot 1944 werd van hieruit het Duitse rijk, inclusief bezette gebieden, geleid. Het terrein is meerdere kilometers lang en breed. Het lag direct aan een spoorlijn. Op het terrein zijn veel bunkers gebouwd. Een aantal vertrekken met muren en daken van ca 2 meter breed. Om deze bunkers heen werd dan nogmaals een dak en muren gestort van 3 meter breed. De tweede laag was los van de binnenlaag. "Wolfsschanze." Wikipedia, de vrije encyclopedie.
8 kilometer van het dorp Malkinia (woonplaats van Wislaw) ligt Treblinka. Een klein dorpje een de rand van een bos. In het bos is een van de grotere kampen van Nazi Duitsland gevestigd. Het kamp heeft twee functies gehad. Sinds het begin van de oorlog deed het dienst als strafkamp voor Nazi Duitsland. Mensen uit heel Europa, maar vooral uit Polen, werden hier te werkgesteld om beton platen te maken. Met handkracht is een grote put uitgegraven. Als je in het strafkamp niet functioneerde werd je afgevoerd naar de executieplaats. Dit was op het verste uiteinde van het terrein, ca 3 kilometer achter de ingang.
In 1942 en 1943 deed het kamp ook dienst als vernietigingskamp voor vooral Joden. Ook hier veel Poolse Joden maar ook Joden uit de rest van Europa. Eind 1943 besloten de Nazi's alle restanten van het vernietigingskamp te laten verdwijnen. Dit omdat ze bang waren dat een en ander ontdekt zou worden.
Van het strafkamp zijn nog resten te zien, van het vernietigingskamp zijn later op basis van verklaringen en overlevering monumenten op de belangrijkste plekken neergezet. Het geheel laat een diepe indruk op ons achter. Je hebt weinig behoefte om te praten en laat het diep op je inwerken.
30 april hebben we Auschwitz (Oswieciem) bezocht. In de verte zag je de toegangspoort met de hekken al. Naarmate je dichterbij komt schrik je van de oppervlakte dat het beslaat. Enorm veel barakken hebben er gestaan en staan er nog. Als je de borden met informatie leest is het , hoe verschrikkelijk ook, een goed geoliede organisatie geweest. Het is afschuwelijk te weten dat de mensen die uitgekozen waren voor de gaskamers als laatste blik de barakken en de gaskamers zagen.
Op de dag dat wij er waren kwamen bussen met veel Joodse inzittenden aan op het terrein. De dag erna was er een herdenking "March of the living" en was het terrein alleen geopend voor deelnemers. Niet alleen de gewone burger was aanwezig maar ook veel militairen die alvast een kijkje kwamen nemen.
Het geeft een heel eenzaam gevoel als je er rondloopt, beseft dat gezinnen uit elkaar gehaald zijn, waarvan iemand aan de ene kant van het terrein werkt en niet weet hoe het met de anderen van het gezin gesteld is. Het is zo groot dat je dat niet kunt zien.
Ook al komen er hele grote groepen toeristen er naar toe, door de grootte is het overal rustig waar je loopt. Zeer indrukwekkend.