Cambodja is het laatste land wat we aandoen in onze reis. Cambodja kent een roerige recente geschiedenis. Het is een van de laatste landen in Azie waar de strijd tussen socialisme en kapitalisme werd uitgevochten. Pas in 1976 komt de Rode Khmer (Pol Pot) aan de macht en probeert er een agrarisch socialistische staat te vormen met dramatische gevolgen. In de periode tussen 1976 en 1979 worden de mensen uit de steden naar het platte land gedreven, wordt het geldstelsel opgeheven en worden tempels in gebruik genomen als gevangenissen. Honderdduizenden worden vermoord, en millioenen komen om van de honger.
Mede door de bemoeienissen van Vietnam komt het regime in 1979 ten val en wordt Pol Pot verdreven naar de jungles van Cambodja. Hierdoor onstaat er een instabiele situatie en blijft Paul Pot, met zijn strijders, vanuit de jungle regelmatig aanvallen uitvoeren. Pas na de dood van Pol Pot in 1998 ontstaat er een meer stabiele situatie in Cambodja. Corruptie is er echter nog aan de orde van de dag en het land is nog steeds afhankelijk van steun van andere landen (vooral China).
De grensovergang van Vietnam naar Cambodja tussen Ha Tien en Kep bij de grensplaats Prek Chak is pas enkele maanden open. De meeste reisbureaus weten dit (nog) niet. Dit betekent een aanzenlijke tijdswinst als je van Phu Quoc (Vietnam) naar Cambodja wil. In Ha Tien worden we door het busje afgezet op het busstation en denken we even een taxi / busje te kunnen huren om ons bij de grens, 6 kilometer verderop, af te zetten. Helaas lijkt dit een droom. Iedereen kijkt verbaast en zegt dat we alleen achterop een scooter / brommer naar de volgende plaats in Cambodja kunnen worden gebracht.
We proberen toch een als taxichauffeur uitziende persoon en die zegt in eerste instantie wel te willen en het gesprek gaat dan natuurlijk eerst over de prijs. Helaas komen de brommerrijders richting de chauffeur en die zegt ineens geen zin te hebben. Na wat geharrewar komen we tot de conclusie dat we toch gebruik gaan maken van het brommer kartel dat belooft ons naar Kampot te brengen (65 km verder in Cambodja) voor 15 USD per persoon / brommer. Onze grote tas bij hun voeten tussen het stuur en het zadel en wij met de kleine rugzak achterop gaan we aan de reis beginnnen.
Na 6 klilometer bereiken we inderdaad de grens. De standaard formaliteiten, eerst Vietnam uit, bonnetje inleveren, stemplels erbij. Dan een kilometer verderop (gelukkig op de brommer) komen we aan bij de grens naar Cambodje (inmiddels een grote zandweg) met een aantal houten hutjes. Hier moeten Jose en ik eerst een Visum kopen voor 25 USD. Omdat we in Vietnamees geld willen betalen (hebben we nog over) moeten we een hoge wisselkoers betalen (ruim 30% meer). Hij geeft aan niet zoveel op te hebben met Vietnamees geld. Hierna moeten we een formulier invullen dat we gezond zijn en niet aan moeilijke ziektes lijden. Dit is ook de eerste keer dat we ons medisch paspoort hebben moeten laten zien, inclusief de beroemde cholera stempel. Verder de standaard douane faciliteiten en na een oponthoud van 40 minuten staan we op Cambodiaanse bodem.
Een grote zandweg met daarlangs veel houten (krot) woningen / winkeltjes. Wij weer op de brommer en na een kilometer of 10 op de rode kleiweg te hebben gereden komen we bij een echte asfaltweg en beginnen we aan de laatste 40 kilometer richting Kampot.
De eerste plaats in Cambodja waar we neerstrijken is Kampot. Kampot en Kep zijn twee "badplaatsen" van de oude regimes. Door de ellende van de jaren 70 tot eind 90 behoren ze nu tot de armere regio's van Cambodja, maar door de goede ligging aan zee / strand komen ze er wel weer bovenop. De belangrijkste reden dat we hier neerstrijken is dat we het project Funky Junk willen bezoeken. Het doel van het project is tweeledig enerzijds het recyclen van plastic tasjes achtergelaten in de natuur en het verschaffen van inkomens mogelijkheden aan arme mensen door van deze tasjes weer bruikbare producten te maken. Tijdens ons bezoek worden een 10-tal mensen getraind in hoe ze dit met minimale middelen kunnen doen.
Daarnaast hebben we nog een dorpje bezocht waar een tempel staat. In de tijd van Pol Pot (1976- 1979) werden hier honderden mensen vermoord. Van een monnik kregen we te horen dat de mensen in die tijd vaak in tempels werden opgesloten en of daar ook vermoord of in een massagraf in de omgeving. Jaren daarna zijn de botten en schedels verzameld en opgeslagen op diverse plekken in grote bakken ter nagedachtenis aan deze zwarte bladzijde uit de geschiedenis van Cambodja (ook wel Killing Fields genoemd). Pol Pot was ervan overtuigd met zijn aanpak een paradijs op aarde voor de agrariers van Cambodja te kunnen realiseren. Hij heeft in 1976 dan ook meteen het geld afgeschaft en alle contacten met het buitenland verbroken (met uitzondering van een beperkt contact met China). uiteindelijk heeft dit slechts 30 jaar geleden geleid tot 2-3 millioen doden.
Vanuit Kampot gaan we met een prive taxi (lekker decadent) via Phnom Penh naar Battambang. In Battambang hebben we een tuk-tuk gehuurd en zijn we via allerlei binnenwegen en dorpjes bij tweetal tempels op bezoek geweest.
Wat Phnom Sampeua is een oude tempel gelegen op een heuveltop met een mooi uitzicht op het landschap. Wat Banan is een tempel uit de 11e eeuw en lijkt sterk op de tempels die we later in Angkor (Siem Reap) gaan bekijken. Verder hebben we een goede indruk gekregen van het leven op het platte land.
Vanuit Battambang zijn we met een express boot naar Siem Reap door het Tonle Sap merengebied gevaren. Hier zijn we in een uniek gebied terecht gekomen met veel drijvende dorpen. Het leven is hier primitief. De reis duurt bijna 8 uur en zes uur daarvan laten een diepe indruk op ons achter. Gelukkig is het tourisme hier nog niet massaal toegeslagen. Er gaan per dag maar enkele boten met een 30-tal toeristen en meer lokale bewoners door het gebied.
Voor iedere tourist in Cambodja is het bezoek aan de het werelderfgoed de tempels van Angkor een "must". Angkor is het centrum van het oude Khmer rijk. Dit rijk heeft ca 600 jaar bestaan tussen 800 en 1400 AD. Tussen de 9e en 12e eeuw zijn hier op een gebied van enkele tientallen kilometers vele grote tempels gebouwd. In deze periode kende het toenmalige "Cambodja" een grote welvaart en was het in staat iets groots en blijvends te bouwen wat zijn gelijke in de donkere middeleeuwen in Europa niet kent.
Deze tempels zijn pas in het midden van de negentiende eeuw "herondekt" door een Franse onderzoeker (Henri Mouhot). Veel van de tempels waren overwoekerd door de Jungle en zijn later zorgvuldig gerestaureerd. Wel zijn er nog duidelijke sporen te zien van de jungle. De grote majestueuze gebouwen laten een grote indruk op je achter. Dat men toen in staat was zulk grote bouwwerken met zulke details te bouwen kun je je nu niet meer voorstellen.
De tempels die wij bezocht hebben zijn:
Banyon
Baphuon
Phimeanakas
12 towers of Prasat
Preah Neak Pean
Onze laatste dag van de reis brengen we door in Phnom Penh wachtend op het vliegtuig dat ons (helaas) weer naar huis brengt.
In Phnom Penh helpen we het Funky Junk project nog met wat ICT ondersteuning. Eerst maken we kennis met Pove die een ICT cursus aan het volgen is en zich verder in ICT wil bekwamen en mogelijk in de toekomst de webmaster wordt van de Funky Junk website.
De afspraak is dat we hem vanuit Nederland zullen helpen in de toekomst het beheer van de website over te nemen.
Omdat de huidige PC configuratie wat beperkingen heeft vergroten we het interne geheugen van de computer tot 1 GB. Daarnaast heb we een (onze reserve) externe schijf van 120 GB achtergelaten zodat ze beter in staat zijn het diverse digitale materiaal op te slaan.
Het is alweer een tijdje rustig rondom onze persoontjes. Tijd om even een laatste berichtje de ether in te sturen om de boel af te ronden. Er zijn een aantal dingen veranderd in ons leven in een aantal maanden. We hebben onze reis afgebroken en een van onze kinderen is verhuist naar Zuid-Afrika waar hij een nieuw leven wil opstarten. Toen onze zoon vertelde dat hij alles achter zich wilde laten en elders iets nieuws wilde opstarten kwam dit behoorlijk bij ons binnen. Het idee dat een van onze kinderen wegging naar een niet snel te bereiken gebied heeft een tijdje met ons meegereist en behoorlijk veel impact gehad op het beleven van de rest van de reis. In oktober hebben we de knoop doorgehakt om in december naar huis te gaan zodat we nog even als een compleet gezin bij elkaar konden zijn. Zodra dit besluit genomen was konden we gelukkig weer gaan genieten van alles wat we meemaakten.
Na een paar dagen op het eiland Phu Quoc in Vietnam doorgebracht te hebben ( waar we ook nog een oud plaatsgenoot tegenkwamen) hebben we de oversteek gemaakt naar Cambodja. We zijn via een nieuwe grensovergang gegaan. Dit was duidelijk te merken. Aangekomen bij het grensgebied was er geen openbaar vervoer (Bus) naar de grens aanwezig. Er waren wel kleine busjes en een hele hoop brommertjes. Zodra wij een bestuurder van een klein busjes aanspraken om ons de grens over te brengen kwam er een hele club brommerrijdertjes op ons af waarna de bestuurder zich terug trok. De brommerrijdertjes hadden er echt een monopoly. Wij 4 brommertjes gecharterd. De tassen werden tussen de stuurkolom en het zadel gepropt. Maar goed dar er geen Wedgewood in zat. Daarna “elegant” met die brommertjes naar Cambodja. Tot aan de grens hadden we verharde weg, mochten we lopend de grens over en daarna wachtte de ultieme uitdaging: 20 km over een zandweg van rode aarde. Alles zat onder en was rood. Zo ook wij. Geen gezicht maar het was ontzettend LEUK ! In Vietnam hadden we al een hotelletje gezocht dus dat was handig bij aankomst in Cambodja. Het onderkomen bleek een vrolijk huis te zijn voor een andere logeertype dan een vermoeide toerist ( hihihi). We hebben een connectie gebeld en die heeft ons naar een prachtige locatie aan een rivier gestuurd. We zaten in een gebied waar Pol Pot nog voor 10 jaar het gebied terroriseerde. We hebben daar ook voorbeelden van gezien. Vlakbij de plaats waar we overnachtten bevond zich ook de plaats waar het plasticproject ontwikkeld wordt. We zijn daar even een bezoek wezen brengen en hebben kennisgemaakt met de mensen die les krijgen in het verwerken van plastic tasjes. De omgeving wordt bijna niet bezocht door toeristen en zo kregen we een mooi inzicht in het dagelijkse leven van de Cambodjanen in dit gebied.
Vanuit dit gebied, wat werkelijk prachtig is, hebben we een fantastische boottocht gemaakt over een rivier richting Siem Raep. Hier bevindt zich het beroemde Angkor Wat. Tijdens de boottocht ,in een groot waterrijk gebied, zagen we duidelijk het leven op het water. Werkelijk alles was op het water gebouwd, scholen, huizen, kleine boerderijtjes, winkels, tempels. Het vervoer gebeurde met bootjes. Zelfs kinderen van een jaar of vijf waren hierin actief. We keken onze ogen uit.
Niet alleen Angkor Wat is te bezichtigen in Siem Raep, maar ook een dozijn andere tempels uit dezelfde periode en vaak nog mooier. De andere tempels zijn soms nog begroeit met bomen en overwoekerd met boomwortels en niet altijd goed toegangbaar. Het is ook niet zo toeristisch als Angkor Wat. Je ziet dat er veel herstelwerkzaamheden plaatsvinden bij de tempels om de oude luister terug te brengen. Na enkele dagen zijn we naar Phnom Penh gegaan. Dit was ons laatste plaats voordat we de vlucht naar huis namen. Hier zijn we naar het kantoor van het plasticproject geweest. Hier heeft Peter iemand de basis geleerd van het maken van een website en heb ik mijn ervaring met de Wereldwinkel besproken met een medewerker.
Eenmaal thuis was het erg wennen. We hadden de laatste 7 maanden alleen maar warmte gekend en nu kwamen we met -2 in Nederland aan. Ook het relaxte leven is ons erg goed bevallen en dan is alles ineens wel erg hectisch en zijn de winkels erg overvloedig. Inmiddels is ons kind vertrokken naar Zuid-Afrika met alleen een koffertje om zijn geluk daar te zoeken. Ik ben wel blij met deze elektronische tijd, zodat we toch regelmatig contact met hem hebben. Ik denk regelmatig aan de ouders van mijn vader. Deze hadden zelfs 2 kinderen die verhuisden naar Nieuw-Zeeland en daar hoorden men maanden niets van. Lijkt me afschuwelijk. Maar in deze tijd is er e-mail, internet, zijn er mobieltjes etc.
We hebben weer erg genoten van de eerste zonnetjes en hopen dat dit snel gaat doorzetten. We wensen jullie allemaal een mooie en warme zomer toe. Zodra wij weer iets gaan ondernemen maken we via deze site er weer verslag van.
Tot ziens allemaal
Jose