สาเหตุของภาวะจิตเภทมีหลายปัจจัย โดยมันสามารถที่จะมีความเกี่ยวข้องกับปัจจัยที่ซับซ้อนทางประสาทวิทยา และสิ่งแวดล้อม ตลอดไปจนถึงเหตุผลทางพันธุกรรม    ที่เรารู้ปัจจัยอย่างที่กล่าวมาได้ ก็เพราะเราได้ทำการศึกษาในหลากหลายรูปแบบ รวมไปถึงการศึกษาในฝาแฝด     จากการศึกษา มันบ่งชี้ว่า มันมีองค์ประกอบของความผิดปกติต่าง ๆ หลาย ๆ อย่างที่สามารถถ่ายทอดทางพันธุกรรมได้    บรรดางานวิจัยทางประสาทวิทยาล้วนชี้ให้เห็นความผิดปกติในการส่งผ่านสารสื่อประสาท เช่น โดปามีน กลูตาเมต และเซโรโทนิน ตลอดไปจนถึงการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างและการทำงานในบริเวณสมองบางส่วน เช่น สมองส่วนหน้าและฮิปโปแคมปัส

ปัจจัยสิ่งแวดล้อมภายนอกก็สามารถเป็นเหตุแห่งโรคจิตเภทได้เช่นกัน ตั้งแต่ปัจจัยก่อนคลอดอย่างการติดเชื้อของมารดาและภาวะแทรกซ้อนทางสูตินรีเวช ไปตลอดจนถึงความเครียดทางจิตที่เกิดขึ้นจากสังคม เช่น การเติบโตในเมืองและประสบการณ์อันเลวร้ายในวัยเด็กที่มีส่วนสำคัญต่อความเสี่ยงและการดำเนินของภาวะจิตเภท    diathesis-stress Model ได้นำเสนอว่า ความเปราะบางทางอารมณ์สามารถที่จะถ่ายทอดกันผ่านทางพันธุกรรมได้ ซึ่งมันจะไปมีผลต่อปฏิสัมพันธ์กับความเครียดจากสิ่งแวดล้อมต่ออีกทอดหนึ่ง    ห่วงโซ่แบบนี้ ไม่แปลกอะไรถ้ามันจะเป็นตัวการนำไปสู่การเริ่มต้นของโรค    อีกครั้งที่ในปัจจุบันเรารู้แล้วว่ามันมีความเกี่ยวข้อง มีปฏิสัมพันธ์ระหว่าง 2 สิ่ง ก็คือพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อมที่ส่งผลต่อกระบวนการก่อเกิดโรคได้อย่างไร

มุมมองร่วมสมัยที่มีต่อภาวะจิตเภท ปัจจุบัน เราเน้นแนวทางแบบองค์รวม    ประกอบด้วยการรักษาด้วยยา การช่วยเหลือทางจิตสังคม และการดูแลเพื่อการฟื้นฟูสมรรถภาพ     หากสงสัยว่ายา ทำไมต้องกินยา คือว่า ยาต้านจิตเภทเป็นยาที่มีเป้าหมายจัดการกับระบบสารสื่อประสาทประเภทโดปามีนและสารสื่อประสาทชนิดอื่น ๆ     ด้วยการจัดการกับสารสื่อประสาทได้ ยาย่อมเป็นทางเลือกที่ไม่เลวต่อการสร้างหนทางสู่การรักษา เพื่อบรรเทาอาการบวก และลดความเสี่ยงของการกำเริบของอาการ