Cuộn coil van điện từ là bộ phận nhận điện để tạo từ trường, giúp van thực hiện thao tác đóng hoặc mở. Trong hệ thống nước, khí nén và nhiều dây chuyền công nghiệp, coil thường nằm phía trên thân van và nối với tủ điều khiển bằng dây điện hoặc giắc cắm. Khi van không hoạt động, nhiều người nghĩ ngay đến việc thay coil. Tuy nhiên, muốn xử lý đúng, trước hết cần hiểu coil làm gì và phân biệt nó với các bộ phận cơ khí bên trong van.
Coil là cuộn dây dẫn điện được quấn và cách điện, đặt trong lớp vỏ bảo vệ. Khi được cấp nguồn phù hợp, dòng điện chạy qua dây quấn tạo ra từ trường. Từ trường tác động lên lõi từ trong ống lõi, từ đó làm thay đổi trạng thái của cơ cấu van.
Coil không phải là toàn bộ van điện từ. Một cụm van còn có thân van, lõi từ, lò xo, gioăng và có thể có màng van hoặc các chi tiết điều khiển khác. Vì vậy, van không mở dù đã cấp điện chưa chắc đồng nghĩa coil đã hỏng.
Dây quấn là phần tạo từ trường khi có điện. Lớp cách điện ngăn các vòng dây chạm nhau và bảo vệ cuộn dây trong điều kiện làm việc được nhà sản xuất quy định. Coil có thể hư hỏng nếu cấp sai điện áp, môi trường quá nóng, đầu nối bị ẩm hoặc cơ cấu van gặp sự cố. Khả năng chịu nhiệt, công suất và chế độ cấp điện phụ thuộc từng mã sản phẩm, không thể đánh giá chỉ bằng hình dáng bên ngoài.
Vỏ bao quanh dây quấn và giúp cố định coil trên ống lõi từ. Lỗ ở giữa coil phải phù hợp với kết cấu lắp của van. Phía ngoài thường có chân cắm hoặc dây dẫn để nối nguồn. Một số loại dùng giắc có gioăng, vít giữ và cấp bảo vệ được công bố trên tem hoặc tài liệu. Khi thay thế, cần kiểm tra cả kích thước lỗ lắp, chiều cao, cách cố định và kiểu đầu nối.
Ở van thường đóng, khi cấp điện đúng thông số, coil tạo lực từ để tác động lên lõi từ và khởi động quá trình mở van. Khi ngắt điện, cơ cấu lò xo và áp suất trong van đưa van về trạng thái thiết kế. Với van thường mở, trạng thái dòng chảy khi có điện và mất điện được bố trí theo cách khác. Người vận hành cần đọc đúng ký hiệu và tài liệu của model đang dùng.
Trên van tác động trực tiếp, chuyển động của lõi từ liên quan trực tiếp đến cửa van. Trên van điều khiển gián tiếp, coil tác động lên đường điều khiển nhỏ; áp suất lưu chất tham gia vận hành màng van chính. Vì vậy, ngoài coil, chênh áp và tình trạng đường dẫn bên trong cũng có thể ảnh hưởng đến việc đóng mở.
Nên kiểm tra khi van không chuyển trạng thái theo lệnh, coil có mùi khét, vỏ biến dạng, giắc điện hư hoặc thiết bị bảo vệ điện tác động. Bắt đầu bằng việc xác nhận nguồn cấp, điện áp ghi trên tem và tình trạng dây dẫn. Sau đó mới kiểm tra coil và phần cơ khí theo quy trình bảo trì của nhà sản xuất.
Trước khi tháo, phải cô lập nguồn điện và bảo đảm hệ thống ở trạng thái an toàn. Không cấp điện kéo dài cho coil khi đã tháo khỏi cụm van. Nếu coil còn tạo từ trường nhưng van vẫn kẹt, cần kiểm tra lõi từ, cặn bẩn và điều kiện áp suất thay vì thay coil ngay.
Cuộn coil là bộ phận điện quan trọng của van điện từ, nhưng chỉ hoạt động đúng khi tương thích với van và nguồn cấp. Hiểu cấu tạo, chức năng và giới hạn của coil sẽ giúp kỹ thuật viên kiểm tra đúng nguyên nhân, chọn đúng phụ tùng và tránh thay thế không cần thiết.
>>> xem thêm: Cách Chọn Lọc Y Phù Hợp Cho Hệ Thống Đường Ống