Lưu ý khi thay thế và sửa chữa van bướm điều khiển khí nén

Trong quá trình vận hành hệ thống đường ống, van bướm điều khiển khí nén có thể gặp các lỗi như rò rỉ, kẹt đĩa, yếu lực xoay hoặc hỏng bộ truyền động. Khi đó, kỹ thuật viên cần đánh giá đúng nguyên nhân và thực hiện thay thế hoặc sửa chữa theo quy trình chuẩn để đảm bảo hệ thống hoạt động an toàn trở lại. Việc sửa chữa không đúng kỹ thuật có thể gây hỏng actuator, gãy trục, rò khí hoặc thậm chí phá hỏng gioăng và đĩa van.

Các dấu hiệu cho thấy van bướm điều khiển khí nén cần kiểm tra

Hiện tượng đóng mở không hết hành trình

Một trong những dấu hiệu phổ biến là đĩa van không xoay đủ góc 90°, khiến van không mở hoàn toàn hoặc không đóng kín. Điều này có thể do seat bị biến dạng, cặn bẩn trong đường ống hoặc actuator không tạo đủ lực xoay. Trường hợp actuator bị rò khí hoặc van điện từ cung cấp khí không ổn định cũng dẫn đến tình trạng tương tự.

Rò rỉ lưu chất qua thân hoặc đĩa van

Khi lưu chất bắt đầu rò rỉ dù van đang ở trạng thái đóng, seat EPDM, NBR hoặc PTFE có thể đã bị chai, rách hoặc chịu nhiệt độ vượt giới hạn. Ngoài ra, đĩa bị mòn liên tục trong lưu chất có tạp chất cũng gây mất độ kín.

Actuator hoạt động bất thường

Actuator khí nén là trái tim của van bướm điều khiển bằng khí nén, nên bất kỳ dấu hiệu nào như tiêu thụ khí tăng đột ngột, piston chuyển động chậm, lực xoay yếu hoặc tiếng kêu bất thường đều cho thấy bộ truyền động cần kiểm tra ngay.

>>> Tìm hiểu sản phẩm liên quan: https://wonil.vn/van-buom-dieu-khien-khi-nen-haitima/ 

Lưu ý quan trọng khi tháo van bướm khí nén

Xử lý khí nén và áp lực trước khi tháo

Trước khi tiến hành bất kỳ thao tác nào, kỹ thuật viên phải ngắt hoàn toàn nguồn khí nén và tín hiệu điều khiển vào actuator để tránh các chuyển động ngoài ý muốn. Đồng thời, hệ thống đường ống phải được xả áp hoàn toàn, vì chỉ cần còn một phần áp lực nhỏ cũng có thể gây nguy hiểm khi tháo bulong hoặc tách van khỏi mặt bích.

Tháo van theo đúng trình tự kỹ thuật

Quá trình tháo van nên được thực hiện nhẹ nhàng và theo thứ tự: tháo dây khí, dây tín hiệu, tháo actuator ra khỏi thân van, sau đó mới tháo van ra khỏi đường ống. Việc cạy mạnh hoặc tháo sai thứ tự có thể gây cong thân van, lệch trục hoặc làm hỏng seat.

Những điểm cần kiểm tra khi sửa chữa van bướm điều khiển khí nén

Kiểm tra phần thân van và đĩa van

Kỹ thuật viên cần kiểm tra xem đĩa có bị cấn vào mặt bích, seat có bị rách hoặc biến dạng hay không. Nếu seat bị chai cứng do nhiệt hoặc hóa chất, van sẽ mất độ kín và cần thay mới ngay.

Kiểm tra actuator khí nén

Bộ truyền động khí nén cần được kiểm tra trạng thái của gioăng piston, bộ bánh răng, lò xo hồi (đối với loại tác động đơn) và ty trượt. Nếu actuator bị rò khí hoặc thiếu bôi trơn, lực xoay sẽ yếu và hành trình không chính xác.

Đánh giá hệ thống van điện từ và công tắc hành trình

Solenoid valve phải đảm bảo hoạt động ổn định, không kêu lạch cạch hoặc bị kẹt do bụi. Công tắc hành trình (limit switch) cũng phải được kiểm tra để đảm bảo tín hiệu trạng thái của van trả về chính xác cho hệ thống điều khiển.

Lưu ý khi thay thế van bướm điều khiển khí nén

Chọn đúng loại van và actuator phù hợp

Khi thay thế, cần đảm bảo van mới có cùng kích thước DN, tiêu chuẩn mặt bích, vật liệu thân – đĩa – seat và kiểu dáng lắp đặt giống van cũ. Actuator mới cũng phải có mô-men xoắn phù hợp, đúng tiêu chuẩn mặt bích ISO5211 và đúng loại trục (vuông hoặc then hoa) để tránh sai lệch khi vận hành.

Lắp đặt và hiệu chỉnh sau khi thay thế

Sau khi lắp lại van và actuator, kỹ thuật viên cần test đóng mở tại chỗ, siết bulong theo thứ tự đối xứng và điều chỉnh lại công tắc hành trình. Nếu van dùng để điều tiết, positioner cũng phải được cân chỉnh lại để góc mở đáp ứng chính xác tín hiệu điều khiển 4–20mA.

Sai lầm thường gặp cần tránh khi sửa chữa và thay thế

Một số lỗi phổ biến như dùng khí nén không sạch, lắp van khi đĩa đang đóng, siết bulong không đều hoặc lắp sai chiều khí IN/OUT của actuator đều có thể khiến van bướm khí nén hoạt động sai hành trình hoặc hư hỏng trong thời gian ngắn. Những lỗi này hoàn toàn có thể tránh được bằng việc tuân thủ đúng quy trình kỹ thuật và kiểm tra trước khi vận hành.

Thay thế và sửa chữa van bướm điều khiển khí nén đòi hỏi sự am hiểu về cấu tạo, nguyên lý hoạt động và các lỗi thường gặp. Thực hiện đúng kỹ thuật và theo dõi tình trạng van thường xuyên sẽ giúp hệ thống vận hành ổn định, tăng tuổi thọ thiết bị và giảm thiểu rủi ro trong quá trình sản xuất. Đây là yếu tố quan trọng để đảm bảo an toàn và hiệu suất tối ưu cho các hệ thống có sử dụng van bướm điều khiển bằng khí nén.

>>> Đọc thêm: Giới thiệu chung về Van cánh bướm Wonil Hàn Quốc chính hãng