De voedselzandloper

We hebben veel vertrouwen in de geneeskunde. Misschien te veel vertrouwen. We geloven dat als we ziek zijn, de dokter en een heel team verpleegkundigen en paramedici klaarstaan om ons te genezen. Klaar staan ze zeker, maar de moderne geneeskunde kan de meeste aandoeningen niet genezen. Zelfs een banale verkoudheid of bronchitis kan niet genezen worden.

Mensen stellen te veel vertrouwen in de geneeskunde en ironisch genoeg stellen ze veel te weinig vertrouwen in hun eigen vermogen om ziekten te voorkomen en hun gezondheid op peil te houden. En het is ons voedingspatroon dat daarin de belangrijkste rol speelt.

Waarom de meeste dieten ongezond zijn

We worden constant om de oren geslagen met nieuwe dieten en tegenstrijdig voedingsadvies. Haal nooit uw dieetadvies uit de populaire media. Sommige voedingsadviezen en dieten zijn gewoonweg absurd (bloedgroepdieet) of ongezond (Atkins-dieet).

Dr Atkins beval aan om zo weinig mogelijk suikers (koolhydraten) te eten en zo veel mogelijk proteinen en vetrijke producten. Suikers zijn bijzonder ongezond, dat klopt. Maar je moet altijd het hele plaatje bekijken. Een overmaat aan proteinen is ook ongezond, onder meer omdat het voor de lever en nieren moeilijk is om de bouwstenen van proteinen af te breken. Atkins heeft wel een punt wat betreft dat suikers ongezond zijn. Maar zelfs op dat punt zit hij nog verkeerd met zijn aanpak. Wanneer iemand zeer weinig suikers eet, zoals het Atkins dieet voorschrijft, dan gaat het lichaam in 'ketose'. Ketose is een toestand waarbij het lichaam zelf grote hoeveelheden 'suiker' aanmaakt. En niet zomaar suiker, maar methylglyoxal, een 'supersuiker'. Methylglyoxal is 40.000 keer actiever dan gewone suiker en doet eiwitten aan elkaar kleven als een op hol geslagen Pritt-stift.

De hedendaagse voedseldriehoek en schijf zijn verouderd en niet optimaal omdat:

• Ze heel wat af te raden voedingsmiddelen bevatten zoals rood vlees, melkproducten en aardappelen.
• Ze een te eenvoudige voorstelling van zaken geven (te weinig onderscheid tussen goede en slechte vetten, rood en wit vlees, witte rijst en volle rijst, gewone thee en groene thee of omega 6 en omega 3 rijke olien).
• Ze gebaseerd zijn op de Amerikaanse voedselpiramide, die sterk beinvloed werd door de melk-, vlees- en graanindustrie en die het product is van het Amerikaanse departement van Landbouw (en niet van gezondheid).

Het gelobby van industrieeen, de traagheid waarmee medische inzichten gemeengoed worden en de nadruk op acute geneeskunde in plaats van preventieve geneespunde zijn enkele voorname redenen waarom we nog met een oude driehoek en schijf opgezadeld zitten.

De voedselzandloper hieronder is gedownload van de website in 2020. Deze is alweer anders dan de versie uit het boek. Zo zie je maar dat de inzichten nog steeds veranderen :)

Suiker is een beetje als zuurstof: we hebben zuurstof nodig om in leven te blijven, maar zuurstof zorgt er tevens voor dat we vanbinnen verroesten en verouderen. Dit geldt ook voor suiker: we halen onze energie uit suiker en we kunnen niet zonder dit kleverige goedje, maar koolhydraten versnellen ook het verouderingsproces en verhogen de kans op kanker.

Om te weten wat suikers of koolhydraten precies zijn (en ook vetten en proteinen) moet je kennis hebben van atomen, de bouwblokken van alle materie om ons heen. Er zijn 92 soorten bouwblokjes waarmee bomen, waterdruppels, verkeerslichten, lichamen en suikers opgebouwd.

De wetenschappelijke naam voor suikers is 'koolhydraten' en deze bestaan uit een of meer monosachariden. Dit zijn de bouwstenen van alle suikers. Er bestaan verschillende soorten monosachariden. Voorbeelden van monosachariden zijn glucose en fructose. Als deze twee verbonden worden met elkaar vormen ze een disacharide: sucrose (witte tafelsuiker).

Rijst, aardappelen, pasta en brood zijn allemaal gemaakt van zetmeel en bestaan dus voornamelijk uit lange ketens van glucosemoleculen. Deze producten bestaan dus vooral uit suiker.

Darmcellen kunnen alleen maar monosachariden opnemen. Ze kunnen slechts aparte glucose- of fructosemoleculen opnemen en afgeven aan het bloed. Dat vormt geen enkel probleem als je een tablet druivensuiker neemt want dit wordt direct via de darmcellen in het bloed opgenomen (snelle suikers). Zetmeel kan niet zomaar meteen door de darmcellen opgenomen worden; zetmeel bestaat immers uit lange ketens van glucosemoleculen. Spijsverteringsenzymen zijn proteinen die de lange ketens in stukken knippen zodat afzonderlijke glucosemoleculen overblijven die wel door de darmcellen kunnen worden opgenomen (trage suikers).

Zo'n anderhalf uur na een suikerrijke maaltijd drijven er ontelbaar veel glucosemoleculen in het bloed rond. Deze glucosemoleculen moeten door de cellen opgenomen worden, zodat ze 'verbrand' kunnen worden en omgezet worden in energie om de cellulaire mechanismen draaiende te houden. De glucosemoleculen kunnen pas door de cellen opgenomen worden als er ook een andere stof in de bloedbaan aanwezig is: insuline. Insuline zorgt ervoor dat de cellen de glucose kunnen opnemen door de deuren van de cellen wijd open te zetten. De alvleesklier (pancreas) scheidt insuline af zodra ze een gestegen suikergehalte in het bloed detecteert.

Belangrijk om te weten is dat een stijgende glucose- en insulinegehalte in het bloed ook op hun beurt ervoor zorgen dat het licaam meer insulin-like growth factor (IGF) vrijstelt. IGF is een belangrijke stof die weefsels doet groeien; een soort 'groeihormoon'.

Net zoals suiker op macroschaal in de keuken plakkerig is, is suiker op microscopisch niveau ook plakkerig. In de keuken zorgt suiker ervoor dat onze vingers aan elkaar plakken, in het lichaam maakt suiker dat eiwitten aan elkaar plakken. Wetenschappelijk gezien vormt glucose crosslinks (verbindingen) tussen eiwitten. Nierproblemen, reuma, staar, maar ook rimpels, een hoge bloeddruk en beroertes zijn niet toevallig allemaal verouderingsverschijnselen.

Proefdieren en mensen verouderen sneller en hebben een hoger risico op kanker als ze veel glucose innemen:

• Glucose activeert IGF, dat zorgt voor snellere groei en zo snellere veroudering en tevens voor een hogere kans op kanker omdat IGF de groei van de cellen bevordert.
• Glucose is de belangrijkste brandstof voor kankercellen.
• Glucose creeert verbindingen tussen eiwitten en zorgt zo voor verouderingssymptomen zoals:
  • Rimpels;
  • stijvere bloedvaten (en een verhoogde bloeddruk);
  • Staar;
  • Toegenomen stolbaarheid van het bloed;
  • Schade aan de zenuwen;
  • Gedaalde nierfunctie;
  • Een minder goed functionerend immuunsysteem;
  • ...

Dit zijn allemaal symptomen die ook voorkomen bij diabetes, een 'versnelde verouderingsziekte' genoemd waarbij verhoogde suikerspiegels voorkomen, vooral na de maaltijd.

Bovenstaande inzichten verklaren ook waarom:

• Personen met veel IGF in het bloed verschillende malen meer kans hebben op kanker.
• Proefdieren die veel suiker nuttigen sneller sterven aan kanker.
• Personen met dwerggroei bijna nooit kanker krijgen.
• Hoe groter iemand is, hoe meer kans hij heeft op kanker.
• Groeihormoon zorgt voor versnelde veroudering en een groter risico op kanker en diabetes.
• Proefdieren veel langer kunnne leven door genen te wijzigen die een rol spelen in het insuline- en IGF- metabolisme.
• Kleinere dieren en mensen langer leven dan grotere.

Proteinen (eiwitten) zijn naast suikers en vetten de derde vorm van colorieen. Proteinen zijn zowel de werkpaarden als de bouwstenen van de cel. Alle proteinen zijn opgebouwd uit aminozuren, de bouwstenen van de proteinen. Net zoals bij suikers rijgen aminozuren zich aan elkaar tot lange strengen. Een aminozuurketting heeft een proteine of eiwit. Alle functies in het lichaam worden uitgevoerd door proteinen: ze zijn de poorten in onze celwanden, de opslagplaatsen van de cel, de enzymen die stoffen afbreken of juist nieuwe stoffen aanmaken.

Het lijkt misschien op het eerste gezicht gezond om veel proteinerijke maaltijden te eten, vooral als je er sterk of stevig wilt uitzien. Maar dat is niet het geval: te veel proteinen zijn niet gezond.

Proteinen betekenen groei en groei betekent veroudering. Alle proteinen die aangemaakt worden, raken na verloop van tijd beschadigd. Deze 'oude' beschadigde proteinen moeten door de cel afgebroken worden maar dat lukt niet altijd. Sommige versleten proteinen klitten aan elkaar en kunnen niet meer afgebroken worden en zo stapelen deze proteinen zich in het lichaam op.

Vetologie

Wat is een vet? Een vet is iets piepkein, namelijk een molecule. Triljarden en triljarden van deze vetmoleculen vormen samen boter of olie.

Een vetmolecule bestaat uit einele tientallen atomen en heeft altijd een welbepaalde structuur, namelijk de 'kop' met meerdere (twee of drie) armen; de vetzuren. Van groot belang voor onze gezondheid is om te weten dat er zowel verzadigde en onverzadigde vetten bestaan. De naam 'verzadigd' en 'onverzadigd' slaan op de moleculaire structuur van de verzuren. Om zaken niet te gecompliceerd te maken, zullen we vanaf nu vooral spreken over vetzuren (de armen) in plaats van vetten (de armen en de kop). Het zijn immers de vetzuren die kunnen worden opgenomen door de darmwand en circuleren in onze bloedbaan.

Ondanks het feit dat westerlingen steeds minder vet eten, worden ze steeds dikker.

Personen die een vetarm dieet volgen, verliezen de helft minder gewicht dan personen die een laag-suikerdieet volgen. Niet zozeer vetten, maar vooral suikers spelen een rol bij hart- en vaatziekten.

Er bestaan echter gezonde en ongezonde vetten:

Zeer ongezonde vetzuren (of vetten):

• Transvetzuren in industrieel bereid voedsel, zoals margarine, fastfood en kant-en-klare maaltijd, gefrituurd voedsel zoals frietjes en kroketten en gebak zoals koekjes, cake, taart etc.

Minder gezonde vetzuren (of vetten):

• Verzadigde vetzuren in dierlijke producten, zoals vetrijk vlees, melk, kaas en in plantaardige producten zoals kokosmelk, palmolie, chocolade.
• Omega-6 vetzuren in vlees en en plantaardige olien zoals zonnebloemolie, palmolie, maisolie

Gezonde vetzuren (of vetten):

• Onverzadigde vetzuren
  • Mono-onverzadigde vetzuren (enkelvoudig onverzadigd): In olijfolie.
  • Omega-3 vetzuren zoals in vette vis, noten en lijnzaad.

Let op: zowel Omega-6 als Omega-3 vetzuren zijn poly-onverzadigde (meervoudig onverzadigde) vetzuren.

Omega-3 vetzuren:

• verminderen volgens veel grote studies de kans op een hartaanval met de helft.
• Zijn volgens een studie met 140.000 patienten beter werkzaam dan statines wat hart- en vaatziekten betreft.
• Kunnen de kans op depressies, psychoses en herval bij manisch-depressieven drastisch verminderen en spelen een rol bij de ontwikkeling van de hersenen van de foetus.
• Worden aangeraden door officiele instanties.
• Remmen ontstekingen af en kunnen een ondersteunende rol bieden bij auto-immuunziekten.

'Ken uzelf" staat boven aan de befaamde Griekse tempel in Delphi gegrifd. Deze leuze geldt ook voor ons voedsel. 'Ken je voedsel', of weet wat je eet!

Groene thee is niet zozeer gezond omwille van 'antioxidanten', als wel omdat het licht toxische flavonoiden bevat zodat groene thee:

• Het risico op verschillende kankers vermindert.
• Het risico op beroertes verlaagt.
• De huid gezond houdt.
• Gewichtsverlies promoot door het metabolisme te versnellen.

Witte thee heeft een invloed op het verminderen van de rimpelvorming.

Gemberthee onderdrukt ontsteking in het lichaam.

Koffie oefent meer gezondheidseffecten op het lichaam uit dan dat het gezondheidsproblemen veroorzaakt, zolang het met mate gedronken wordt (maximaal 3 koppen per dag). Koffie vermindert de kans op verschillende verouderingsziekten zoals:

• Alzheimer.
• Diabetes.
• Parkinson.
• De meeste kankers.
• Hart- en vaatziekten.

Koffie verhoogt de kans op:

• Osteoporose.
• Ontwenningsverschijnselen (hoofdpijn, slaapmoeilijkheden, concentratiestoornissen).
• Hartritmestoornissen (bij hoge inname).
• Irritatie van maag- en darmslijmvlies.

(Winkel)vruchtensappen en frisdranken zijn ongezond omdat ze:

• Grote doses vloeibare suiker bevatten die hoge suikerpieken veroorzaken.
• Fosfaten bevatten die veroudering versnellen.
• Kunstmatige zoetstoffen bevatten die zorgen voor meer gewichtstoename.

Mensen zijn door de natuur niet gemaakt om melk en (drink)yoghurt te verteren, ook al zijn ze lactosetolerant. Zuivelproducten verhogen onder meer de kans op:

• Parkinson.
• Osteoporose.
• Prostaatkanker en ovariumkanker.
• Ongezonde darmen.

Dit geldt voor dierlijke melk, maar niet voor moedermelk (via borstvoeding) die een totaal andere samenstelling heeft dan koemelk. Borstvoeding is gezond voor het kind.

De volgende alternatieven voor melk bevatten veel calcium:

• Groente (vooral broccoli en donkergroene bladgroente zoals kool of spinazie).
• Tofoe.
• Sojapap en sojayoghurt verrijkt met calcium.
• Plantaardige melk (sojamelk, rijstmelk, amandelmelk)
• Kaas

Enkele tips:

• Drink voldoende, namelijk 2 liter per dag.
• Drink 1 a 2 glazen water 15 a 20 minuten voor het ontbijt.
• Drink vooral water, groene thee en verder witte thee of gemberthee.
• 1 a 2 glazen alcohol zijn gezond

2020 is bovenstaande bullet volgens mij al aardig achterhaald

• Drink geen melk of (drink)yoghurt.

Het drastisch verminderen van aardappelen, brood, pasta en rijst:

• Zorgt voor een sterk gewichtsverlies.
• Remt het ontstaan van verschillende verouderingsziekten af.
• Kan ervoor zorgen dat type-2 diabetici veel minder of geen insuline meer moeten spuiten.
• Is geen ketogeen dieet gezien nog voldoende suikers genuttig worden (uit fruit, peulvruchten, zetmeelrijke groenten, havermoutpap).

Schakel over naar een dag met:

1. Ontbijt zonder brood en zonder ontbijtgranen.
   • Vervang het brood door havermoutpap (klaargemaakt met sojamelk).
   • Eet deze havermoutpap met (gedroogd) fruit (appel, aardbeien, frambozen, bosbessen, bananen, druiven, blauwe bessen, perziken, rozijnen), noten of zwarte chocolade.
2. (warme of koude) maaltijden met gevogelte of vette vis en:
   • Een of meerdere soorten groenten.
   • Peulvruchten (bonen, erwten, linzen) of tofoe.
   • Paddenstoelen of quorn.
   • eieren.

De glycemische index is een maat voor de bloedsuiker- en insulinepieken. Eet zoveel mogelijk producten met een lage glycemische index.

Producten met een hoge glycemische index zijn voornamelijk verantwoordelijk voor de enorme toename in overgewicht, diabetes, hart- en vaatziekten en versnelde veroudering. (witbrood, witte rijst, aardappels, ontbijtgranen, frietjes, koeken, chips)

Havermout is gezonder dan andere granen omdat het zeer veel wateroplosbare vezels en stoffen bevat die:

• De darmperistaltiek verbeteren.
• Zorgen voor lagere suiker- en insulinepieken.
• Gezond zijn voor hart- en bloedvaten.

Paddenstoelen stimuleren het immuunsysteem waardoor ze een kankerwerend effect uitoefenen. Volgens studies verminderen paddenstoelen bijvoorbeeld:

• Het risico op maagkanker met 50 procent.
• het risico op borstkanker met 64 procent.

In Japan gebruiken artsen paddenstoelen als ondersteunende behandeling bij chemotherapie.

Quorn is gemaakt van een fungus en bevat veel eiwitten en kan dus dienen als vleesvervanger.

Een voldoende dagelijkse inname van fruit:

• Vermindert de algemene sterfte.
• Remt huidveroudering af (en dit vooral door rood en blauw fruit zoals aardbeien, frambozen, granaatappel en bosbessen).
• Houdt de boedvaten gezond.
• Vermindert de kans op de ziekte van Alzheimer en algemene cognitieve aftakeling.

Drink een of meerdere versgeperse fruitsappen per dag.

Anno 2020 is dit volgens mij alweer aardig achterhaald. Eet gewoon een stukje fruit inclusief alle bijbehorende vezels.

In tegenstelling tot dierlijke proteinen geldt voor plantaardige proteinen het volgende:

• Ze bevatten minder zwavelhoudende aminozuren die het bloed verzuren.
• Ze bevatten minder methionine dat de eiwitproductie stimuleert.
• Ze verminderen het risico op osteoporose.
• Omdat deze proteinen via groenten, peulvruchten en andere plantaardige bronnen geconsumeerd worden, bieden deze proteinen tal van extra gezondheidsvoordelen.

Kippen en koeien nuttigen geen gras meer, zodat hun vlees en eieren veel meer ontstekingsbevorderende Omega-6 vetzuren bevatten. Biologisch vlees en eieren zijn afkomstig van dieren die in een meer natuurlijke leefomgeving opgroeien.

Gefrituurde gerechten en fastfood:

• Bevatten transvetten die overal in het lichaam kunnen samenklonteren.
• Veroorzaken hoge bloedsuiker- en insulinepieken.
• Bevatten fosfaten die het verouderingsproces versnellen.
• Bevatten nagenoeg geen flavonoiden, vitamines, mineralen en andere nutrienten.
• Zijn verslavend omwille van hun samenstelling (vet, zout en suikers).
• Bevatten zeer veel calorieen.

Zelfs gezond voedsel zoals vis frituren maakt het ongezond...

Tussendoortjes doen het totaal aantal dagelijkse calorieen flink aantikken.

Zoetigheden zijn zeer verslavend en zorgen voor ontwenningsverschijnselen (pseudohonger) zoals:

• Een plotselinge sterke drang naar zoetigheden.
• Moeheid.
• Concentratiestoornissen.
• Zweten.
• Trillende benen of een zwaktegevoel in de benen.

Vaak worden deze ontwenningsverschijnselen verward met honger. Echte honger kenmerkt zich echter door:

• Een gewone (geen sterke) drang naar voedsel (geen zoetigheden).
• Afwezigheid van ontwenningsverschijnselen (zie boven).
• Een soort van 'smaaksensatie' die zich achteraan in de keel bevindt.

De enige manier om deze dagelijkse drang naar zoetigheden te overwinnen is:

• Geheelonthouding: allezoetigheden (koek, cake, ijs, maar ook chips) uit huis verwijderen, en deze te vervangen door gezonde vieruurtjes, zoals:
  • havermoutpap.
  • gedroogd fruit.
  • zwarte chocolade.
  • noten.

Na verloop van tijd treden geen ontwenningsverschijnselen (of pseudohonger) meer op en veranderen de smaaksensaties (fruit smaakt weer echt zoet).

Elke dag een handvol walnoten eten vermindert de kans op een hartaanval met 45 procent.

Walnoten zijn gezond voor hart- en bloedvaten omdat ze onder meer de volgende stoffen bevatten:

• Omega-3 vetzuren die ervoor zorgen dat de bloedvaten minder ontsteken.
• Verschillende vormen van vitamine E die maken dat de cholesterolpartikels minder kleverig zijn.
• Het aminozuur arginine dat een vaatverwijdende stof is.

Bovendien toont onderzoek aan dat walnoten ervoor zorgen dat de hersenen minder snel verouderen.

Boter is ongezond omdat het veel verzadigde vetzuren bevat (die overal in het lichaam kunnen samenklonteren).

margarine is ongezond omdat het verzadigde vetten, transvetten en ontstekingsbevorderende Omega-6 vetzuren bevat.

Olijfolie is gezond omdat het mono-onverzadigde vetzuren bevat en stoffen (fenolen) zoals oleocanthal:

• Olijfolie vermindert de cholesterol en is een belangrijk onderdeel van het mediterraan dieet, maar blijkt volgens recente studies toch niet hartbeschermend te zijn.
• Olijfolie kan wel verouderingsprocessen in de hersenen (dementie) en de huid (rimpelvorming) afremmen.

Volgens enkele recente studies speelt de zoutinname een minder belangrijke rol in het voorkomen van hart- en vaatziekten.

In het Westen wordt echter te veel zout en te weinig kalium ingenomen. Een tekort aan kalium zou een belangrijkere rol bij een hoge bloeddruk spelen dan een teveel aan zout. Producten die veel kalium bevatten zijn fruit en groenten zoals abrikozen, peren, mango's, rozijnen, bananen, vijgen, tomaten, avocado's en soja.

Een goede balans tussen zout en kalium verlaagt de kans op beroertes.

Knoflook en uien zijn licht toxisch, waardoor ze:

• De verdedingslinies van onze cellen prikkelen, zodat vrije radicalen sneller afgebroken worden.
• Enzymen (eiwitten) activeren die toxische stoffen afbreken in de lever.

Vooral knoflook verlaagt het risico op hart- en bloedvatziekten door onder meer het samenklonteren van de bloedplaatjes af te remmen.

Wat voedingssupplementen betreft toont onderzoek, verschenen in tijdschriften met een hoge impactfactor, aan dat:

• Antioxidanten de levensduur niet verlengen.
• De meeste antioxidanten op de lange termijn ongezond zijn.
• Vitamine E geen rol speelt in het voorkomen van hart- en vaatziekten.
• Vitamine C een pro-oxidant kan zijn (vooral in hoge doses).

Het is belangrijk een verschil te maken tussen:

• Deficienties: dit zijn zware tekorten die op korte termijn tot gezondheidsproblemen leiden.
• Suboptimale tekorten: Dit zijn lichte tekorten die op lange termijn tot gezondheidsproblemen leiden en die het verouderingsproces versnellen.

Slimme voedingssupplementen:

• Spelen vooral in op het metabolisme zoals magnesium, B-vitamines en jodium.
• Activeren het lichaamseigen antioxidantensysteem zoals selenium.
• Vullen veelvoorkomende suboptimale tekorten aan zoals vitamine D.

Merk op dat geen enkele van deze slimme voedingssupplementen 'antioxidanten' zijn. Deze voedingssupplementen kunnen eventueel worden aangevuld met een multivitaminecomplex om zich van de meeste vitamines en mineralen te voorzien.

Groente, fruit, noten, paddenstoelen, vette vis en peulvruchten bevatten duizenden andere stoffen die zich niet in voedingssupplementen bevinden en die een belangrijke invloed op onze gezondheid hebben.

Sporten om af te vallen werkt niet als voeding niet eerst wordt aangepakt.

Regelmatig bewegen onder de vorm van aerobe beweging (zoals fietsen, wandelen of zwemmen):

• Vermindert de kans op dementie, hartfalen, beroertes en miniberoertes.
• Werkt minstens zo goed als antidepressiva voor depressies.
• Vermindert micro-ontstekingsreacties overal in het lichaam.
• Kan de kans op herval op sommige kankers (zoals borstkanker) tot 79 procent verminderen.

Met een fikse tred wandelen is een van de gezondste vormen van beweging.

Niet de intensiteit van de sport is van belang, maar wel de regelmaat. Drie keer per week twintig minuten bewegen is het minimum.

Om te blijven volhouden:

• Sport met vrienden of familie.
• Plan je sportactiviteit op voorhand en op vaste tijdstippen in je agenda.
• Registreer je vooruitgang in een schriftje of met een smartphone.

Anaerobe oefeningen (zoals gewichtheffen):

• Stabiliseren vooral de suikerspiegels en maken de weefsels meer insulinegevoelig (waardoor de suikers sneller uit de bloedbaan verwijderd worden).
• Remmen sarcopenie af (het afnemen van de spiermassa bij het ouder worden).

Niet alle mensen met overgewicht hebben een even grote kans op een hartaanval. Er bestaan twee vormen van overgewicht:

• Appelvormen hebben veel buikvet.
• Peervormen hebben veel onderhuids vet (onder meer ter hoogte van de dijen en het zitvlak).

Buikvet is ongezond omdat het:

• Ontstekingsfactoren afscheidt.
• De kans op hart- en vaatziekten, diabetes, depressies en dementie drastisch verhoogt.

De kans op een hartaanval wordt verhoogd door:

• Een teveel aan buikvet (meestal bij mensen met overgewicht).
• Een teveel aan stress (meestal bij magere en gespannen of angstige personen).

Stress zorgt voor:

• Een verhoogde aanmaak van ontstekingsfactoren die de bloedvaten sneller doen dichtslibben.
• Een toegenomen productie van cortisol, dat het bloed stolbaarder maakt en het immuunsysteem onderdrukt zodat de kans op kanker toeneemt.

Bij mensen die regelmatig mediteren is de totale sterfte 43 procent minder.

Een goede ademhaling (door buik en neus) en een goede lichaamshouding zijn belangrijk voor de algemene gezondheid.