Suwa Atuq

Kay willakuyqa huk atuqchamantam

sutinqa kasqa Qimllucha. Payqa llulla llulla kasqa hinañataq qilla, qilla. Sapallansi purikusqa, huk uywakunaqa manas paywan masita ruwayta munasqakuchu. Qimlluchaqa chaytaqa manas musyasqachu, allinllam kawsakusqa sapallan. Manañataq, qullqitas ruwayta munasqa, huk suyuman illanampaq. Ancha hamutasanpis Qimlluchaqa kay hinata nisqa:

• Imapaqtaq llamkayman, hukkunata pantachiyta atiptiyqa

Chaymantas puriyta qallaykusqa huk karu pampakunapi. Hinaspas huk sumaq llaqta kasqa, chakrankupipas sarallaña parwarimuchkasqa. Chaysi, atuqpaqa rinrin sayariruspansi yuyaynin huntarusqa, hinaptinsi nisqa: Añañaw sarakuna, manamiki, ñuñaqa sarataqa mikunichu, manataq kaytaqa rantikuspayqa achka qullqiwanchá kasaq.

Huk killamantas kutisqa, sarakunaqa sumaqllaña chuqlluntin kachkasqa. Chayta pallaspas, atuqqa suwakuspa huk uywakunaman rantikusqa. Chaynas qullqita mirachisqa. Aswantaq huk uywakunapa sasa llamkayninta mana yupaychaspa, mana chaninchaspa, atipanallata apakusqa. Allin sarakunallatas rantikusqa, chaysi llapa uywakunaqa chayta munasqaku. Huk uywakunapa rantikusqanta usuchispa.

Huk punchawsi, huk unchuchukuchas, mana allintañachu atuqtaqa rikusqa, hinaptinsi, mana sunqun tiyaptin, atuqta allinta qawaykuspas, ima ruwasqanta qatipasqa. Imaynas kay atuqqa achka sarata sumaqllataña apamusqa rantikunanpaq?

Huk tutas, atuqta qatisqa, maymantaq rin kayqa, nispas sunqun ukupi tapurikusqa. Atuqñataq karu karuta puriyta qallaykusqa. Huk hatun chakraman chayaruspas

chay suwakuchkaqta rikurusqa. Chaynacha allin sarata llaqtaman apamusqa

Hinalla hamutasqa, imaynatas willarikunman llapan uywakunaman. Aswansi, mancharisqa kasqa, ichapas uywakuna mana kasuwanmanchu, utaq llullamanta kamikuwanman. Nispas nisqa unchuchukuchaqa

Imaynatataq ruwaruyman, nispas hinallapi umanchasqa. Ichapas willarukuptiy, atuqqa ñuqawanña awqanakunman. Achachaw! imatataq ruwaruyman. nispas hinallapi tiyaspa umanchasqa.

Unchuchukuchaqa llakiwanña kasqa, mana chiqaqchayta atispa, manchakuynin masyaruptinmi, upallalla kayta munasqa. Chaymantas, mulli sikipi achikyanankama puñurusqa. Inti pawaytas rikcharirusqa huk uña añaspa waqayninwa.

• Yawcha! Imamantam waqachkanki , nisqa unchuchukuqa

Uña añaschas hanayman qawarirusqa unchuchukuchata rikunanpaq, hina waqakustin willakusqa:

• Taytaymi llakisqa kachkan, paymi lliw pachayta rantipuwanan karqa, maytuykunatapas wachay wasiman rinaypaq. Chaymi kunanqa atinqañachu. Sara yapusqaykutam lliw suwaruwanku. Manañam qullqita tarisunñachu. Ichaqa masiykuna asikuwanqa, usutachaypas llikikuchkanñam.

Utikarayasqas unchuchukuchaqa uyarawasqa. Chaysi tiyarispa, uña añaschata uqllaykusqa.

Sunqun ukupi piñayllawanña kasqa, paymi yacharqa pin sarakunata suwakuchkan. Kallpanchakuspas, uña añaschata qawaspa willakuyta qallaykusqa.

Uña añascha chayta yacharuspas tayta mamanman willakuq riyta munasqa. Aswansi unchuchukuqa nisqa:

• Willakuptikiqa, ichapas manaña uchasapataqa apiyta atichwanchu. Aswantaqyá, allimanta tayta mamaykiwan rimanakuspa, atuqtaqa chay suwakuchkaqta tarinanchik.

Uña añaschataqa allinmi rikurisqa chay ruway. Hinaptinsi, ñanpi, sirco hipachapis tutaykuqta suyasqaku. Chaysi Qimlluchaqa qari qarillañas rikurirqamusqa. Huk chakraman yaykuruspas, sarakunata pallayta qallakusqa. Chaysi añaskuna llikllawan hanaymanta wankuruspas atuqtaqa apirusqaku. Hinallataq uña añasqa masinkunaman willaykukusqa. Chayta rikuspansi, llaqta chawpiman apasqaku, llapa uywakuna utikayasqa qawasqaku. Mana ima ruwanan kaptinña, atuqqa sara suwakusqanta, qullqipiña kutichisqa. Pampachakuyta mañakusqa, aswansi uywakuna llaqtankunamanta atuqtaqa qarqusaku.

Uña añaschaqa kusillañas anchata riqsikusqa unchuchukuchata, kunanqa pachachanta rantiyta atinqaña. Unchuchukuqa kusirikuspas uña añaschata nisqa:

• Ima chiqaqta yachaspaykiqa, hinalla ama manchakuspa willakuy, ichapas masiykikunata chaywan yanapawaq.

Chaynam kay willakuychaqa tukurqun.

Kay tapukuykunata kutichiy

Pikunamanta atuqqa sarakunata suwasqa?

Imaynataq kanman karqa mana unchuchuku uña añasta wanapaptin?

Imatataq qam rurawaq karqa willakuypi unchuchuku kaspa?