ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Φροντίζω το Περιβάλλον

ΥΠΟΘΕΜΑΤΙΚΗ : Παγκόσμια και Τοπική Πολιτιστική Κληρονομιά

ΤΙΤΛΟΣ : Δάση και Μνημειακά δέντρα. Κιβωτοί της βιοποικιλότητας και κειμήλια της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Φέτος οι μαθητές/τριες της Ε' Τάξης ξεκινήσαμε ένα συναρπαστικό ταξίδι στον κόσμο του δάσους, μέσα από το πρόγραμμα «Δάση και μνημειακά δέντρα: Κιβωτοί της βιοποικιλότητας και κειμήλια της πολιτιστικής κληρονομιάς». Στο πλαίσιο των Εργαστηρίων Δεξιοτήτων, με θεματική ενότητα «Φροντίζω το περιβάλλον» και υποθεματική «Παγκόσμια και τοπική πολιτιστική κληρονομιά», στόχος μας ήταν να κατανοήσουμε ολιστικά την τεράστια αξία των δασών για τον άνθρωπο, τη ζωή και τον πολιτισμό μας.

Δεξιότητες που Καλλιεργήσαμε

Το πρόγραμμά μας προσέφερε εξαιρετικές ευκαιρίες στους μαθητές/-τριες να αναπτύξουν σημαντικές δεξιότητες. 

Οι βασικότερες που καλλιέργησαν ήταν:

🌳     Διερεύνηση και Έρευνα: Οι μαθητές/-τριες έμαθαν πώς να αναζητούν και να αξιολογούν πληροφορίες από διάφορες πηγές, συνέλεξαν δεδομένα και ανέπτυξαν κριτική σκέψη για να κατανοήσουν την αξία των δασών. Για παράδειγμα, παρατήρησαν και κατέγραψαν τα χαρακτηριστικά διαφορετικών δέντρων και βρήκαν πληροφορίες για τα οφέλη του δάσους.

🌲    Συνεργασία και Επικοινωνία: Ενισχύθηκε η ομαδική εργασία, η ενεργητική ακρόαση και η ικανότητα να εκφράζουν τις ιδέες τους και να παρουσιάζουν τα ευρήματά τους σε άλλους. Μέσα από ομαδικά παιχνίδια και δραστηριότητες, έμαθαν να συνεργάζονται για να φτάσουν σε ένα κοινό αποτέλεσμα.

🌴     Δημιουργικότητα και Καινοτομία: Οι μαθητές/-τριες ενθαρρύνθηκαν να επιλύουν προβλήματα που σχετίζονταν με το περιβάλλον, σχεδίασαν δικά τους έργα και παρήγαγαν δημιουργικό περιεχόμενο (π.χ., ζωγραφιές, ποιήματα, μικρές ιστορίες) για να εκφράσουν αυτά που έμαθαν. Φαντάστηκαν τρόπους προστασίας του δάσους και δημιούργησαν έργα τέχνης εμπνευσμένα από τη φύση.

🌳   Ψηφιακή Ικανότητα: Έμαθαν να χρησιμοποιούν ψηφιακά εργαλεία για την έρευνα, την οργάνωση πληροφοριών και την παρουσίαση, πάντα με ασφάλεια και υπευθυνότητα στο διαδίκτυο. Για παράδειγμα, αναζήτησαν εικόνες δέντρων και έφτιαξαν απλές παρουσιάσεις.

🌲    Αυτορρύθμιση και Αυτογνωσία: Ανέπτυξαν την ικανότητα να θέτουν στόχους, να προγραμματίζουν και να αξιολογούν την πρόοδό τους, αποκτώντας μεγαλύτερη αυτονομία στη μάθηση. Έμαθαν να οργανώνουν τον χρόνο τους και να αναγνωρίζουν τι τους άρεσε και τι τους δυσκόλεψε.

🌴   Κριτική Σκέψη: Οι μαθητές /-τριες έμαθαν να αμφισβητούν, να αναλύουν πληροφορίες και να διαμορφώνουν τεκμηριωμένες απόψεις για περιβαλλοντικά ζητήματα. Συζήτησαν  το γιατί είναι σημαντικό να προστατεύουμε τα δάση και σκέφτηκαν λύσεις σε προβλήματα.

🌳    Ενσυναίσθηση και Κοινωνική Ευθύνη: Καλλιέργησαν την ικανότητα να κατανοούν και να μοιράζονται τα συναισθήματα των άλλων (ανθρώπων, ζώων) και να αναπτύσσουν περιβαλλοντική συνείδηση. Συνειδητοποίησαν τη σημασία της προστασίας του περιβάλλοντος για όλους.

Αυτές οι δεξιότητες βοήθησαν τους μαθητές να κατανοήσουν ολιστικά τον κόσμο των δασών και να γίνουν ενεργοί πολίτες του μέλλοντος, με σεβασμό προς το περιβάλλον.

Στο Πρώτο μας εργαστήριο, που το ονομάσαμε «Εισαγωγή και γνωριμία με το δάσος» :

Διαβάσαμε ένα πολύ όμορφο παραμύθι, «Το Δέντρο που Έδινε».

Μας  έκανε να σκεφτούμε πόσα πολλά πράγματα μας προσφέρουν τα δάση! Συζητήσαμε για τον «παράξενο κόσμο» μέσα στα δάση, είπαμε τις ιδέες μας και τι ξέραμε ήδη, και έτσι ξεκινήσαμε να σχεδιάζουμε τι θα κάνουμε παρακάτω. Μέσα από αυτό το πρόγραμμα, μάθαμε να είμαστε πιο υπεύθυνοι, να σκεφτόμαστε δημιουργικά και να κατασκευάζουμε πράγματα.

Ακούγοντας το Δάσος: Ένα Μαγικό Ταξίδι με τους Ήχους

Για να γνωρίσουμε καλύτερα το δάσος, κάναμε ένα μαγικό ταξίδι με τους ήχους. Κλείσαμε τα μάτια μας και ακούσαμε προσεκτικά: πουλιά να κελαηδούν, φύλλα να θροΐζουν, το νερό να τρέχει στο ρυάκι. Ήταν σαν να βρισκόμασταν μέσα στο δάσος! Αυτό μας βοήθησε να φανταστούμε πολλά πράγματα και να καταλάβουμε πόσο ζωντανό είναι το δάσος. Συζητήσαμε τι φανταστήκαμε και μάθαμε πολλά πράγματα για τη φύση ακούγοντας προσεκτικά.

Ο Ιστός του Δάσους: Πόσα μας Δίνει το Δέντρο!

Μετά τους ήχους, φτιάξαμε τον "Ιστό του Δάσους"! Πήραμε χαρτί του μέτρου και ο καθένας μας έλεγε κάτι που μας προσφέρει το δάσος, όπως το οξυγόνο για να αναπνέουμε ή το ξύλο για τα σπίτια μας. Γράφοντας στο χαρτί τις ιδέες όλων των παιδιών, φτιάξαμε έναν μεγάλο ιστό όλοι μαζί. Έτσι καταλάβαμε πόσα πολλά μας δίνει το δάσος και πώς όλα είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους. Μάθαμε ότι το δάσος είναι σαν μια μεγάλη οικογένεια, όπου το ένα μέλος βοηθάει το άλλο!

Ταξιδέψαμε στα δάση της Ελλάδας: Πόσα ζώα και φυτά ζουν εκεί!

Στο Δεύτερο εργαστήριό μας, που το ονομάσαμε «Είδη δασών, βιοποικιλότητα και αξία τους», μάθαμε ακόμα περισσότερα για τα δάση, ειδικά για αυτά που έχουμε στην Ελλάδα! Ψάξαμε στο διαδίκτυο και ανακαλύψαμε πόσο διαφορετικά είναι τα δάση μας, πόσα ζώα και φυτά ζουν μέσα τους ( βιοποικιλότητα) και πώς όλα αυτά συνεργάζονται μεταξύ τους.

 Συζητήσαμε  πώς τα δάση μάς βοηθούν να πετύχουμε τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης, που είναι σαν μεγάλοι στόχοι για να ζούμε όλοι καλύτερα και να προστατεύουμε τον πλανήτη μας. Ήταν ένα εργαστήριο που μας έκανε να καταλάβουμε πόσο σπουδαία είναι τα δάση και γιατί πρέπει να τα προσέχουμε!

 Για να καταλάβουμε καλύτερα πόσο σημαντικά είναι τα δάση, παίξαμε το παιχνίδι "ΟιΣτόχοι και τα Δάση μας". Μάθαμε για τους 17 Στόχους Βιώσιμης Ανάπτυξης που θέλει να πετύχει όλος ο κόσμος. Στη συνέχεια, σκεφτήκαμε πώς τα δάση μας βοηθούν να πετύχουμε αυτούς τους στόχους – για παράδειγμα, πώς μας δίνουν τροφή, καθαρό αέρα ή πώς μας προστατεύουν από τις πλημμύρες. Ο κάθε ένας διάλεξε έναν στόχο και είπαμε στην τάξη τι σχέση έχει με τα δάση. Ήταν ένας ωραίος τρόπος να σκεφτούμε δημιουργικά και να καταλάβουμε πόσο πολύτιμα είναι τα δάση για το μέλλον μας.

Γιατί χάνονται τα δάση; Τι μπορούμε να κάνουμε;

Στο Τρίτο μας εργαστήριο, με τίτλο «Αίτια καταστροφής των δασών, συνέπειες, ορθολογική διαχείριση», μιλήσαμε για ένα σοβαρό θέμα: γιατί καταστρέφονται τα δάσηκαι τι κακό μπορεί να συμβεί από αυτό. Είδαμε πώς οι άνθρωποι, με αυτά που κάνουν, επηρεάζουν τα δάση, ειδικά με την κλιματική αλλαγήκαι το φαινόμενο του θερμοκηπίου.

Μάθαμε τι σημαίνει "σωστή διαχείριση των δασών"και "βιώσιμη ανάπτυξη", δηλαδή πώς μπορούμε να χρησιμοποιούμε τα δάση χωρίς να τα καταστρέφουμε για τις επόμενες γενιές. Καταλάβαμε ότι όλοι έχουμε ευθύνη, ο καθένας ξεχωριστά, αλλά και όλοι μαζί, να προστατεύουμε τα δάση μας. Μιλήσαμε επίσης για το πώς μπορούμε να προστατευτούμε από τις φωτιές στα δάση, δίνοντας μεγάλη σημασία στην πρόληψη. Αυτό το εργαστήριο μας έκανε να σκεφτούμε πόσο σημαντικό είναι να φροντίζουμε τα δάση για να τα έχουμε και στο μέλλον!

 Για να μάθουμε πώς να προστατεύουμε τα δάση από τις φωτιές, γίναμε "Σεναριογράφοι της Πρόληψης"! Φτιάξαμε μικρές ιστορίεςόπου δείχναμε πώς, αν προσέξουμε, μπορούμε να αποφύγουμε μια φωτιά. Για παράδειγμα, τι κάνουμε αν δούμε καπνό ή πώς δεν πετάμε σκουπίδια στο δάσος. Παίξαμε τις ιστορίες μας στην τάξη και μάθαμε πολλά για την πρόληψη και το πόσο σημαντικό είναι να προσέχουμε!

Γνωρίζοντας τα Παλιά Δέντρα και τα Ξεχωριστά Δάση!

Στο Τέταρτο εργαστήριό μας, που το ονομάσαμε «Διατηρητέα μνημεία φύσης, ιεροί φυσικοί τόποι και αιωνόβια δέντρα», μάθαμε κάτι πολύ ξεχωριστό:

Πώς η φύση και ο πολιτισμός συνδέονται! Είδαμε πολλές φωτογραφίες και βίντεοπου μας έδειξαν μέρη της φύσης που είναι σαν "μουσεία", όπως το Απολιθωμένο Δάσος της Λέσβου, όπου παλιά δέντρα έχουν γίνει πέτρες!

Μιλήσαμε επίσης για τα πολύ παλιά δέντρα και τα δάση που οι άνθρωποι τα θεωρούν ιερά . Είδαμε παραδείγματα από την Ελλάδα, όπως τα δάση στο Ζαγόρι και την Κόνιτσα, αλλά και από μακριά, όπως τα ιερά δάση MijikendaKaya. Μάθαμε πόσα διαφορετικά ζώα και φυτά ζουν σε αυτά τα παλιά δάση και ποιοι κίνδυνοι τα απειλούν σήμερα. Συζητήσαμε όλοι μαζί και καταλάβαμε πόσο σημαντικό είναι να προστατεύουμε αυτά τα μοναδικά δέντρα και δάση!

"Ο Κύκλος Ζωής του Αιώνιου Δέντρου" (Εικαστική Απεικόνιση και Συζήτηση):

 Για να καταλάβουμε πόσο ζωντανά είναι τα πολύ παλιά δέντρα, φτιάξαμε ζωγραφιές με τον "Κύκλο Ζωής του Αιώνιου Δέντρου". Ξεκινήσαμε από έναν μικρό σπόρο και φτάσαμε σε ένα μεγάλο, γέρικο δέντρο, δείχνοντας όλα τα ζωάκια και τα φυτά που ζουν πάνω του ή γύρω του. Συζητήσαμε και για τους κινδύνους που αντιμετωπίζουν αυτά τα παλιά δέντρα και τι μπορούμε να κάνουμε για να τα προστατέψουμε. Ήταν ένας ωραίος τρόπος να ζωγραφίσουμε και να μάθουμε πόσο σημαντικά είναι τα δέντρα για τη φύση.

Τα Δέντρα παντού! Στις Ζωγραφιές, στα Παραμύθια και στους Αρχαίους Θεούς

Στο Πέμπτο μας εργαστήριο με τίτλο «Η παρουσία του δέντρου στην τέχνη/λαϊκή τέχνη, τη θρησκεία και την αρχαιολατρεία», ανακαλύψαμε πόσο σημαντικά είναι τα δέντρα για τους ανθρώπους, από παλιά μέχρι και σήμερα. Είδαμε πολλές εικόνες από ζωγραφιές, έργα τέχνης, ακόμα και σε παλιά υφάσματα με όμορφα μοτίβα, όπου το δέντρο είχε ξεχωριστή θέση. Μάθαμε επίσης πώς τα δέντρα συνδέονται με τις θρησκείες και τις λατρείες των αρχαίων ανθρώπων σε όλο τον κόσμο.

Το πιο ενδιαφέρον ίσως ήταν που γνωρίσαμε τον μύθο του Ερυσίχθονα. Μας έμαθε τι μπορεί να συμβεί όταν δεν σεβόμαστε τη φύση και κόβουμε τα δέντρα χωρίς να σκεφτόμαστε. Συζητήσαμε πολύ για αυτόν τον μύθο και στη συνέχεια τον ξαναγράψαμε με τα δικά μας λόγια, δείχνοντας τι καταλάβαμε. Ήταν μια δραστηριότητα που μας έκανε να σκεφτούμε βαθιά και να καταλάβουμε πόσο πολύτιμα είναι τα δέντρα σε κάθε πλευρά της ζωής μας.

"Δέντρα-Θρύλοι: Μια Συζήτηση γύρω από τον Μύθο" (Εμβάθυνση στον Μύθο του Ερυσίχθονα):

 Μετά που διαβάσαμε και ξαναγράψαμε τον μύθο του Ερυσίχθονα, κάναμε μια μεγάλη "Συζήτηση γύρω από τον Μύθο". Καθίσαμε όλοι μαζί και μιλήσαμε για το τι μας έμαθε αυτός ο μύθος. Γιατί θύμωσε η Δήμητρα; Τι έκανε λάθος ο Ερυσίχθονας; Τι συμβαίνει όταν δεν σεβόμαστε τα δέντρα; Έτσι, καταλάβαμε πόσο σημαντικό είναι να προσέχουμε τη φύση και να είμαστε καλοί με αυτή!

Λέμε τις Ιστορίες των Δασών: Οι Δικές μας Παρουσιάσεις!

Στο έκτο μας εργαστήριο, αφού δεν πήγαμε στο δάσος, αποφασίσαμε να γίνουμε «Φύλακες των Δασών»και να πούμε τις δικές μας ιστορίες για αυτά! Ήταν μια πολύ ωραία δραστηριότητα όπου δείξαμε όλα όσα μάθαμε από το πρόγραμμα για τα δάση και τα δέντρα.

Χωριστήκαμε σε ομάδεςκαι διαλέξαμε τι μας άρεσε περισσότερο από τα μαθήματα: για παράδειγμα, πόσο καλό μας κάνουν τα δάση, τι κινδύνους αντιμετωπίζουν ή ποια παλιά δέντρα υπάρχουν.

Ψάξαμε στοδιαδίκτυογια φωτογραφίες και βίντεο που να ταιριάζουν με τις ιστορίες μας.

Έτσι φτιάξαμεμικρές παρουσιάσειςπου τις λέγαμε όλοι μαζί, σαν να ήμασταν δημοσιογράφοι ή αφηγητές.

 Όταν τελειώσαμε, δείξαμε τις εργασίες  μας στην τάξη και έτσι καταλάβαμε πόσα  μάθαμε για τα δάση και γιατί πρέπει να τα προσέχουμε! Ήταν πολύ διασκεδαστικό να μιλάμε και να δείχνουμε όσα μάθαμε!

Τι μας Έμαθε το Δάσος: Οι Τελικές μας Σκέψεις και Ευχές!

Στο τελευταίο μας εργαστήριο, ήρθε η ώρα να πούμε τι μας άρεσε και τι μάθαμε από το πρόγραμμα για τα δάση. Ήταν το εργαστήριο της αξιολόγησης, όπου μπορούσαμε να πούμε τη γνώμη μας!

Συμπληρώσαμεειδικά χαρτάκιακαι μιλήσαμε όλοι μαζί στον "Κύκλο των Σκέψεων", λέγοντας τι μας έκανε περισσότερη εντύπωση και τι καινούριο μάθαμε για τα δάση.

Συζητήσαμε πώς νιώθουμε τώρα για τα δέντρα και το περιβάλλον.

Στο τέλος, φτιάξαμε ένα"Δέντρο των Ευχών για το Δάσος", γράφοντας σε μικρά φυλλαράκια τις ευχές μας για τα δάση και την υπόσχεσή μας να τα προστατεύουμε. Ήταν ένας ωραίος τρόπος να τελειώσουμε το εργαστήριο, που μας έκανε να νιώσουμε ότι είμαστε πια μικροί "προστάτες" των δασών!