მცხეთის რაიონის ისტორიული ძეგლები

1. ქალაქი მცხეთა (ისტ. ქალაქი, აკლდამა, ანტიოქია, არმაზის ღვთისმშობლის ეკლესია, არმაზის ციხე, არმაზისხევის სამარხები, არმაზციხე – ბაგინეთი, ბარბარეთის ეკლესია, ბებრის ციხე, გეთსამანია, ეკლესია ღვთისმშობელი – ოლღას ეკლესია, კალოუბნის წმ.გიორგის ეკლესია, კარიბჭე “არაგვის კარი”, ნასახლარი და სამაროვანი, კოდმანი, მარტაზისხევის სამაროვანი, მგალობლიანთკარის ეკლესია, მოგვთაკარის სამაროვანი და ნამოსახლარი, მოგვთა ხიდი – იგივე პომპეუსის ხიდი, მცხეთის გორა, მცხეთის ნაქალაქარის სვეტიცხოვლის უბანი, სვეტიცხოველი, მცხეთის ჯვარი, სამების ეკლესია, სამთავროს კომპლექსი, წმ.დემეტრეს ეკლესია, ღვთისმშობლის ეკლესია კოდმანში)

2. აბულეთის კომპლექსი (იხ.სოფ.სათოვლე – აბულეთის სამონასტრო კომპლექსი)

3. არაშენდა (გალავნის საკრ.: ღვთისმშობლის ეკლესია, წმ.გიორგის ეკლესია)

4. არმაზის ღვთისმშობლის ეკლესია (იხ.ქალაქი მცხეთა)

5. არმაზის ციხე (იხ.მცხეთა)

6. ახალდაბა (წმ.გიორგის ეკლესია)

7. ახალსოფელი (ბზიანის კომპლექსი)

8. ახალუბანი (მისაქციელის საკრ.: ღვთისმშობლის ეკლესია)

9. ბაჭყალას სამაროვანი (იხ.სოფ.თელოვანი)

10. ბებრისციხე (იხ.მცხეთა)

11. ბევრეთი (ლისის საკრ, ეკლესიის ნანგრევები, ნამოსახლარი)

12. ბზიანა (იხ. სოფ ახალსოფელი – ბზიანის კომპლექსი)

13. ბიწმენდი (ეკლესია, კვირაცხოველი)

14. გალავანი (ისტ. სოფელი, ციხე-გალავანი)

15. გლდანი (ისტ. სოფელი, მე-19 საუკუნის ეკლესია, ეკლესია ღვთისმშობელი, ვეჯინის კომპლექსი- ღვთისმშობლის ეკლესია, სასახლე, ნასაყდარი, წმგიორგის ნიში,; ნამოსახლარები – დიდივაკე, კლდისთავი, საყდრის ფერდი, ნასოფლარები -დიდმანიანი, ზედავაკე, ნატუსები, პატარა მანიანი, საყინულე, ხოდაბუნები, სამაროვანი, ყორღანი; წმ.გრიგოლ ღვთისმეტყველის ეკლესია)

16. გოროვანი (წეროვნის საკრ.: ღვთისმშობლის ეკლესია)

17. დამპალას ციხე- გალავანი (იხ. სოფ ვაზიანი)

18. დიდგორი (ისტ. სოფელი)

19. დიღომი (ისტ.სოფელი, თეთრი გიორგის ეკლესია, ზეგარდის წმ.გიორგის ეკლესია, კავთის წმ.გიორგის ეკლესია, კვირაცხოვლის ეკლესია, მაჩხანის ეკლესია, ნასოფლარი – თეთრანი, ეკლესიის ნანგრევები დიდგორის მთის წვერზე, ნაქულბაქევის წმ.გიორგის ეკლესია ონადირის წმ.გიორგის ეკლესია, სამაროვნები, ცორცორას სამაროვანი, წმ.გიორგის ეკლესია, წმ.მარინეს ეკლესია)

20. ერედა (ისტ. სოფელი, წმ.გიორგის ეკლესია – გალავნის ფრაგმენტი)

21. ვაზიანი (დამპალას ციხე – გალავანი, ნამოსახლარი, სუმბიანია ეკლესია)

22. ვეჯინის კომპლექსი (იხ.სოფ გლდანი)

23. ზაქარო (გალვნის საკრ.: კვირაცხოვლის ეკლესია, შინდიანის ხატი, ცაცხვიანის ხატი)

24. ზაჰესი (მცხეთის საკრ.: პეტრე მოციქულის ეკლესია, სამარხი)

25. ზედაზენი (ზედაზნის კომპლექსი – ზედაზნის ციხე და მონასტერი, ნათლისმცემლის ეკლესია, გალავანი, კოშკი, კარიბჭე, სენაკები)

26. ზემო ნიჩბისი (ნიჩბისის საკრ.: ეკლესია უმზეური, ვანთების ეკლესია, სამაროვანი, ნასოფლარი)

27. თელოვანი (ბაჭყალასა სამაროვანი, ნამოსახლარი კორათხევი, ქვაჯვარი, წმ.ნინოს ეკლესია, ჯოიანის წმ.გიორგის ეკლესია და ნასოფლარი)

28. თელოვნის ჯვარპატიოსნის ეკლესია (იხ.სოფ ქსოვრისი)

29. თხივნალი (ლისის საკრ., ისტორიული სოფელი, სასახლე და ეკლესიები, წმ.გიორგის ეკლესია, ღვთისმშობლის ეკლესია, კარიბჭე)

30. კალოუბნის წმ.გიორგის ეკლესია (იხ.მცხეთა – კალოუბნის წმ.გიორგის ეკლესია)

31. კარსანი (მცხეთის საკრ.: მეთუნეთა ნამოსახლარი, სამაროვანი, მარანი, საწნეხელი, ღვთისმშობლის ეკლესია, წმ.ნინოს ეკლესია და ციხე-გალავანი, კოშკები, მარანი)

32. კევლიანი (ცხვარიჭამიას საკრ.: ბნელა საყდარი, ეკლესია კვირაცხოველი, ღვთისმშობლის ეკლესია, წმ.გიორგის ეკლესია)

33. კოტორაანთკარი (გალავნის საკრ.: ეკლესია)

34. ლელობი (ლისის საკრ.: ნაქალაქარი, მარანი, ეკლესიის ნანგრევები)

35. ლისი (ისტ.სოფელი, ნამოსახლარი, ნასოფლარი – სამაროვანი, ეკლესია, წმ.გიორგის ეკლესია, წმ.ესტატეს ეკლესია)

36. მამკოდა (გლდანის საკრ.: მამკოდის კომპლექსი, ღვთისმშობლის ეკლესია, ნასოფლარი, სამრეკლო, წმ.გიორგის ეკლესია, სამრეკლო)

37. მარტაზისხევის სამაროვანი (იხ. მცხეთა)

19 (დ). მაჩხანის ეკლესია სოფ.დიღომში

38. მგალობლიანთკარის ეკლესია (იხ.მცხეთა)

39. მთაქართლი (იხ.სოფ.კარსანი – წმ.ნინოს ეკლესია და ციხე-გალავანი)

40. მისაქციელი (ისტ. სოფელი, ღვთისმშობლის ეკლესია, სამრეკლო)

41. მსხალდიდი (ლისის საკრ.: ეკლესია, კარიბჭე, ნახშირგორის ეკლესია)

42. მუხათგვერდი (მცხეთის საკრ.: სამაროვნები – ანტიკური ხანის)

43. მუხრანი (ისტ. სოფელი, ციხე-გალავანი, კარის ეკლესია, მარანი, გრიგოლ განმანათლებლის ეკლესია, დარბაზული ეკლესია)

44. ნავდარაანთკარი (გალავნის საკრ.: კვირაცხოვლის ეკლესია, წმ.გიორგის ეკლესია, წმ.გიორგის ნიში)

45. ნარეკვავის გორანამოსახლარი (იხ.სოფ წეროვანი)

46. ნასტაგისი (იხ.სოფ. ქსანი)

47. ნატახტარი (ისტ. სოფელი, იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია, კვირაცხოვლის ეკლესია, სამაროვნები და ნამოსახლარი)

48. ნიჩბისის ციხე-დარბაზი (იხ.სოფ ქვემო ნიჩბისი)

49. საგურამო (ისტ სოფელი, აგურის საყდარი – დარბაზული ეკლესია, სამეკლესიანი ბაზილიკა; ეკლესია საგურამოს გზის მარჯვენა მხარეს, ეკლესია ღვთისმშობელი, სამაროვანი, ქასური გიორგის ეკლესია, მარანი)

50. სათოვლე (ძეგვის საკრ.: აბულეთის სამონასტრო კომპლექსი, წმ.გიორგის ეკლესია, მცირე ეკლესია, ქვაყუთები, ნაეკლესიარი კოხიანა, ნამოსახლარები, ნასოფლარი ბერუათხევი, სამაროვანი)

51. სამადლო (იხ.სოფ.ძეგვი)

52. სამთავროს კომპლექსი

52. სარკინე (ისტ.ქალაქი)

53. სასხორი (ნიჩბისის საკრ.: იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია, კოშკი, მთავარანგელოზის ეკლესია, უკუღმა ეკლესია, ღვთისმშობლის ეკლესია, წმ.გიორგის ეკლესია)

54. სხალტბა (ნატახტარის საკრ.: კვირაცხოვლის ეკლესია)

55. ტაბარუკი (ლისის საკრ.: სამაროვანი)

56. ტუიაქოჩორას სამაროვანი (იხ.მცხეთა)

57. ქვემო ნიჩბისი (ისტ. სოფელი, კიკოლაანთ საყდარი, ნამოსახლარი მოურავის გორა, ნატბეურის მინის სახელოსნო, ნიჩბისის განძი, ღვთისმშობლის ეკლესია, ციციშვილების ციხე-დარბაზი – გალავანი, კოში, აბანო; წმ.ნიკოლოზის ეკლესია)

58. ქსანი (ძეგვის საკრ.: ნამოსახლარი, ნასტაგისის ნამოსახლარი, სპასპეტის საცხოვრებელი კომპლექსი, სამნავიანი ბაზილიკა, სამარხი, აკლდამა)

59. ქსნის ციხე (იხ.სოფ.ციხისძირი)

60. ქსოვრისი (ისტ.სოფელი, თელოვნის ჯვარპატიოსნის ეკლესია, ნასოფლარი ფშუტიანი ქედი, საკულტო გორა გორება, ციხე-დარბაზი – გალავანი, ეკლესია სასახლეს ნანგრევები)

61. შიომღვიმე (შიმოღვიმის კომპლექსი – კოშკი, იოანე ნათლიმცემლის ეკლესია, ღვთისმშობლის მიძინების ტაძარი, ქვაბები, ჯვრის ამაღლების ეკლესია)

62. ჩარდახი (წეროვნის საკრ.: ნამოსახლარები – დიდგორა, სამაროვანი)

63. ციხედიდის კომპლექსი (იხ.სოფ.ძეგვი)

64. ციხისძირი (მუხრანის საკრ.: ეკლესია, მცირე ეკლესიები, ქსნის ციხე)

65. ცორცორას სამაროვანი (იხ.სოფ.დიღომი)

66. ცხვარიჭამია (დიდი საყდარი, პატარა საყდარი, წმ.მარიამის ეკლესია)

67. ძალისი (წილკნის საკრ.: ისტ. სოფელი, ეკლესია, ნამოსახლარი, ნასოფლარი, ნაქალაქარი – ნატკ ხანის ტაძარი, სასახლე, აბანო)

68. ძეგვი (ისტ. სოფელი, ბარგიყარიას სამაროვანი, ბორას საყდარი, დედაღვთისმშობლის ეკლესია – კარის ღვთისმშობლის ეკლესია, მცირე ეკლესია სასაფლაოს აღმოსავლეთით, ეკლესია ყველაწმინდა. ნაქალაქარი სამადლო- აკლდამა სამარხები; სამადლოს ხიდი, სამების ორი ეკლესია, ღვთისმშობლის ეკლესია, ციხედიდის კომპლექსი – კოშკი, წმ.მარიამის ეკლესია, სამრეკლო; წმ.თევდორეს ეკლესია)

69. ძველი ქანდა (მუხრანის საკრ.: ეკლესია მაროდიშის ეკლესია და ნასოფლარი, ნამარნალი, ნამოსახლარი – ფარეხების გორა, ყორღანული სამარხები)

70. წეროვანი (კეხიჯვრის ეკლესია, ნამოსახლარი, ნარეკვავის გორანამოსახლარი, სამაროვანი, სამების ეკლესია)

71. წილკანი (ისტ.სოფელი, აკლდამა, ღვთისმშობლის ტაძრის კომპლექსი, ყორღანი)

72. წინამძღვრიანთკარი (ბერების საყდარი, ორთვალას ეკლესია, წინამძღვრისშვილების ეკლესია, წმ.გიორგის ეკლესია, წმ.ნიკოლოზის ეკლესია)

73. წიწამური (საგურამოს საკრ.: ისტ.სოფელი, კამარახევის სამაროვანი, ნამოსახლარი ნაბაღრების გორა, სამაროვანი გვ.ბრინჯ. ხანის, ნაქალაქარი)

74. წმ.ნინოს ეკლესია (იხ. მცხეთა სამთავროს კომპლექსი)

75. წოდორეთი (ლისის საკრ. ისტ.სოფელი, ნასოფლარი)

76. ხეკორძი (ძეგვის საკრ.: ნამოსახლარი, ნასოფლარი, სამაროვანი)

77. ჯვარი (იხ.მცხეთა – მცხეთის ჯვარი)

მცხეთის მუნიციპალიტეტის ტაძრები

მცხეთა

ანტიოქია არმაზის ღვთისმშობლის ეკლესია ბარბარეთის ეკლესია გეთსამანია ეკლესია ღვთისმშობელი კალოუბნის წმინდა გიორგის ეკლესია მგალობლიანთკარის ეკლესია მცხეთის ჯვარი მცხეთის სამების ეკლესია სამთავროს მონასტერი სვეტიცხოველი მცხეთის ღვთისმშობლის ეკლესია მცხეთის წმინდა დემეტრეს ეკლესია ზაჰესის პეტრე მოციქულის ეკლესია კარსანის ღვთისმშობლის ეკლესია კარსანის წმინდა ნინოს ეკლესია

გალავანის თემი

არაშენდის ღვთისმშობლის ეკლესია არაშენდის წმინდა გიორგის ეკლესია ბიწმენდის ეკლესია ბიწმენდის კვირაცხოველი ზაქაროს კვირაცხოვლის ეკლესია შინდიანის ხატი ცაცხვიანის ხატი კოტორაანთკარის ეკლესია ნავდაარანთკარის კვირაცხოვლის ეკლესია ნავდარაანთკარის წმინდა გიორგის ეკლესია ბერების საყდარი ორთვალას ეკლესია კლდეზე მიკრული ეკლესია წინამძღვრიშვილების ეკლესია წინამძღვრიანთკარის წმინდა გიორგის ეკლესია წინამძღვრიანთკარის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

ლისის თემი

ახალდაბის წმინდა გიორგის ეკლესია ლისის წმინდა გიორგის ეკლესია ლისის წმინდა ესტატეს ეკლესია მსხალდიდის ეკლესია ნახშირგორის ეკლესია

მისაქციელის თემი

ახალუბნის ღვთისმშობლის ეკლესია მისაქციელის ღვთისმშობლის ეკლესია ნატახტრის იოანე ნათლისმცემლის ეკლესია ნატახტრის კვირაცხოვლის ეკლესია

მუხრანის თემი

ციხისძირის ეკლესია ძველი ქანდის ეკლესია მაროდიშის ეკლესია

ნიჩბისის თემი

ეკლესია უმზეური ვანთების ეკლესია სასხორის იოანე მახარებლის ეკლესია სასხორის მთავარანგელოზის ეკლესია უკუღმა ეკლესია სასხორის ღვთისმშობლის ეკლესია სასხორის წმინდა გიორგის ეკლესია ქვემო ნიჩბისის ღვთისმშობლის ეკლესია ქვემო ნიჩბისის წმინდა ნიკოლოზის ეკლესია

საგურამოს თემი

ბზიანის კომპლექსი ზედაზნის მონასტერი აგურის საყდარი საგურამოს ეკლესია საგურამოს ღვთისმშობელი ქასური გიორგის ეკლესია

ქსოვრისის თემი

სუმბიანის ეკლესია თელოვნის ჯვარპატიოსნის ეკლესია

ცხვარიჭამიას თემი

ბნელა საყდარი კევლიანის კვირაცხოველი კევლიანის ღვთისმშობლის ეკლესია კევლიანის წმინდა გიორგის ეკლესია ცხვარიჭამიას დიდი საყდარი ცხვარიჭამიას პატარა საყდარი ცხვარიჭამიას წმინდა მარიამის ეკლესია

ძეგვის თემი

აბულეთის სამონასტრო კომპლექსი ბორას საყდარი ძეგვის დედაღვთისმშობლის ეკლესია ძეგვის ეკლესია ძეგვის ყველაწმინდა ძეგვის სამების დიდი ეკლესია ძეგვის სამების მცირე ეკლესია ძეგვის ღვთისმშობლის ეკლესია ძეგვის წმინდა თევდორეს ეკლესია

წეროვანის თემი

გოროვნის ღვთისმშობლის ეკლესია კეხიჯვრის ეკლესია წეროვნის სამების ეკლესია

წილკნის თემი

ერედის წმინდა გიორგის ეკლესია ძალისის ეკლესია წილკნის ღვთისმშობლის ტაძრის კომპლექსი