Jezelf veranderen is een paradox
Jezelf willen veranderen is een paradox, een tegenstrijdigheid. Want waarom wil je jezelf veranderen?
Hoogstwaarschijnlijk om jezelf beter te kunnen accepteren. En door tegen jezelf te zeggen dat je moet of wilt veranderen, bevestig je jezelf in het idee dat je niet goed genoeg bent, dat je jezelf niet (volledig) kunt accepteren zoals je bent.
Het startpunt zou dus niet moeten zijn: veranderen, maar juist jezelf accepteren.
Zoals je bent is een gevolg van wat je genetisch hebt meegekregen en van de omstandigheden die je later hebt meegemaakt. Je hebt jezelf niet gemaakt, je bent het beste wat je kunt zijn gezien je aangeboren mogelijkheden en karaktertrekken en wat je hebt moeten aanleren om met de buitenwereld om te kunnen gaan.
Doorgaans zijn de patronen waar je nu last van hebt vroeger gevormd om aan kwetsende situaties het hoofd te kunnen bieden. Het is als een regenjas die je als kind hard nodig had, maar die je nu, ook als de zon schijnt, niet meer uit durft te doen uit angst voor een onverhoeds nat pak.
Het vervelende is dat deze ‘overlevingspatronen’ nu vaak juist datgene oproepen waar je je met deze patronen tegen wilt wapenen. Stel dat iemand als kind te weinig aandacht heeft gehad en stel dat hij daarop is gaan reageren door meer dan gemiddeld aandacht te vragen. De kans is groot dat anderen hem juist daardoor gaan negeren. Wat mogelijk een nog sterkere poging om de aandacht te vangen tot gevolg heeft. Een vicieuze cirkel.
Alle reden dus om patronen die je nu meer kwaad dan goed doen op te willen ruimen.
Echter, als je bepaald gedrag of een vorm van denken wilt afschaffen, helpt het meestal niet om jezelf dat op te leggen, om de strijd met jezelf aan te gaan. Goede voornemens met nieuwjaar zijn doorgaans maar een kort leven beschoren. Door de strijd die jij aangaat met stukken van jezelf, lijken die stukken zich vaak alleen maar heftiger te roeren. In feite zeg je tegen jezelf: jij bent niet o.k. En wie zou er niet protesteren tegen een dergelijke uitspraak?
Hoe dan wel? De beste manier om jezelf te veranderen is jezelf te accepteren. Vecht niet tegen de ‘onacceptabele’ delen van jezelf, maar sta toe dat ze er zijn; waardeer ze zelfs. Alleen dat geeft je de gelegenheid om ze goed te leren kennen. Pas als je begrijpt waarom die stukken er zijn, met andere woorden wat ze vóór je doen, verdwijnen ze, zonder dat je daar verder veel aan hoeft te doen. Je ondekt dan dat je dezelfde dingen kunt bereiken, als die je met deze patronen wilde bereiken, maar dan zonder de nadelen ervan.
Of zoals boven de poort van het Orakel van Delphi geschreven stond: Ken Uzelf. Dat is het enige dat nodig is.