Zabarwienie skóry, błon śluzowych i sierści zależy głównie od produkcji pigmentu melaniny. Istnieją dwa rodzaje melaniny: eumelanina, odpowiedzialna za zabarwienie od czerni do brązu i feomelanina, odpowiedzialna za zabarwienie od czerwonego po żółty.
U Epagneul Breton zidentyfikowano następujące geny odpowiedzialne za podstawowe barwy:
Locus A = białko agouti (ASIP) - 24 chromosom
ay = płowy, kremowy do żółtego, do czerwonego, sobolowy (czarny lub czerwony nalot na jasnym tle), śniade
at = czarne podpalane lub brązowe podpalane
Locus B = białko tyrozynazy (TYRP1) – 11 chromosom
B = czarna eumelanina
b = czekoladowa eumelanina. W stanie homozygotycznym "bb" powoduje brązowy kolor włosów, nosa i oczu.
Locus E = receptor melanokortyny (MC1R) decyduje o rozmieszczeniu i rozległości produkcji pigmentu – chromosom 5
E = eumelanina lub feomelanina produkowane jest we wszystkich włosach
e = produkcja tylko feomelaniny
Locus K = decyduje o produkcji eumelaniny lub feomelaniny; gen białka Beta Defensis 103 -chromosom 18.
KB = tylko eumelanina głęboko czarna, brązowa (lub niebieska)
ky = wzmaga ekspresję locus agouti w produkcji feomelaniny
Locus S = locus łaciatości gen MIFT; chromosom 20. Locus zlokalizowany, ale brak dowodów, aby były w nim allel irlandzkiego znaczenia oraz allel właściwej łaciatości. Uważa się, że na razie ma tylko 1 parę alleli S/s, a poszukiwania innych mutacji tego locus dalej trwają.
S = brak białych znaczeń; jedynie możliwa plamka na przedpiersiu lub łapach.
s = być może srokatość lub dereszowatość
Locus C = gen kodujący białko tyrozynazę TYR zlokalizowany w 21 chromosomie.
Mapowanie nie potwierdziło do tej pory obecności alleli „szynszyla” i albinizmu. Poszukiwania tych mutacji dalej trwają.
C = warunkuje produkcję eumelaniny i feomelaniny
Locus G = gen niezidentyfikowany, ale jest odpowiedzialny za postępujące szarzenie czarnej jak i czekoladowej eumelaniny oraz czerwonej feomelaniny, a także za siwienie. Ponieważ nie każdy pies progresywnie szarzeje i nie każdy siwieje, to jest duże prawdopodobieństwo, że jest u nich obecny recesywny gen g .
Locus I = nie zidentyfikowany i nie zlokalizowany decyduje tylko o intensywności feomelaniny.
I = soczysta nie rozjaśniająca się feomelanina (szczególnie w tzw. podpalaniu)
i = w współdziała w kodominacji z I; mniej lub bardziej rozjaśnia podpalanie
Locus R lub T = dereszowatość, srokatość, cętkowanie; gen (KITLG/MGF)- chromosom 15
R,T = w/w umaszczenia
R, t = brak tych znaczeń
Jeszcze nie ma na to dowodów, że w/w gen sam decyduje o takich umaszczeniach. W ostatnim czasie mapowano genomy wielu zwierząt hodowlanych: świnie, koty, myszy i konie, u których poznano jeszcze kilka alleli w różnych chromosomach. Geny te warunkują rozmaite umaszczenia tych zwierząt. Występują one również u psa, jednak nie udało się ustalić, jaki mają wpływ na jego umaszczenie. Żaden z nich nie działa w izolacji, tylko wchodzą pomiędzy sobą w interakcje.
Zgodnie z wzorcem prawidłowe umaszczenie Epagneul Breton, to:
Biały / pomarańczowy
Biały / czarny
Biały / brązowy
Czarny tricolor
Brązowy tricolor
Kolory mogą występować na obszarach: czystej bieli, z kropkowaniem (białe obszary z kolorowymi plamkami) i z dereszem (kolorowe włosy są zmieszane z białymi). Podpalanie przy umaszczeniach trójkolorowych powinno występować: na kufie, nad oczami, na kończynach, na przedpiersiu i u nasady ogona. Pożądany jest wąski biały pasek na czole. Niedopuszczalne jest ubarwienie jednokolorowe, ani dwukolorowe (bicolor) bez bieli.
Przykłady genotypów z uwzględnieniem loci B, A, K i E
biało-pomarańczowy ** ** ** ee
biało -brązowy bb ** KB* E *
biały-czarny B* ** KB* E *
brązowy tricolor bb atat kyky E*
czarny tricolor B * atat kyky E*
Uwaga: * oznacza dowolny gen
BIAŁO-POMARAŃCZOWY
Jest to najpopularniejszy kolor w tej rasie, co wynika z faktu, iż potomstwo dwóch psów biało - pomarańczowych, powinno być zawsze w 100 % biało-pomarańczowe. Kolor uwarunkowany jest występowaniem w genotypie dwóch kopii (od obojga rodziców) allela recesywnego "ee" w locus E. Ten recesywny allel jest określany mianem epistatyczny, ponieważ jako homozygota recesywna "ee" blokuje ujawnianie się innych kolorów, które pies posiada w genotypie.
Psy biało-pomarańczowe mogą mieć nos w kolorze czarnym, czarno-brązowym z rozjaśnieniami oraz w kolorze różowym, co zależy od niewidocznego w fenotypie (wyglądzie) psów biało-pomarańczowych zestawu alleli w locus B.
Gen E wpływa tylko na kolor włosów, pigment nosa, skóry i warg zależy od postaci genu B.
W postaci "BB" lub "Bb" występuje ciemny nos i wargi, w genotypie "bb" jest to barwa brązowo-wątrobiana.
Zatem osobniki biało-pomarańczowe mogą posiadać genotyp:
* B * ee - mają ciemne wargi i nos
* bb ee - mają jasny nos i wargi
* oznacza dowolny gen
Biało - pomarańczowy
dereszowaty (przesiany)
Biało - pomarańczowy bez dereszowatości
ODCHYLENIA
Zbyt mała powierzchnia partii pigmentowanych oraz ich nadmierna powierzchnia to wady umaszczenia.
BIAŁO-CZARNY
Kolor biało-czarny warunkuje dominujący gen "B", umiejscowiony w locus oznaczonym tym samym symbolem. Kontroluje on eumelaninę, pigment, który nadaje czarny kolor. " B " występuje w tym samym miejscu w genomie, co recesywny "b", odpowiedzialny za kolor brązowy. Czarny jest dominujący względem brązowego i psy o genotypie "Bb" są również czarne, ale ich potomstwo może mieć inne ubarwienia.
Umaszczenie biało-czarne zostało uznane za nieprawidłowe w roku 1908 i ponownie włączone do wzorca FCI w 1956 roku. Osobniki biało-czarne mają zawsze czarne nosy i ciemną tęczówkę.
ODCHYLENIA
Niepożądaną odmianą koloru biało-czarnego jest nadmiernie duża powierzchnia stref pigmentowanych. Osobniki biało-czarne o małej powierzchni pigmentowanej są znacznie rzadziej spotkane.
Brak bieli na szyi i głowie, jak mówi nam standard, dlatego jest to umaszczenie, który nie powinno być premiowane wnioskami na championa.
BIAŁO-BRĄZOWY
Recesywny gen "b" występuje w genomie w tym samym miejscu (locus), co dominujący względem niego allel "B" odpowiedzialny za kolor czarny. Aby ujawniło się umaszczenie brązowe potrzebne są dwie kopie genu "bb", pochodzące od obu rodziców. Osobniki biało-brązowe mają również brązowe nosy oraz jaśniejsze tęczówki.
Biało - brązowy deresz
Biało - brązowy
BIAŁO-CZARNY Z PODPALANIEM - czarny tricolor
Występowanie podpalania jest wynikiem oddziaływania dwóch par genów. Jeden z nich z locus A to gen, w którym zlokalizowane są allele recesywne "at " odpowiedzialne za podpalanie. U wszystkich osobników rasy Epagneul Breton o poprawnym genotypie w locus A znajdują się dwie kopie (od obojga rodziców) recesywnego allela "at ". Ujawnienie podpalania w fenotypie (wyglądzie psa) jest uwarunkowane także oddziaływaniem drugiego genu (locus) K. W tym locus znajduje się gen włączający lub blokujący gen A. Czyli w locus K może występować recesywny allel " ky"włączający gen A oraz dominujący allel "KB", który powoduje blokowanie genu A.
Prawidłowe podpalanie wg wzorca występuje nad oczami, na kufie, podgardlu, kończynach i przedpiersiu i musi być wyraźnie widoczne. Osobniki biało-czarne z podpalaniem mają czarne nosy i ciemne tęczówki.
Idealny tricolor
Niepełny tricolor
ODCHYLENIA
Na poniższych zdjęciach przedstawiono umaszczenia biało-czarne z podpalaniem na granicy normy, dalekie od idealnego rozkładu. Po ostatnim Seminarium na temat ocen Epagneul Breton, które odbyło się w Saint Sernin (17 czerwca 2010 r.), powinno wpływać na przyznawanie na wystawach oceny poniżej doskonałej.
Miejsca podpalane niezbyt zauważalne, obszar białego koloru prawie nie występuje
Miejsca podpalane zajmują całą twarz i uszy, a strefa biała jest nadmiernie rozciągnięta.
Osobnik o umaszczeniu niezgodnym ze standardem. Brak koloru białego.
Osobnik o zbyt rozległym podpalaniu. Nie może otrzymać oceny doskonałej.
BIAŁO-BRĄZOWY Z PODPALANIEM - brązowy tricolor
Najrzadziej występujący typ umaszczenia, ponieważ wymaga recesywnych homozygotycznych kombinacji trzech genów. Takie osobniki są homozygotami w genie "b/b" warunkującym ubarwienie brązowe i homozygotami "at /at " odpowiedzialnym na podpalanie oraz homozygotami " ky/ ky", który aktywuje gen A.
SOBOLOWE
Jest to umaszczenie niezgodne z wzorcem, zwane "charbonnée fauve" lub "charred fire". Oznacza obecność czarnego pigmentu na włosach, które są u nasady pomarańczowe lub brązowe. Czarne włosy są wyraźnie widoczne u szczeniąt i mają skłonność do częściowego zaniku u psów dorosłych. Kolor sobolowy nie ujawnia się w fenotypie szczeniąt po obojgu rodzicach biało-pomarańczowych, ale może być przez te psy przekazywany potomstwu. Nieprawidłowy allel "ay", który go warunkuje, występuje w tym samym miejscu w genomie (locus), co prawidłowe podpalanie oznaczane symbolem "at". Nieprawidłowy allel "ay" jest niestety dominujący względem normalnego podpalania oznaczanego "at".
Umaszczenie sobolowe (sable) zostało uznane za dyskwalifikujące od 1 stycznia 2010 r.
Umaszczenie nie zgodne z wzorcem. Końcówki pomarańczowego włosa są czarne.
Umaszczenie nie zgodne z wzorcem. Końcówki brązowego włosa są czarne.
Na kolejnych dwóch zdjęciach widzimy ten sam okaz w wieku 1 miesiąca i 7 miesięcy. Doskonale widać, że większość czarnych włosów zniknęła z ciała, pozostały widoczne tylko w uszach. Włos z czasem pojaśniał i można go pomylić z biało-pomarańczowym. Niemniej jednak, podczas krzyżowania z prawdziwym biało-pomarańczowym mogą pojawić się szczenięta w różnych kolorach z genem "ay".
Nieprawidłowe barwy przy odpowiednim kojarzeniu można stopniowo wyeliminować. Wadliwe są również umaszczenia, w których nie występują łaty na obu oczach oraz pojawiają się białe łaty na uszach.
Tabela dziedziczenia umaszczeń
Uwaga: - oznacza dowolny gen