Begijnhof ‘Ten Wijngaerde’

Wat is een begijnhof?

Een begijnhof is een verzameling van witte huizen van begijnen, meestal in de nabijheid van een kapel of een kerk en al dan niet omgeven door een muur met een of meerdere toegangspoorten. De huisjes zijn meestal gebouwd rond een hof of centraal plein.

Wat is een begijn of begijntje?

Begijnen zijn ongehuwde vrouwen die zich wijden aan God maar geen kloosterlijke geloften afleggen. Ze leefden wel samen en hielden zich vooral bezig met liefdadigheid. Men neemt aan dat de begijnen in de 12e eeuw zijn ontstaan. Het waren vooral vrouwen die in steden in volledige afzondering leefden om in hun kleine huisjes zieken en armen te kunnen helpen.

Anders dan een lid van een kloosterorde (nonnen) legden begijnen geen eeuwige geloften af, maar alleen tijdelijke geloften. Ze legden ook enkel de geloften van gehoorzaamheid aan God en kuisheid (niet huwen) af, niet van armoede. Zij mochten eigen geld en eigendom behouden.

Begijnhof Ter Wijngaerde

Begijnhof Ter Wijngaerde, vlakbij het Minnewaterpark, werd in 1245 gesticht en eeuwenlang bewoond door echte begijnen. Sinds begin van de vorige eeuw zijn de begijnen verdwenen en wonen er religieuzen (zusters) van de Orde van Sint-Benedictus. De huisjes zelf zijn niet toegankelijk voor het publiek. Je mag ze niet bezoeken omdat er nog zusters wonen.

Het complex omvat de Begijnhofkerk en een dertigtal witgeschilderde huizen, waarvan de meeste dateren uit de late 16e, 17e en 18e eeuw. Deze huizen zijn praktisch allemaal rond een centraal hof gebouwd. Het hof bestaat uit een grasperk met hoge bomen. In de lente groeien er eindeloos veel paasbloemen. Dat lokt steeds veel toeristen.

De Begijnhofkerk bevindt zich aan de oostzijde van het Begijnhof, en is toegewijd aan de heilige Elisabeth van Hongarije.

Iets typisch Vlaams

De 26 Vlaamse begijnhoven zijn hoogst uitzonderlijk. Nergens anders in de wereld vind je deze bouwwerken en deze vorm van samenleven. Daarom zijn de opgenomen in de lijst van het werelderfgoed en zijn ze beschermd.

De provincie Antwerpen telt 7 begijnhoven: Antwerpen, Herentals, Hoogstraten, Lier, Mechelen (Groot en Klein Begijnhof) en Turnhout.

Het begijnhof van Hoogstraten bestaat uit 36 huisjes. Het ontstond rond 1380. In het begin van de 17e eeuw telde men twee begijntjes. Dit aantal liep op tot 160 bij het einde van de 17e eeuw. In 1972 verliet de laatste begijn, Johanna van den Wijngaard, het begijnhof. Nu zijn de huisjes mooi opgeknapt en doen ze dienst als woonhuisjes.

Wist je dat...

Het in een begijnhof stil moet zijn. Goede gidsen melden dit zeker aan hun groep vooraleer ze binnengaan.