Embedded Files
Κοινωνία Ρίκος Ιωάννης (Α'4)
Η ελευθερία του λόγου θεωρείται αναπόσπαστο στοιχείο οποιασδήποτε σύγχρονης φιλελεύθερης δημοκρατίας. Ωστόσο, ένα από τα αναπάντητα ερωτήματα τα οποία απασχολούν και διχάζουν τις κοινωνίες είναι το πού θα πρέπει να τοποθετούνται τα όρια της ελευθερίας αυτής. Το ερώτημα είναι πιο επιτακτικό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που εξελίσσονται σε έναν από τους κύριους χώρους ανταλλαγής ιδεών και απόψεων, ενώ ταυτόχρονα λόγω της ανωνυμίας που επικρατεί, συχνά δεν υπάρχουν κοινωνικοί περιορισμοί ή συνέπειες για την δημοσίευση μιας θέση.
Η συζήτηση για το ποιο περιεχόμενο είναι αποδεκτό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ξεκίνησε με τη δημιουργία τους. Ωστόσο, καταλυτικό γεγονός για τον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε το τι είναι επιτρεπτό στάθηκε η πανδημία του κορονοϊού. Η εξαιρετικά δύσκολη αυτή περίοδος της καραντίνας, ώθησε πολλούς ανθρώπους σε διαδικτυακές πλατφόρμες, όπου διέδιδαν ψευδείς πληροφορίες, από “εναλλακτικές θεραπείες”, μέχρι και θεωρίες συνωμοσίας για το εμβόλιο. Οι εφαρμογές αυτές ευνοούσαν πάντα την παραπληροφόρηση, ωστόσο η αμφιβολία ενάντια στην επιστημονική κοινότητα είχε στην συγκεκριμένη περίπτωση τραγικά αποτελέσματα. Έτσι, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης αυστηροποίησαν τον κανονισμό τους και λογόκριναν αρκετές δημοσιεύσεις. Ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος είχε αποβληθεί από τα κυριότερα μέσα κοινωνικής δικτύωσης καθώς προσπάθησε να τα χρησιμοποιήσει με σκοπό να ανατρέψει την κυβέρνηση, μετά την εκλογική του ήττα το 2020, ίδρυσε την δική του εφαρμογή, το Truth Social το 2022. Παράλληλα, ο Ίλον Μασκ αγόρασε το Twitter και επέβαλε σχεδόν απόλυτη ελευθερία του λόγου. Μετά την νίκη Τραμπ στις εκλογές του 2024, ο Μαρκ Ζάκεμπεργκ ανακοίνωσε ότι θα προχωρήσει σε παρόμοιες ρυθμίσεις σε Facebook και Instagram.
Όσοι συμφωνούν με τις αλλαγές αυτές κατηγορούν τα μέσα ότι στην προσπάθειά τους να δημιουργήσουν ένα περιβάλλον σεβασμού και να καταπολεμήσουν την παραπληροφόρηση, παίρνουν βιαστικές, αυθαίρετες και υπερβολικά αυστηρές αποφάσεις που στερούν το δικαίωμα από πολλούς ανθρώπους να εκφράζονται. Ακόμα θεωρούν ότι η αξιολόγηση των δημοσιεύσεων δεν είναι αντικειμενική, αλλά αντιθέτως έχει πολιτικά κίνητρα και είναι πιο πιθανό να λογοκριθεί περιεχόμενο του δεξιού πολιτικού φάσματος. Τέλος, υπογραμμίζουν ότι ιδέες που είναι φυσιολογικές για πολλούς ανθρώπους, χαρακτηρίζονται ως ακραίες και απαγορεύονται.
Στην πράξη, ωστόσο δεν υπάρχει απόλυτη ελευθερία του λόγου. Η επιλογή να τίθενται ελάχιστοι περιορισμοί στο περιεχόμενο μιας πλατφόρμας οδηγεί αναπόφευκτα σε ένα εξαιρετικά τοξικό περιβάλλον όπου πολλοί άνθρωποί, ειδικά αν ανήκουν σε κάποια μειονότητα ή μειοψηφία, φοβούνται να εκφράσουν τις απόψεις τους. Ακόμα, τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης χρησιμοποιούνται κυρίως από νέους και εφήβους που μπορούν πολύ πιο εύκολα να επηρεαστούν από τη ρητορική μίσους, ιδίως όταν παρουσιάζεται ως “αστείο”. Επίσης, μεγάλο μέρος του πληθυσμού, όπως και η πλειοψηφία των Ελλήνων, βασίζονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης για την ενημέρωσή τους. Συνεπώς οι εφαρμογές αυτές έχουν την υποχρέωση να προστατεύουν τους χρήστες από την παραπληροφόρηση και να τους παρουσιάζουν αξιόπιστες πληροφορίες. Τέλος, αν και σαφώς είναι εξαιρετικά δύσκολο να εξετάζονται όλες οι δημοσιεύσεις αντικειμενικά, έρευνες έχουν δείξει ότι οι αλγόριθμοι των κυριότερων μέσων κοινωνικής δικτύωσης δεν αποκλείουν ή προωθούν περιεχόμενο, ανάλογα με τις πολιτικές πεποιθήσεις που εκφράζει.(1)(2)
Συμπερασματικά, οι ίδιοι οι χρήστες έχουν δείξει με τις επιλογές τους ότι θεωρούν ορισμένους περιορισμούς απαραίτητους για να έχουν μια ευχάριστη εμπειρία. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί η περίπτωση του Twitter, το οποίο μετά την αγορά του από τον Μασκ έχασε εκατομμύρια χρήστες καθώς μετατράπηκε σέ έναν εξαιρετικά αφιλόξενο και ακραίο χώρο. Όλα αυτά έχουν ως αποτέλεσμα η εταιρεία που ο Μασκ αγόρασε για 44 δισ. δολάρια να αξίζει μόλις 19(3). Συνεπώς, και από επιχειρηματικής άποψης είναι πιο επωφελές για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης να θέτουν ορισμένους περιορισμούς στο επιτρεπτό περιεχόμενο. Στην αντίθετη όμως περίπτωση, οι κυβερνήσεις θα μπορούσαν να λάβουν μέτρα ώστε να διασφαλίσουν ότι το περιεχόμενο στις πλατφόρμες είναι αξιόπιστο και όχι προσβλητικό.
(1)Algorithmic amplification of politics on Twitter στην ιστοσελίδα https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2025334119
(2)Social media algorithms promote more right-leaning content than left, recent research studies say στην ιστοσελίδα https://techissuestoday.com/social-media-algorithms-promote-more-right-leaning-content-than-left-recent-research-studies-say/
(3)If You Bought $1K of Twitter Before Elon Musk Took Over, Here’s How Much You’d Have Today στην ιστοσελίδα https://finance.yahoo.com/news/bought-1k-twitter-elon-musk-140200280.html
Page updated
Google Sites
Report abuse