Embedded Files
SPIS TREŚCI
FRANCISZEK JURCZAK (1873—1926)
FRANCISZEK JURCZAK (1873—1926)
+ MARIANNA Z KOZIATKÓW (ok. 1877—?)
+ MARIANNA Z KOZIATKÓW (ok. 1877—?)
Franciszek Jurczak (1873–1926) urodził się 21 marca 1873 roku w Brodowych Łąkach jako syn Walentego Jurczaka i Ewy z Ambroziaków. Jako najstarszy syn imię otrzymał po swoim dziadku (podobnie jak jego starsza siostra, Franciszka). Przez całe dorosłe życie w dokumentach występował jako rolnik lub gospodarz z Brodowych Łąk. W 1895 roku w parafii Myszyniec poślubił Mariannę Koziatek, urodzoną prawdopodobnie około 1877 roku. Sam akt ślubu nie zachował się – małżeństwo znane jest ze skorowidza – dlatego imiona rodziców Marianny pozostają nieznane.
Pewnych wskazówek dotyczących jej pochodzenia dostarczają metryki dzieci. W otoczeniu rodziny wyjątkowo często pojawiają się Koziatkowie, zwykle jako chrzestni, a niekiedy także świadkowie. Przy chrzcie Aleksandra w 1898 roku wystąpił Bolesław Koziatek, 36-letni rolnik z Cupla, wraz z żoną Rozalią; chrzestnymi Antoniny w 1901 roku byli Rajmund i Marianna Koziatkowie. Przy Konstantym w 1905 roku wystąpili Franciszek i Franciszka Koziatkowie, a przy Władysławie w 1908 roku Stanisław Koziatek z Zawad i jego żona Wiktoria. W 1918 roku chrzestnymi Leokadii zostali Władysław i Marianna Koziatkowie.
Najbardziej prawdopodobne jest, że przynajmniej część z nich należała do najbliższej rodziny Marianny – mogli to być jej bracia, ich żony, ewentualnie siostra lub inni bliscy krewni. Szczególnie interesujący jest Bolesław Koziatek z Cupla, pojawiający się jako świadek i chrzestny Aleksandra, oraz Stanisław Koziatek z Zawad. Na obecnym etapie nie można jednak przypisać im konkretnego stopnia pokrewieństwa.
Franciszek i Marianna mieli dwanaścioro dzieci, urodzonych w ciągu niemal ćwierćwiecza: Bolesława (1896), Aleksandra (1898), Antoninę (1901), bliźnięta Stanisława i Stanisławę (1903), Konstantego (1905), Władysława (1908), Mariannę Stefanię (1910), Józefa (1911), Franciszka (1915), Leokadię (1918) i Władysławę (1920). Rodzina doświadczyła również wysokiej wówczas śmiertelności dzieci: Stanisława zmarła w 1904 roku, Leokadia w 1919, a Władysława w 1922 roku. Jej brat bliźniak Stanisław przeżył dzieciństwo i zmarł dopiero w 1940 roku, pozostawiając żonę Mariannę z Bieńków.
Szczególnie zagadkowy pozostaje okres I wojny światowej. W chwili jej wybuchu Franciszek miał 41 lat, a więc znajdował się już w jednym z najstarszych roczników podlegających obowiązkowi wojskowemu w Imperium Rosyjskim, który zasadniczo obejmował mężczyzn do ukończenia 43. roku życia. Jego wiek bynajmniej nie wykluczał więc mobilizacji. Przeciwnie – już na początku sierpnia 1914 roku powołano około 400 tysięcy żołnierzy pospolitego ruszenia I kategorii w wieku 40–43 lat, którzy wcześniej odbyli służbę czynną. Nie wiadomo jednak, czy Franciszek w młodości służył w armii i do jakiej kategorii rezerwy lub pospolitego ruszenia należał, dlatego nie można stwierdzić, czy został objęty tym właśnie poborem. Nie odnaleziono również żadnego dokumentu potwierdzającego jego służbę podczas wojny.
Pewną wskazówkę daje chronologia rodzinna. Najmłodszy przed wojną Józef urodził się w grudniu 1911 roku, natomiast kolejne dziecko – Franciszek – dopiero we wrześniu 1915 roku. Była to najdłuższa, blisko czteroletnia przerwa między narodzinami dzieci w tej rodzinie: 3 lata, 9 miesięcy i 19 dni, podczas gdy wcześniejsze odstępy wynosiły zazwyczaj około dwóch–dwóch i pół roku. Jednocześnie narodziny Franciszka młodszego we wrześniu 1915 roku oznaczają, że został poczęty mniej więcej na przełomie grudnia 1914 i stycznia 1915 roku. Ojciec musiał więc w tym czasie przebywać z rodziną przynajmniej okresowo. Nie wyklucza to wcześniejszego powołania ani późniejszej służby, przemawia jednak przeciwko prostemu scenariuszowi, w którym Franciszek został zmobilizowany latem 1914 roku i przez cały następny rok pozostawał daleko od domu. Możliwe, że nie został powołany, został zwolniony lub odroczony, albo – jeśli rzeczywiście podlegał mobilizacji – jego sytuacja pozwalała mu na okresowy pobyt w rodzinnych stronach.
Wojna pozostawiła jednak w historii rodziny inne wyraźne ślady. Franciszek młodszy urodził się 25 września 1915 roku nie w Brodowych Łąkach, lecz w Czarni, w okresie wojennych przemieszczeń ludności. Jego metrykę trzeba było odtworzyć dopiero w 1922 roku. Nie wiadomo, czy do Czarni przeniosła się cała rodzina, czy jedynie Marianna z dziećmi. Ze względu na wcześniejsze związki Koziatków z Cuplem możliwe jest, że schroniła się w tej okolicy u krewnych. Sama obecność rodziny w Czarni nie pozwala jednak mówić z pewnością o ewakuacji czy bieżeństwie. Zestawienie tych okoliczności – nietypowo długiej przerwy między narodzinami dzieci, wieku poborowego Franciszka, narodzin kolejnego syna poza Brodowymi Łąkami i późniejszego odtwarzania jego aktu – wskazuje, że wojna w jakiś sposób zakłóciła dotychczasowy rytm życia rodziny, choć dokładnego przebiegu wydarzeń nie udało się odtworzyć.
Po wojnie życie rodziny ponownie koncentrowało się w Brodowych Łąkach, a kolejne dzieci zaczęły zakładać własne rodziny. Antonina poślubiła w 1919 roku Stanisława Wilgę z Wierzchowizny. W 1925 roku Aleksander ożenił się z Aleksandrą Olender, a Bolesław z Marianną Koziatek z Kopaczysk. Konstanty poślubił w 1930 roku Mariannę Paszczyk. Tego samego dnia jego siostra Marianna Stefania wyszła za Stanisława Borsa. Była to więc wspólna, podwójna uroczystość ślubna rodzeństwa. Władysław w 1932 roku poślubił Genowefę Mierzejewską, urodzoną w Hartford w stanie Connecticut, a Józef w 1939 roku Stanisławę Skwiot. Stanisław był żonaty z Marianną z Bieńków. W przypadku Franciszka, urodzonego w 1915 roku, dostępne materiały nie pozwalają wskazać małżonki ani pewnie odtworzyć jego dalszych dziejów.
Losy dwóch najstarszych synów pokazują zarazem, że następne pokolenie zaczęło wychodzić poza świat rodzinnej wsi. Z Bolesławem związany jest przekaz rodzinny, według którego w okresie I wojny światowej lub niedługo później miał znaleźć się z wojskiem daleko od Brodowych Łąk, być może nawet we Francji. Po powrocie, pod wpływem doświadczeń zdobytych poza rodzinną wsią, miał sprzeciwić się miejscowemu księdzu, który nie aprobował organizowania wiejskich zabaw. Pobytu Bolesława we Francji nie udało się potwierdzić źródłowo, nie można go jednak wykluczyć – zarówno jako epizodu wojskowego, jak i późniejszego wyjazdu zarobkowego. Pewne jest natomiast, że jego młodszy brat Aleksander rzeczywiście przebywał we Francji i w latach 1929–1930 pracował w kopalni Gayant koło Douai. Możliwe są zatem dwa wyjaśnienia rodzinnego przekazu: Bolesław również mógł przez pewien czas przebywać we Francji albo z biegiem lat jego własne doświadczenia wojskowe i pobyt poza Brodowymi Łąkami połączyły się w pamięci rodzinnej z udokumentowanym francuskim epizodem Aleksandra.
Franciszek nie doczekał większości ślubów swoich dzieci. Zmarł 14 marca 1926 roku w Brodowych Łąkach, na tydzień przed 53. urodzinami. Zgon zgłosili jego najstarszy syn Bolesław oraz Józef Bacławski, wielokrotnie pojawiający się wcześniej w aktach rodziny. Dokument stwierdza również, że Franciszek pozostawił żonę Mariannę z Koziatków, która zatem na pewno żyła jeszcze w marcu 1926 roku. Jej dalszych losów i daty śmierci nie udało się dotąd ustalić.
W ciągu trzydziestu lat małżeństwa Franciszka i Marianny powstała rozgałęziona rodzina, której związki wychodziły poza Brodowe Łąki – do Zawad, Cupla, Kopaczysk i Wierzchowizny, a w następnym pokoleniu także do Stanów Zjednoczonych i Francji.
1873. Franciszek Jurczak [akt urodzenia]
Działo się we wsi Brodowe Łąki jedenastego (dwudziestego trzeciego) marca tysiąc osiemset siedemdziesiątego trzeciego (1873) roku o godzinie drugiej po południu. Stawił się osobiście Walenty Jurczak, lat dwadzieścia pięć od urodzenia, rolnik w Brodowych Łąkach zamieszkały, w obecności Jana Kalinowskiego, lat pięćdziesiąt cztery, i Jana Jurczaka, lat pięćdziesiąt cztery, rolników w Brodowych Łąkach zamieszkałych, i okazał Nam dziecię płci męskiej, oświadczając, że urodziło się ono w Brodowych Łąkach dziewiątego (dwudziestego pierwszego) dnia bieżącego miesiąca i roku o godzinie trzeciej rano z jego prawej żony Ewy z domu Ambroziak, lat dwadzieścia siedem mającej.
Dziecięciu temu na chrzcie świętym, dokonanym w dniu dzisiejszym, nadano imię Franciszek, a chrzestnymi byli Franciszek Pieńkosz i Rozalia [nazwisko nieczytelne].
Akt ten oświadczającemu i świadkom niepiśmiennym przeczytany i przez Nas podpisany.
Ks. Hieronim Żołnierkowski
Proboszcz parafii utrzymujący akta stanu cywilnego
Uwagi:
Rodzice Franciszka: ojcem był Walenty Jurczak, który w 1873 roku miał równe 25 lat (co potwierdza jego rok urodzenia jako ok. 1848). Matką była Ewa z Ambroziaków, o dwa lata starsza od męża (miała 27 lat).
Świadkowie (rodzina): Jako jeden ze świadków stawia się Jan Jurczak (lat 54). Różnica wieku (29 lat różnicy między zgłaszającym Walentym a Janem) sugeruje, że Jan mógł być wujkiem Walentego lub jego starszym krewnym.
1895. Franciszek Jurczak + Marianna z Koziatków [akt małżeństwa]
Nr 61
Myszyniec
Uwagi:
Ze skorowidza. Brak skanu aktu.
1926. Franciszek Jurczak [akt zgonu]
Działo się w Brodowych Łąkach piętnastego marca tysiąc dziewięćset dwudziestego szóstego roku o godzinie czwartej po południu. Stawili się Bolesław Jurczak, lat dwadzieścia osiem, i Józef Bacławski, lat pięćdziesiąt sześć, obaj gospodarze z Brodowych Łąk, i oznajmili, że wczoraj o godzinie ósmej rano umarł w Brodowych Łąkach Franciszek Jurczak, zostawił żonę Mariannę z Koziatków, mający lat pięćdziesiąt trzy, urodzony w Brodowych Łąkach, syn Walentego i Ewy z Ambroziaków.
Akt ten przeczytany, przeze mnie tylko podpisany został.
[Podpis:] Ks. Stefan Pluciński
Uwagi:
Data śmierci: Franciszek zmarł 14 marca 1926 roku o godzinie 8:00 rano (akt spisano 15 marca, a zgon nastąpił "wczoraj").
Zgłaszający: Zgon zgłasza m.in. jego najstarszy syn, Bolesław Jurczak (urodzony w 1896 roku). Bolesław w 1926 roku miał już 30 lat, jednak w akcie wpisano mu wiek 28 lat – to kolejne potwierdzenie swobodnego traktowania wieku przez ówczesnych urzędników. Ponownie pojawia się również sąsiad, Józef Bacławski.
Dzięki temu dokumentowi dowiadujemy się, kim byli dziadkowie ze strony ojca dla dwanaściorga wymienionych wcześniej dzieci: to Walenty Jurczak i Ewa z domu Ambroziak.
Wiek zmarłego: Franciszek przeżył 53 lata, co oznacza, że urodził się około 1873 roku.
Franciszek, Józef i Aleksander
(bracia, synowie Walentego i Ewy Jurczaków)
Aleksander, najmłodszy z braci, stoi. Nie udało się ustalić, który z siedzących mężczyzn jest Franciszkiem, a który Józefem.
[Na podstawie fotografii ze strony „Iwona Biernacka – Muzyka tradycyjna: Kurpie – pieśni babci z zeszytu dziadka”. Datowanie fotografii: ok. 1905–1920]
Grób Franciszka (1873–1926) i jego żony Marianny z Koziatków (ok. 1877–?)
oraz prawdopodobnie matki Franciszka – Ewy z Ambroziaków, żony Walentego (ok. 1846–1926), i syna Stanisława (1903–1940)
Cmentarz w Brodowych Łąkach
[Fotografia: Artur Jurczak]
POTOMSTWO
POTOMSTWO
BOLESŁAW (1896—1976)
BOLESŁAW (1896—1976)
Bolesław Jurczak urodził się 30 listopada 1896 roku w Brodowych Łąkach jako najstarszy syn Franciszka Jurczaka i Marianny z Koziatków. Jego rodzicami chrzestnymi byli Józef i Franciszka Fijałkowie. 9 listopada 1925 roku poślubił Mariannę Koziatek z Kopaczysk, córkę Walentego i Marianny. Rok później występuje już jako gospodarz z Brodowych Łąk i jeden ze zgłaszających śmierć ojca Franciszka.
Z młodością Bolesława wiąże się interesujący przekaz rodzinny. Według zachowanego wspomnienia w okresie I wojny światowej lub niedługo po niej miał znaleźć się z wojskiem daleko od rodzinnej wsi, być może nawet we Francji. Po powrocie, pod wpływem doświadczeń zdobytych poza Brodowymi Łąkami, miał sprzeciwić się miejscowemu księdzu, który nie aprobował organizowania wiejskich zabaw. Bolesław miał wówczas odpowiedzieć, że to nie ksiądz będzie decydował, czy ludziom wolno się bawić.
Nie udało się dotąd odnaleźć dokumentu potwierdzającego służbę wojskową Bolesława ani jego osobisty pobyt we Francji. Sam wojskowy rdzeń opowieści jest jednak wiarygodny: jako mężczyzna urodzony w 1896 roku należał do pokolenia objętego poborem w burzliwych latach 1915–1921. Możliwe jest również, że po wojnie wyjechał na krótko do pracy za granicę, zanim w 1925 roku założył rodzinę w Brodowych Łąkach. Pewne jest natomiast, że właśnie w latach 20. pozostawał związany z miejscową parafią; jego ślubu udzielił w 1925 roku proboszcz ks. Stefan Pluciński.
Najbardziej prawdopodobne jest, że przekaz rodzinny zachował autentyczną pamięć o Bolesławie jako człowieku, który po doświadczeniach wyniesionych poza rodzinną wieś odważniej przeciwstawiał się miejscowym autorytetom, natomiast szczegół dotyczący Francji mógł z czasem zostać złączony z losami jego młodszego brata Aleksandra. Ten ostatni rzeczywiście przebywał we Francji i w latach 1929–1930 pracował jako górnik w kopalni Gayant koło Douai. Nie można jednak wykluczyć, że również Bolesław miał własny, dotąd nieudokumentowany epizod francuski. Dlatego wspomnienie to warto zachować, oddzielając jego prawdopodobny historyczny rdzeń od szczegółów, których nie udało się potwierdzić.
Bolesław pozostał związany z Brodowymi Łąkami do końca życia. Zmarł tam 14 kwietnia 1976 roku, w wieku 79 lat.
1896. Bolesław [akt urodzenia]
Działo się we wsi Brodowe Łąki dwudziestego czwartego listopada (szóstego grudnia) tysiąc osiemset dziewięćdziesiątego szóstego (1896) roku, o godzinie pierwszej po południu. Stawił się Franciszek Jurczak (w oryg. wpisano po polsku: Franciszek Jórczak), lat dwadzieścia trzy mający, rolnik z Brodowych Łąk, w obecności Józefa Kowalewskiego, lat trzydzieści, i Walentego Parzycha, lat dwadzieścia osiem mającego, obydwu rolników z Brodowych Łąk, i okazał Nam dziecię płci męskiej, oświadczając: że urodziło się ono w Brodowych Łąkach osiemnastego (trzydziestego) listopada bieżącego roku, o godzinie dziesiątej rano z jego prawej małżonki Marianny z domu Koziatek (w oryg. wpisano po polsku: Maryanny z Koziatków), lat dziewiętnaście mającej. Dziecięciu temu na chrzcie świętym odbytym w dniu dzisiejszym przez Nas nadano imię Bolesław, a chrzestnymi jego byli Józef i Franciszka małżonkowie Fijałkowie.
Akt ten stawającemu i świadkom niepiśmiennym przeczytany, przez Nas tylko podpisany. Administrator Parafii Brodowe Łąki utrzymujący Akta Stanu Cywilnego.
Ks. Michał Sawicki
Wymieniony w akcie zmarł dnia 14 kwietnia 1976 r w Brodowe Łąki USC w Baranowie za Nr. aktu 16/76 Baranowo, dnia 14. 04. 1976 Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [pieczęć i podpis: Halina Komor]
1925. Bolesław Jurczak + Marianna Koziatek [akt małżeństwa]
Działo się w Brodowych Łąkach dziewiątego listopada tysiąc dziewięćset dwudziestego piątego roku o godzinie piątej wieczór. Wiadomym czynimy, że w obecności Stanisława Kowalskiego, lat dwadzieścia cztery, i Teofila Dziełak, lat dwadzieścia osiem, obu gospodarzy z Brodowych Łąk, w dniu dzisiejszym zostało zawarte religijne małżeństwo pomiędzy Bolesławem Jurczak, lat dwadzieścia sześć, kawalerem urodzonym i zamieszkałym w Brodowych Łąkach, synem Franciszka i Marianny z Koziatków, małżonków Jurczak, gospodarzy z Brodowych Łąk, a Marianną Koziatek, lat siedemnaście, panną, urodzoną i zamieszkałą w Kopaczyskach, córką Walentego i Marianny z Funków [odczyt niepewny], małżonków Koziatków, gospodarzy z Kopaczysk.
Obrzęd ten został dzisiaj dopełnionym przez ks. Stefana Plucińskiego, miejscowego proboszcza. Trzy przedślubne zapowiedzi wygłoszone zostały w Brodowych Łąkach we trzy po sobie następujące niedziele, a mianowicie osiemnastego i dwudziestego piątego października oraz pierwszego listopada roku bieżącego. Nowożeńcy oznajmili, że intercyzy przedślubnej ze sobą nie zawarli.
Akt ten nowożeńcom i świadkom przeczytany, przeze mnie tylko podpisany został.
[Podpis:] Ks. Stefan Pluciński
Uwagi:
Górna adnotacja: Wymieniony w akcie Jurczak Bolesław zmarł 14 kwietnia 1976 r. w Brodowych Łąkach. USC Baranowo za nr aktu 16/1976. Baranowo 13.12.1982 r. KIEROWNIK URZĘDU STANU CYWILNEGO [Pieczęć i podpis:] Grażyna Folga
Dolna adnotacja: Wymieniona w akcie zmarła 12.12.1982 r. w Brodowych Łąkach. USC Baranowo za Nr aktu 61/1982. Baranowo, dnia 13.12.1982 r. KIEROWNIK URZĘDU STANU CYWILNEGO [Pieczęć i podpis:] Grażyna Folga
Grób Bolesława (ur. 6 XII 1896, zm. 14 IV 1976) i jego żony Marianny z Koziatków (zm. 12 XII 1982, wg daty z nagrobka — 14 XII)
oraz prawdopodobnie ich syna Franciszka i jego żony
Cmentarz w Brodowych Łąkach
[Fotograifa: Bartosz Jurczak]
Synowie Bolesława i Marianny:
Józef (w środkowym rzędzie po prawej, lekko oddalony od pozostałych)
Franciszek (w ostatnim rzędzie po prawej)
[Na podstawie zdjęcia udostępnionego przez Kazimierza i Halinę Bergów]
ALEKSANDER (1898—1966)
ALEKSANDER (1898—1966)
Aleksander Jurczak urodził się 25 listopada 1898 roku w Brodowych Łąkach jako syn Franciszka Jurczaka i Marianny z Koziatków. Akt urodzenia sporządzono dopiero miesiąc później, 26 grudnia, co wyjaśniono nieobecnością ojca we wsi. W dokumencie popełniono przy tym błąd w przeliczeniu daty, wpisując 25 grudnia zamiast 25 listopada. Chrzestnymi Aleksandra byli Bolesław Koziatek z Cupla, zapewne krewny jego matki, oraz jego żona Rozalia.
23 lutego 1925 roku w kościele w Brodowych Łąkach Aleksander poślubił Aleksandrę Olender, 22-letnią córkę Walentego Olendra i Franciszki z Orłów, również pochodzącą z Brodowych Łąk. Ślubu udzielił im miejscowy proboszcz, ks. Stefan Pluciński. Aleksander i Aleksandra mieli co najmniej dwie córki: Jadwigę (po mężu Kopeć), zmarłą w 2025 roku, oraz Stefanię (po mężu Zbrzeźniak).
Kilka lat później Aleksander wyjechał do Francji. Zachowane dossier pracownicze firmy Mines d’Aniche wskazuje, że mieszkał w Douai i był zatrudniony w kopalni Fosse Gayant. Od 16 października 1929 do 18 lutego 1930 roku pracował tam jako hercheur – robotnik dołowy zajmujący się transportem urobku. W dokumentacji figuruje jako Alexandre Jurczak, narodowości polskiej, pod numerem ewidencyjnym 83345. Francuska karta pracownicza powtarza błędną datę urodzenia 25 grudnia 1898 roku, podczas gdy z aktu metrykalnego wynika, że urodził się miesiąc wcześniej.
Po pobycie we Francji Aleksander powrócił do Brodowych Łąk. Zmarł tam 26 lutego 1966 roku, w wieku 67 lat. Jego zgon został zarejestrowany w Urzędzie Stanu Cywilnego w Baranowie pod numerem 13/1966.
1898. Aleksander [akt urodzenia]
Działo się we wsi Brodowe Łąki czternastego (dwudziestego szóstego) grudnia tysiąc osiemset dziewięćdziesiątego ósmego (1898) roku o godzinie pierwszej po południu. Stawił się Franciszek Jurczak, lat dwadzieścia sześć mający, rolnik z Brodowych Łąk, w obecności Józefa Bacławskiego, lat trzydzieści, rolnika z Brodowych Łąk, i Bolesława Koziatka, lat trzydzieści sześć mającego, rolnika z Cupla, i okazał Nam dziecię płci męskiej, oświadczając, że urodziło się ono w Brodowych Łąkach trzynastego listopada (dwudziestego piątego grudnia [listopada!]) bieżącego roku o godzinie dziesiątej wieczorem z jego prawej małżonki Marianny z domu Koziatek (w oryg. wpisano po polsku: Maryanny z Koziatków), lat dwadzieścia trzy mającej.
Dziecięciu temu na chrzcie świętym odbytym w dniu dzisiejszym przez Nas nadano imię Aleksander, a chrzestnymi jego byli wyżej wymieniony Bolesław Koziatek i jego żona Rozalia.
Akt ten opóźniony z powodu nieobecności ojca we wsi ze względów domowych, stawającemu i świadkom niepiśmiennym przeczytany, przez Nas tylko podpisany. Administrator parafii Brodowe Łąki utrzymujący akta stanu cywilnego
Ks. Franciszek Zworoń [?]
Uwagi do dokumentu:
Błąd urzędnika w datach (Miesiąc): W tekście zapisano datę urodzenia jako "trzynastego listopada (dwudziestego piątego grudnia)". Jest to ewidentny błąd (przejęzyczenie/pomyłka) księdza spisującego akt. Według różnicy kalendarzy (12 dni w XIX wieku), 13 listopada według kalendarza juliańskiego to 25 listopada według kalendarza gregoriańskiego. Ksiądz, spisując akt pod koniec grudnia, błędnie wpisał w nawiasie "grudnia" zamiast "listopada". Oznacza to, że mały Aleksander urodził się 25 listopada 1898 r.
Klauzula o opóźnieniu: Fakt, że dziecko urodziło się 25 listopada, a zgłoszone zostało do urzędu dopiero 26 grudnia (równo miesiąc później), wymusił na księdzu dopisanie obowiązkowego wyjaśnienia opóźnienia. W akcie czytamy, że powodem była "nieobecność ojca we wsi ze względów domowych" (po domasznim obstojatielstwam).
Miejscowości: Jeden ze świadków i ojciec chrzestny, Bolesław Koziatek (prawdopodobnie krewny matki), pochodził z miejscowości Cupel.
Wymieniony w akcie zmarł dnia 26.II.1966 r. w Brodowych Łąkach USC w Baranowie za nr. 13/66 Baranowo, dn 2/IV 66 r. [fragment pieczęci:] Urzędu Stanu Cywilnego [podpis:] H. Komor
1925. Aleksander Jurczak + Aleksandra Olender [akt małżeństwa]
Działo się w Brodowych Łąkach dwudziestego trzeciego lutego tysiąc dziewięćset dwudziestego piątego roku o godzinie siódmej po południu. Wiadomym czynimy, że w obecności Aleksandra Dudy, lat czterdzieści pięć, i Konstantego Pieńkosza [? odczyt niepewny], lat dwadzieścia jeden, obu gospodarzy z Brodowych Łąk, w dniu dzisiejszym zostało zawarte religijne małżeństwo pomiędzy Aleksandrem Jurczak, lat dwadzieścia pięć, kawalerem urodzonym i zamieszkałym w Brodowych Łąkach, synem Franciszka i Marianny z Koziatków, małżonków Jurczak, gospodarzy z Brodowych Łąk, a Aleksandrą Olender, lat dwadzieścia dwa, panną urodzoną i zamieszkałą w Brodowych Łąkach, córką Walentego i Franciszki z Orłów, małżonków Olender, gospodarzy z Brodowych Łąk.
Obrzęd ten został dzisiaj dopełnionym przez ks. Stefana Plucińskiego, miejscowego proboszcza. Trzy przedślubne zapowiedzi wygłoszono w Brodowych Łąkach we trzy po sobie następujące niedziele, a mianowicie dwudziestego ósmego września, piątego i dwunastego października roku przeszłego. Nowożeńcy oznajmili, że intercyzy przedślubnej ze sobą nie zawarli.
Akt ten nowożeńcom i świadkom przeczytany, przeze mnie tylko podpisany został.
[Podpis:] Ks. Stefan Pluciński
Uwagi:
Adnotacja:
Wymieniony w akcie Jurczak Aleksander zmarł dnia 26 II 1966 w Brodowe Łąki. USC w Baranowie za nr. aktu 13/66. Baranowo, dnia 26 II 1966 r. [Pieczęć i podpis:] H. Komor
Kopalnia Gayant w Waziers należąca do Compagnie des mines d’Aniche, ok. 1930 r.
W latach 1929–1930 pracował tu Aleksander Jurczak z Brodowych Łąk.
Powyższe skany stanowią kompletny dossier osobowy (dossier individuel) pracownika kopalni Mines d'Aniche, o numerze ewidencyjnym 27482. Dokumentacja zawiera kluczowe dane personalne oraz historię zatrudnienia górnika.
Dokument wskazuje na Alexandre'a Jurczaka, pracownika narodowości polskiej, przypisanego do szybu Fosse Gayant, posiadającego numer matricule 83345.
Zapisano datę oraz miejsce urodzenia (25 grudnia 1898 r. w Brodowych Łąkach) oraz ówczesne miejsce zamieszkania (Douai). Sekcja dotycząca stanu cywilnego, w tym małżeństwa i pochodzenia rodziców, pozostała w tym dokumencie pusta.
Dokument zawiera sekcję Autonomicznej Kasy Emerytalnej Robotników Górniczych (Caisse Autonome de Retraites des Ouvriers Mineurs), gdzie odnotowano przebieg pracy w kompanii.
W rubryce „Services à la Compagnie” udokumentowano, że Alexandre Jurczak pracował w kopalni Gayant jako hercheur (robotnik dołowy zajmujący się transportem urobku) w okresie od 16 października 1929 r. do 18 lutego 1930 r.
Dokument posiada sekcję poświęconą danym wojskowym (klasa poborowa, stopień, jednostka), która jednak nie została wypełniona.
ANTONINA (1901—1989)
ANTONINA (1901—1989)
1901. Antonina [akt urodzenia]
Działo się we wsi Brodowe Łąki dwudziestego piątego kwietnia (ósmego maja) tysiąc dziewięćset pierwszego (1901) roku o godzinie pierwszej po południu. Stawił się Franciszek Jurczak, lat dwadzieścia osiem mający, rolnik z Brodowych Łąk, w obecności Józefa Bacławskiego, lat trzydzieści cztery, rolnika, i Jana Brzoski, lat trzydzieści pięć mającego, sługi kościelnego, obydwu z Brodowych Łąk, i okazał Nam dziecię płci żeńskiej, oświadczając, że urodziło się ono w Brodowych Łąkach dwudziestego drugiego kwietnia (piątego maja) bieżącego roku o godzinie czwartej rano z jego prawej małżonki Marianny z domu Koziatek (w oryg. wpisano po polsku: Maryanny z Koziatków), lat dwadzieścia cztery mającej. Dziecięciu temu na chrzcie świętym odbytym w dniu dzisiejszym przez Nas nadano imię Antonina, a chrzestnymi jego byli Rajmund Koziatek i jego żona Marianna.
Akt ten stawającemu i świadkom niepiśmiennym przeczytany, przez Nas tylko podpisany. Administrator parafii Brodowe Łąki utrzymujący akta stanu cywilnego
Ks. Franciszek Zworoń [?]
Wymieniona w akcie Wilga Antonina z d. Jurczak zmarła dnia 8 sierpnia 1989 r. w Wierzchowiznie USC Chorzele Nr aktu 146/1989. Baranowo, dnia 1989-09-11 KIEROWNIK Urzędu Stanu Cywilnego [pieczęć i podpis: Krystyna Gienowska]
1919. Antonina Jurczak + Stanisław Wilga [akt małżeństwa]
Działo się w Brodowych Łąkach dnia siódmego września tysiąc dziewięćset dziewiętnastego roku o godzinie trzeciej po południu. Wiadomo czynimy, iż w przytomności świadków: Stanisława Kulesza, lat trzydzieści, i Stanisława Orzoł, lat dwadzieścia cztery, obu gospodarzy z Wierzchowizny, w dniu dzisiejszym zostało zawarte religijne małżeństwo pomiędzy Stanisławem Wilga, kawalerem, lat dwadzieścia cztery mającym, urodzonym i zamieszkałym w Wierzchowiznie, synem Józefa i Rozalii z Siurniaków [odczyt niepewny], małżonków Wilgów, a Antoniną Jórczak, panną, lat osiemnaście mającą, urodzoną i zamieszkałą w Brodowych Łąkach, córką Franciszka i Marianny z Koziatków, małżonków Jórczaków.
Małżeństwo to poprzedziły trzy przedślubne zapowiedzi w dniach dziewiątego, siedemnastego i dwudziestego czwartego sierpnia roku bieżącego, ogłoszone w kościołach parafialnych w Zarębach i w Brodowych Łąkach. Małżonkowie nowi oświadczyli, iż umowy przedślubnej pomiędzy sobą nie zawarli. Obrzęd ten religijny dopełniony został przez księdza Stefana Plucińskiego, miejscowego proboszcza.
Akt ten po przeczytaniu nowożeńcom i świadkom niepiśmiennym przez nas podpisany został.
[Podpis:] Ks. Stefan Pluciński
Uwagi:
Górna adnotacja: Wymieniony w akcie Wilga Stanisław zmarł dnia 18 lipca 1961 roku w Wierzchowiznie. USC Baranowo za nr. aktu 57/1961 rok. Baranowo, dnia 5 sierpnia 1961 rok. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [podpis:] H. Komor
Dolna adnotacja: Wymieniona w akcie Wilga Antonina zmarła dnia 8 sierpnia 1989 r. w Wierzchowiznie. USC Chorzele nr aktu 46/1989. Baranowo, dnia 1989-09-11. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [podpis:] Krystyna Ogonowska
STANISŁAW (1903—1940)
STANISŁAW (1903—1940)
1903. Stanisław [akt urodzenia]
Działo się we wsi Brodowe Łąki dwudziestego trzeciego listopada (szóstego grudnia) tysiąc dziewięćset trzeciego (1903) roku o godzinie drugiej po południu. Stawił się Franciszek Jurczak, lat dwadzieścia dziewięć mający, rolnik z Brodowych Łąk, w obecności Józefa Bacławskiego, lat trzydzieści osiem, i Stanisława Bacławskiego, lat dwadzieścia osiem mającego, obydwu rolników z Brodowych Łąk, i okazał Nam dziecię płci męskiej, oświadczając, że urodziło się ono w Brodowych Łąkach z bliźniąt dwudziestego listopada (trzeciego grudnia) bieżącego roku o godzinie czwartej rano z jego prawej małżonki Marianny z domu Koziatek (w oryg. wpisano po polsku: Maryanny z Koziatków), lat dwadzieścia pięć mającej. Dziecięciu temu na chrzcie świętym odbytym w dniu dzisiejszym przez Nas nadano imię Stanisław, a chrzestnymi jego byli Stanisław Bacławski i jego żona Franciszka.
Akt ten stawającemu i świadkom niepiśmiennym przeczytany, przez Nas tylko podpisany. Administrator parafii Brodowe Łąki utrzymujący akta stanu cywilnego
Ks. Franciszek Zworoń [?]
1940. Stanisław [akt zgonu]
Działo się w Brodowych Łąkach dnia trzeciego kwietnia tysiąc dziewięćset czterdziestego roku o godzinie szesnastej. Stawili się Aleksander Duda i Stanisław Gut, obydwaj pełnoletni rolnicy z Brodowych Łąk, i oświadczyli nam, że dnia wczorajszego o godzinie osiemnastej zmarł w Brodowych Łąkach Stanisław Jurczak, rolnik, lat trzydzieści sześć mający, urodzony i zamieszkały w Brodowych Łąkach, syn Franciszka i Marianny z Koziatków, małżonków Jurczak. Pozostawił po sobie owdowiałą żonę Mariannę z Bieńków.
Po naocznym przekonaniu się o zejściu Stanisława Jurczaka, akt ten stawającym niepiśmiennym przeczytany, przez nas tylko podpisany został.
[Podpis:] Ks. A. Głowacki
Utrzymujący Akta Stanu Cywilnego
Uwagi:
Akt dotyczy śmierci Stanisława Jurczaka – to ten sam chłopiec, który urodził się jako bliźniak 3 grudnia 1903 roku. Jego siostra bliźniaczka (Stanisława) zmarła w niemowlęctwie w 1904 roku.
Stanisław zmarł 2 kwietnia 1940 roku w wieku 36 lat.
Stanisław założył własną rodzinę. Pozostawił po sobie owdowiałą żonę, Mariannę z domu Bieniek.
STANISŁAWA (1903—1904)
STANISŁAWA (1903—1904)
1903. Stanisława [akt urodzenia]
Działo się we wsi Brodowe Łąki dwudziestego trzeciego listopada (szóstego grudnia) tysiąc dziewięćset trzeciego (1903) roku o godzinie drugiej po południu. Stawił się Franciszek Jurczak, lat dwadzieścia dziewięć mający, rolnik z Brodowych Łąk, w obecności Józefa Bacławskiego, lat trzydzieści osiem, i Stanisława Bacławskiego, lat dwadzieścia osiem mającego, obydwu rolników z Brodowych Łąk, i okazał Nam dziecię płci żeńskiej, oświadczając, że urodziło się ono w Brodowych Łąkach z bliźniąt (jako bliźnię) dwudziestego listopada (trzeciego grudnia) bieżącego roku o godzinie pierwszej po południu z jego prawej małżonki Marianny z domu Koziatek (w oryg. wpisano po polsku: Maryanny z Koziatków), lat dwadzieścia pięć mającej. Dziecięciu temu na chrzcie świętym odbytym w dniu dzisiejszym przez Nas nadano imię Stanisława, a chrzestnymi jego byli Józef Bacławski i jego żona Marianna.
Akt ten stawającemu i świadkom niepiśmiennym przeczytany, przez Nas tylko podpisany. Administrator parafii Brodowe Łąki utrzymujący akta stanu cywilnego
Ks. Franciszek Zworoń [?]
Uwagi:
Bliźnięta i różnica czasu: Z obu aktów (67 i 68) dowiadujemy się szczegółów porodu bliźniaczego. Brat Stanisław urodził się o godzinie 4:00 rano, natomiast siostra Stanisława przyszła na świat dopiero o godzinie 13:00 (1:00 po południu). Poród trwał więc wiele godzin.
Chrzestni: Zgodnie ze zwyczajem, do chrztu bliźniąt poproszono różne pary chrzestnych spośród obecnych świadków. Ojcem chrzestnym Stanisława był młodszy ze świadków (Stanisław Bacławski), a ojcem chrzestnym Stanisławy – starszy świadek (Józef Bacławski wraz z żoną Marianną). Imiona dzieci (Stanisław i Stanisława) również nie są przypadkowe.
1904. Stanisława [akt zgonu]
Działo się we wsi Brodowe Łąki trzydziestego pierwszego lipca (trzynastego sierpnia) tysiąc dziewięćset czwartego (1904) roku o godzinie dwunastej w południe. Stawili się: Franciszek Jurczak, lat trzydzieści, rolnik, i Jan Brzoska, lat trzydzieści osiem mający, sługa kościelny, obaj z Brodowych Łąk, i oświadczyli, że dwudziestego dziewiątego lipca (jedenastego sierpnia) bieżącego roku o godzinie ósmej wieczorem zmarła w Brodowych Łąkach Stanisława Jurczak (w oryg. wpisano po polsku: Stanisława Jórczak), mająca pół roku, córka Franciszka i Marianny z domu Koziatek, małżonków Jurczaków, rolników, urodzona i zamieszkała w Brodowych Łąkach przy rodzicach.
Po naocznym przekonaniu się o śmierci Stanisławy Jurczak, akt ten świadkom niepiśmiennym przeczytany, przez Nas tylko podpisany. Administrator parafii Brodowe Łąki utrzymujący akta stanu cywilnego
Ks. Franciszek [?]
Uwagi:
Tragedia bliźniąt: Dokument ten zamyka historię bliźniąt urodzonych w 1903 roku. Mała Stanisława (urodzona 3 grudnia 1903 r.) zmarła 11 sierpnia 1904 roku. W akcie zapisano, że miała "pół roku" (w rzeczywistości żyła nieco ponad 8 miesięcy).
Zgłaszający i świadkowie: Śmierć córki zgłosił ojciec, Franciszek Jurczak (wspierany przez Jana Brzoskę, miejscowego sługę kościelnego, który był już wcześniej świadkiem w tej rodzinie – przy narodzinach Antoniny w 1901 r.). Ojciec ponownie figuruje jako osoba niepiśmienna.
KONSTANTY (1905—1982)
KONSTANTY (1905—1982)
Konstanty Jurczak urodził się 12 listopada 1905 roku w Brodowych Łąkach jako syn Franciszka Jurczaka i Marianny z Koziatków. Jego narodziny zgłoszono następnego dnia i tego samego dnia został ochrzczony przez miejscowego proboszcza, ks. Stefana Plucińskiego. Rodzicami chrzestnymi byli Franciszek Koziatek i Franciszka Koziatek.
17 lutego 1930 roku Konstanty poślubił w kościele w Brodowych Łąkach Mariannę Paszczyk, urodzoną około 1910 roku, córkę Franciszka Paszczyka i Anny z Kowalskich, gospodarzy z Brodowych Łąk. W chwili ślubu Konstanty miał 24 lata, a Marianna 20. Małżeństwo pobłogosławił ks. Stefan Pluciński, a świadkami byli Stanisław Zbrzeźniak i Teofil Dziełak.
Ślub Konstantego i Marianny był częścią podwójnej uroczystości rodzinnej. Tego samego dnia, o tej samej godzinie, przed tym samym księdzem i w obecności tych samych świadków wyszła za mąż również siostra Konstantego, Marianna Stefania Jurczak. W obu aktach odnotowano także te same terminy zapowiedzi, co potwierdza, że śluby zostały zorganizowane wspólnie.
Konstanty i Marianna mieli co najmniej troje dzieci: Czesława, Stanisława i Halinę. Czesław Jurczak urodził się około 1934 roku i zmarł w 2008 roku. Córka Halina nosiła później nazwisko Pliszka.
Konstanty pozostał związany z Brodowymi Łąkami do końca życia. Zmarł tam 28 kwietnia 1982 roku, w wieku 76 lat. Marianna przeżyła męża o niespełna półtora roku – zmarła w Brodowych Łąkach 31 sierpnia 1983 roku. Ich małżeństwo trwało ponad 53 lata.
1905. Konstanty [akt urodzenia]
Działo się we wsi Brodowe Łąki trzydziestego pierwszego października (trzynastego listopada) tysiąc dziewięćset piątego (1905) roku o godzinie ósmej rano. Stawił się Franciszek Jurczak (w oryg. wpisano po polsku: Franciszek Jórczak), lat trzydzieści dwa mający, rolnik z Brodowych Łąk, w obecności Stanisława Bacławskiego, lat trzydzieści jeden, i Józefa Bacławskiego, lat trzydzieści osiem mającego, obydwu rolników z Brodowych Łąk, i okazał Nam dziecię płci męskiej, oświadczając, że urodziło się ono w Brodowych Łąkach w dniu wczorajszym o godzinie siódmej rano z jego prawej małżonki Marianny z domu Koziatek (w oryg. wpisano po polsku: Maryanny z Koziatków), lat dwadzieścia osiem mającej. Dziecięciu temu na chrzcie świętym odbytym w dniu dzisiejszym przez Nas nadano imię Konstanty, a chrzestnymi jego byli Franciszek Koziatek i Franciszka Koziatek.
Akt ten stawającemu i świadkom niepiśmiennym przeczytany, przez Nas tylko podpisany. Administrator parafii Brodowe Łąki utrzymujący akta stanu cywilnego
Ks. Stefan Pluciński
Uwagi:
Daty: Skoro Konstanty urodził się "wczorajszego dnia" w stosunku do daty sporządzenia aktu, według obowiązującego współcześnie kalendarza gregoriańskiego data jego urodzin to 12 listopada 1905 r., natomiast zgłoszenie i chrzest miały miejsce 13 listopada 1905 r.
Powracający świadkowie i pisownia nazwiska: Podobnie jak w aktach bliźniąt z 1903 roku, świadkami są Stanisław i Józef Bacławscy. Ponadto urzędnik powrócił tu do pierwotnej pisowni nazwiska ojca (Jórczak), znanej z aktu z 1896 roku, zamiast zastosowanego w międzyczasie zapisu "Jurczak". Zauważalne jest też swobodne traktowanie wieku przez zgłaszających – Józef Bacławski według aktu z 1903 r. miał 38 lat i tu, w 1905 roku, również wpisano mu 38 lat.
Wymieniony zmarł 28 kwietnia 1982 r. w Brodowych Łąkach USC Baranowo nr aktu 27/1982 Baranowo 29. 4. 1982 r. KIEROWNIK Urzędu Stanu Cywilnego [pieczęć i podpis: Halina Komor]
1930. Konstanty Jurczak + Marianna Paszczyk [akt małżeństwa]
Działo się w Brodowych Łąkach dnia siedemnastego lutego tysiąc dziewięćset trzydziestego roku o godzinie siódmej wieczór. Wiadomo czynimy, że w obecności Stanisława Zbrzeźniaka, lat dziewiętnaście, i Teofila Dziełaka, lat dwadzieścia dwa, obu gospodarzy z Brodowych Łąk, w dniu dzisiejszym zostało zawarte religijne małżeństwo pomiędzy Konstantym Jurczakiem, kawalerem, lat dwadzieścia cztery, urodzonym i zamieszkałym w Brodowych Łąkach, synem Franciszka i Marianny z Koziatków, małżonków Jurczaków, gospodarzy z Brodowych Łąk, a Marianną Paszczyk, panną, lat dwadzieścia, urodzoną i zamieszkałą w Brodowych Łąkach, córką Franciszka i Anny z Kowalskich, małżonków Paszczyków, gospodarzy z Brodowych Łąk.
Trzy zapowiedzi zostały wygłoszone w Brodowych Łąkach we trzy niedziele po sobie następujące, a mianowicie: dziewiętnastego, dwudziestego szóstego stycznia i drugiego lutego roku bieżącego. Obrzęd ten został dopełnionym dzisiaj przez ks. Stefana Plucińskiego, miejscowego proboszcza. Nowożeńcy oznajmili, że intercyzy przedślubnej pomiędzy sobą nie zawarli.
Akt ten nowożeńcom i świadkom przeczytany, przeze mnie tylko podpisany został.
[Podpis:] Ks. Stefan Pluciński
Uwagi:
Górna adnotacja (dotycząca zgonu męża): Wymieniony w akcie Jurczak Konstanty zmarł dnia 28 kwietnia 1982 r. w Brodowe Łąki. USC Baranowo za nr. aktu 27/1982. KIEROWNIK Urzędu Stanu Cywilnego [Pieczęć i podpis:] Halina Komor
Dolna adnotacja (dotycząca zgonu żony): Wymieniona w akcie Jurczak Marianna z d. Paszczyk zmarła dnia 31.08.1983 r. w Brodowe Łąki. USC Baranowo za Nr aktu 45/1983. Baranowo, dnia 01 września 1983 r. Kierownik USC [Podpis:] K. Ogonowska
Podwójne wesele! 17 lutego 1930 roku, godzina 19:00. Dokładnie w tym samym czasie, przed tym samym ołtarzem i tym samym księdzem (proboszczem Plucińskim) sakrament małżeństwa zawierała siostra Konstantego – Marianna Stefania Jurczak (akt nr 10). Rodzeństwo stanęło na ślubnym kobiercu w ramach jednej, wielkiej, podwójnej uroczystości.
Wspólni świadkowie i zapowiedzi: Fakt podwójnego ślubu potwierdza również obecność tych samych świadków w obu aktach (19-letni Stanisław Zbrzeźniak i 22-letni Teofil Dziełak) oraz identyczne daty wygłaszania zapowiedzi przedślubnych.
Poznajemy tu teściów Konstantego. Jego żona, 20-letnia Marianna, pochodziła również z Brodowych Łąk i była córką Franciszka Paszczyka oraz Anny z domu Kowalskiej.
Oboje małżonkowie dożyli sędziwego wieku i odeszli w odstępie zaledwie kilkunastu miesięcy na początku lat 80. (Konstanty w 1982 r., a Marianna w 1983 r.)
Konstanty Jurczak (1905—1982)
[Na podstawie zdjęcia z nagrobka]
Marianna z Paszczyków Jurczakowa, żona Konstantego (ok. 1910—1983)
[Na podstawie zdjęcia z nagrobka]
Czesław i Stanisław
synowie Konstantego i Marianny
[Na podstawie zdjęcia udostępnionego przez Kazimierza i Halinę Bergów]
Czesław Jurczak (ok. 1934—2008)
syn Konstantego i Marianny
WŁADYSŁAW (1908—1994)
WŁADYSŁAW (1908—1994)
1908. Władysław [akt urodzenia]
Działo się we wsi Brodowe Łąki dwudziestego stycznia (drugiego lutego) tysiąc dziewięćset ósmego (1908) roku o godzinie trzeciej po południu. Stawił się Franciszek Jurczak (w oryg. wpisano po polsku: Franciszek Jórczak), lat trzydzieści cztery mający, rolnik z Brodowych Łąk, w obecności Stanisława Koziatka, lat dwadzieścia sześć, rolnika z Zawad, i Aleksandra Sztemberga, lat dwadzieścia dwa mającego, rolnika z Brodowych Łąk, i okazał Nam dziecię płci męskiej, oświadczając, że urodziło się ono w Brodowych Łąkach trzynastego (dwudziestego szóstego) stycznia bieżącego roku o godzinie trzeciej rano z jego prawej małżonki Marianny z domu Koziatek (w oryg. wpisano po polsku: Maryanny z Koziatków), lat trzydzieści mającej. Dziecięciu temu na chrzcie świętym odbytym w dniu dzisiejszym przez Nas nadano imię Władysław (w oryg. wpisano po polsku: Władysław), a chrzestnymi jego byli Stanisław Koziatek i jego żona Wiktoria.
Akt ten stawającemu i świadkom przeczytany, przez Nas i przez nich podpisany. Administrator parafii Brodowe Łąki Utrzymujący akta stanu cywilnego
Ks. Stefan Pluciński
[Podpisy odręczne]
Stanisław Koziatek
A. Sztemberg
Franciszek Jorcak
Uwagi:
Jest to pierwszy akt, na którym widnieje podpis Franciszka Jurczaka.
Podwójne datowanie w akcie (np. 20 stycznia / 2 lutego) wynika z jednoczesnego stosowania kalendarza juliańskiego (obowiązującego w Imperium Rosyjskim) oraz gregoriańskiego (obowiązującego na ziemiach polskich i zachodzie Europy). Różnica w XX wieku wynosiła 13 dni. Zatem Władysław urodził się 26 stycznia 1908 r., a akt sporządzono 2 lutego 1908 r. według naszego kalendarza.
1932. Władysław Jurczak + Genowefa Mierzejewska [akt małżeństwa]
Działo się w Brodowych Łąkach dnia czwartego września tysiąc dziewięćset trzydziestego drugiego roku o godzinie szesnastej. Wiadomo czynimy, że w obecności Stanisława Kowalskiego, lat trzydzieści, i Konstantego Kowalskiego, lat dwadzieścia osiem, obu gospodarzy z Brodowych Łąk, w dniu dzisiejszym zostało zawarte religijne małżeństwo pomiędzy Władysławem Jurczakiem, rolnikiem, kawalerem, lat dwadzieścia cztery, urodzonym i zamieszkałym w Brodowych Łąkach, synem Franciszka i Marianny z Koziatków, małżonków Jurczaków, gospodarzy z Brodowych Łąk, a Genowefą Mierzejewską, panną, lat szesnaście, urodzoną w Hartford stan Connecticunt [Connecticut] Ameryki Północnej, a zamieszkałą w Zawadach przy rodzicach, córką Stanisława i Anny z Tańskich, małżonków Mierzejewskich, gospodarzy z Zawad.
Małżeństwo to poprzedziły trzy przedślubne zapowiedzi wygłoszone w parafialnym kościele w Brodowych Łąkach w dniach piątego, dwunastego i dziewiętnastego czerwca roku bieżącego. Obrzęd ten został dopełnionym dzisiaj przez ks. Stefana Plucińskiego, miejscowego proboszcza. Nowożeńcy oznajmili, że intercyzy przedślubnej pomiędzy sobą nie zawarli.
Akt ten nowożeńcom i świadkom przeczytany, przeze mnie tylko podpisany został.
[Podpis:] Ks. Stefan Pluciński
Uwagi:
Wątek emigracyjny: Ksiądz precyzyjnie (choć z drobną literówką) odnotował miejsce narodzin Genowefy: miasto Hartford w stanie Connecticut w USA.
Górna adnotacja (dotycząca zgonu męża): Wymieniony w akcie Jurczak Władysław zmarł dnia 16 stycznia 1994 r. w Zawadach. Nr aktu 4/1994 USC Baranowo Baranowo, dnia 18 stycznia 1994 r. KIEROWNIK Urzędu Stanu Cywilnego [Pieczęć i podpis:] Ewa Strzeszewska
Dolna adnotacja (dotycząca zgonu żony): Wymieniona w akcie Jurczak Genowefa z d. Mierzejewska zmarła dnia 2 stycznia 2003 r. w Zawadach. USC Baranowo Nr aktu 2/2003 Baranowo, dnia 6 stycznia 2003 r. KIEROWNIK Urzędu Stanu Cywilnego [Pieczęć i podpis:] Ewa Strzeszewska
MARIANNA STEFANIA (1910—1989)
MARIANNA STEFANIA (1910—1989)
1910. Marianna Stefania [akt urodzenia]
Działo się we wsi Brodowe Łąki siódmego (dwudziestego) marca tysiąc dziewięćset dziesiątego (1910) roku o godzinie pierwszej po południu. Stawił się osobiście: Franciszek Jurczak, rolnik, lat trzydzieści osiem mający, zamieszkały we wsi Brodowe Łąki, w obecności Walentego Bieńka, lat trzydzieści osiem, a także Józefa Kowalskiego, lat czterdzieści pięć mającego, obydwu rolników ze wsi Brodowe Łąki, i okazał Nam dziecię płci żeńskiej, oświadczając, że urodziło się ono we wsi Brodowe Łąki dwudziestego siódmego lutego (dwunastego marca) bieżącego roku o godzinie dziewiątej wieczorem z jego prawej małżonki Marianny z domu Koziatek (w oryg. wpisano po polsku: Maryanny z Koziatków), lat trzydzieści mającej. Dziecięciu temu na chrzcie świętym odbytym w dniu dzisiejszym przez Nas nadano imię Marianna Stefania (w oryg. wpisano po polsku: Maryanna-Stefanija), a chrzestnymi jego byli: Aleksander i Stanisława, małżonkowie Jurczakowie.
Akt ten stawającemu i świadkom przeczytany, przez Nas i stawiającego podpisany - świadkowie niepiśmienni. Administrator Parafii Brodowe Łąki utrzymujący akta stanu cywilnego.
[Podpisy odręczne:]
Ks. Stefan Pluciński
F. Jorcak
Uwagi:
Umiejętność pisania ojca: W przeciwieństwie do aktów z lat 1896–1905, gdzie wyraźnie zaznaczano, że Franciszek Jurczak był osobą niepiśmienną, na tym dokumencie z 1910 roku (podobnie jak na akcie Władysława z 1908 r.) widnieje jego odręczny podpis.
Daty: Marianna Stefania urodziła się 12 marca 1910 r. (według kalendarza gregoriańskiego), a została zgłoszona do urzędu i ochrzczona osiem dni później, 20 marca 1910 r.
Wymieniona w akcie Bors Marianna Stefania zd. Jurczak zmarła dnia 5 lipca 1989 r. w Baranowie USC Baranowo Nr aktu 27/1989 [pod spodem przekreślona liczba 42] Baranowo, dnia 1989-07-06 KIEROWNIK Urzędu Stanu Cywilnego [pieczęć i podpis: Krystyna Ogonowska]
1930. Marianna Jurczak + Stanisław Bors [akt małżeństwa]
Działo się w Brodowych Łąkach dnia siedemnastego lutego tysiąc dziewięćset trzydziestego roku o godzinie siódmej wieczór. Wiadomo czynimy, że w obecności Stanisława Zbrzeźniaka, lat dziewiętnaście, i Teofila Dziełaka, lat dwadzieścia dwa, obu gospodarzy z Brodowych Łąk, w dniu dzisiejszym zostało zawarte religijne małżeństwo pomiędzy Stanisławem Borsem, kawalerem, lat dwadzieścia, urodzonym w Baranowie, a zamieszkałym w Brodowych Łąkach, synem Jana i Florentyny z Dawidów, małżonków Borsów, gospodarzy z Baranowa, a Marianną Jurczak, panną, lat dwadzieścia, urodzoną i zamieszkałą w Brodowych Łąkach, córką Franciszka i Marianny z Koziatków, małżonków Jurczaków, gospodarzy z Brodowych Łąk.
Trzy zapowiedzi zostały wygłoszone w Brodowych Łąkach we trzy niedziele po sobie następujące, a mianowicie dziewiętnastego, dwudziestego szóstego stycznia i drugiego lutego roku bieżącego. Obrzęd ten został dopełnionym dzisiaj przez ks. Stefana Plucińskiego, miejscowego proboszcza. [Tu wstawienie z marginesu: Nowożeńcy oznajmili...]
Akt ten nowożeńcom i świadkom przeczytany, przeze mnie tylko podpisany został.
[Podpis:] Ks. Stefan Pluciński
Uwagi:
Górna adnotacja (dotycząca zgonu męża): Wymieniony w akcie Bors Stanisław zmarł dnia 5 czerwca 1983 r. w Baranowie. USC w Baranowie za Nr 36/1983. Baranowo, dnia 6 czerwca 1983 r. KIEROWNIK URZĘDU STANU CYWILNEGO [Pieczęć i podpis:] Grażyna Folga
Środkowa adnotacja (dotycząca zgonu żony): Wymieniona w akcie Bors Marianna Stefania zmarła dnia 5 lipca 1989 r. w Baranowie. USC Baranowo Nr aktu 42/1989. Baranowo, dnia 1989-07-06. KIEROWNIK Urzędu Stanu Cywilnego [Pieczęć i podpis:] Krystyna Ogonowska
Dolna adnotacja (uzupełnienie do tekstu głównego w miejscu znaku „V”): Nowożeńcy oznajmili, że intercyzy przedślubnej pomiędzy sobą nie zawarli. [Podpis:] Ks. St. Pluciński
JÓZEF (1911—1998)
JÓZEF (1911—1998)
1911. Józef [akt urodzenia]
Działo się we wsi Brodowe Łąki dwudziestego siódmego listopada (dziesiątego grudnia) tysiąc dziewięćset jedenastego (1911) roku o godzinie drugiej po południu. Stawił się Franciszek Jurczak, rolnik z Brodowych Łąk, lat trzydzieści osiem mający, w obecności Jana Bacławskiego, lat sześćdziesiąt, i Józefa Kowalskiego, lat czterdzieści osiem mającego, obydwu rolników z Brodowych Łąk, i okazał Nam dziecię płci męskiej, oświadczając, że urodziło się ono w Brodowych Łąkach dwudziestego trzeciego listopada (szóstego grudnia) bieżącego roku o godzinie drugiej rano z jego prawej małżonki Marianny z domu Koziatek (w oryg. wpisano po polsku: Maryanny z Koziatków), lat trzydzieści pięć mającej. Dziecięciu temu na chrzcie świętym odbytym w dniu dzisiejszym przez Nas nadano imię Józef (w oryg. wpisano po polsku: Józef), a chrzestnymi jego byli: Wiktor i Aleksandra, małżonkowie Młynarscy [odczyt niepewny].
Akt ten stawającemu i świadkom niepiśmiennym przeczytany, przez Nas podpisany. Administrator parafii Brodowe Łąki utrzymujący akta stanu cywilnego
Ks. Stefan Pluciński
Uwagi:
Daty: Mały Józef urodził się w Mikołajki, czyli 6 grudnia 1911 roku (według kalendarza gregoriańskiego). Akt został spisany, a dziecko ochrzczone kilka dni później – 10 grudnia 1911 roku.
Wiek rodziców (nieścisłości): Zestawiając ten akt z poprzednim (z 1910 roku), można zauważyć typową dla tamtych czasów płynność w podawaniu wieku. W 1910 roku Franciszek zgłosił, że ma 38 lat, a Marianna 30. Rok później, w 1911 r., Franciszek ponownie deklaruje wiek 38 lat, natomiast wiek Marianny "przeskoczył" z 30 aż na 35 lat. Takie rozbieżności wynikały z faktu, że chłopi często nie znali swojej dokładnej daty urodzenia i podawali wiek w przybliżeniu.
Podpis: W dokumencie z 1910 r. Franciszek Jurczak złożył odręczny podpis pod aktem. Tutaj ponownie urzędnik wpisał formułkę "zgłaszającemu i świadkom niepiśmiennym przeczytany", a na końcu widnieje tylko podpis księdza. Zdarzało się, że osoby, które potrafiły się tylko podpisać (ale nie umiały biegle czytać i pisać), były traktowane przez urzędników jako "niegramotne" dla uproszczenia procedury, albo sam ojciec tym razem nie zdecydował się na złożenie podpisu.
Świadkowie: Ponownie widzimy tu nazwisko Bacławski (Jan), które wielokrotnie przewijało się w życiu tej rodziny, a także Józefa Kowalskiego, który był świadkiem m.in. na akcie z 1910 roku.
1939. Józef Jurczak + Stanisława Skwiot [akt małżeństwa]
Działo się w Brodowych Łąkach dnia dwudziestego szóstego czerwca tysiąc dziewięćset trzydziestego dziewiątego roku, o godzinie ósmej. Wiadomo czynimy, iż w obecności świadków: Władysława Dudy i Aleksandra Parzycha, obydwóch pełnoletnich robotników z Brodowych Łąk, zawarty został w dniu dzisiejszym religijny związek małżeński między: Józefem Jurczakiem, kawalerem, rolnikiem, lat dwadzieścia siedem mającym, urodzonym i zamieszkałym w Brodowych Łąkach, synem Franciszka i Marianny z Koziatków, małżonków Jurczak, a Stanisławą Skwiot, panną, lat dziewiętnaście mającą, urodzoną i zamieszkałą przy matce w Zawadach, córką Ludwika i Franciszki z Dankiewiczów, małżonków Skwiot.
Małżeństwo to poprzedziły trzy przedślubne zapowiedzi ogłoszone w tutejszym kościele parafialnym w dniach: szesnastym, dwudziestym trzecim i trzydziestym kwietnia roku bieżącego. Nowozaślubieni oświadczyli, iż umowy przedślubnej nie zawarli. Pannie młodej jako niepełnoletniej na wstąpienie w związek małżeński pozwoliła matka ustnie obecna przy akcie. Zezwolenie na zawarcie związku małżeńskiego dla rezerwisty Józefa Jurczaka odbywającego ćwiczenia udzielone zostało przez Komisariat Straży Granicznej w Zarębach z dnia siedemnastego czerwca roku bieżącego, za numerem siedemset pięćdziesiąt dzielone przez trzydzieści dziewięć (750/39).
Obrzędu religijnego dopełnił ksiądz Antoni Głowacki, proboszcz miejscowy. Akt ten stawającym świadkom i nowozaślubionym przeczytany, przez nas i przez nich podpisany został.
[Podpis księdza:] Ks. A. Głowacki Utrzymujący Akta Stanu Cywilnego.
[Podpisy odręczne nowożeńców i świadków:]
Józef Jurczak
Stanisława Skwiot
Władysław Duda
Aleksander Parzych
Uwagi:
Ślub u progu wojny: Dokument został sporządzony 26 czerwca 1939 roku, zaledwie dwa miesiące przed atakiem Niemiec na Polskę. Józef Jurczak żeni się ze Stanisławą Skwiot.
Mobilizacja i Straż Graniczna: Niezwykle cenną informacją historyczną jest zapis o tym, że Józef był w tym czasie rezerwistą odbywającym ćwiczenia. Aby wziąć ślub, potrzebował specjalnego zezwolenia od Komisariatu Straży Granicznej w pobliskich Zarębach (wydanego 17 czerwca). Świadczy to o trwających już wtedy letnich mobilizacjach i ćwiczeniach wojskowych na pograniczu polsko-niemieckim (Prusy Wschodnie były tuż obok).
Wiek dojrzałości: Stanisława, mająca 19 lat, w świetle ówczesnego prawa była osobą niepełnoletnią (pełnoletność osiągano w wieku 21 lat), dlatego do ślubu wymagana była obecność i ustna zgoda jej matki, Franciszki.
Własnoręczne podpisy: Na samym dole dokumentu widnieją podpisy wszystkich zaangażowanych stron, w tym samego Józefa.
Adnotacja urzędowa: Na podstawie Postanowienia z Sądu Pow. [Powiatowego] z Ostrołęki z dnia 7.IV.58 Sygn. akt Ns. - 120/58. w niniejszym akcie prostuje się nazwisko panieńskie matki: zamiast nazwiska „Dankiewiczów” winno być „Zdankiewiczów”. Baranowo 25.VII.58 r. Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego [Nieczytelny podpis i okrągła pieczęć]
Józef Jurczak i Stanisława z d. Skwiot
Ś.P. STANISŁAWA JURCZAK, żyła lat 30, zm. 08.07.1949 r.
JÓZEF JURCZAK, żył lat 87, zm. 25.12.1998 r.
Józef Jurczak: Syn Franciszka i Marianny, akt urodzenia z 1911 r. Zmarł w Boże Narodzenie 1998 roku. Wiek wyryty na pomniku (87 lat) zgadza się z jego metryką.
Stanisława Jurczak (z domu Skwiot): zmarła w 1949 roku, mając zaledwie 30 lat (przeżyli w małżeństwie tylko 10 lat). Wiek zgadza się z aktem ślubu (w 1939 r. miała 19 lat).
[Zdjęcie: Bartosz Jurczak; cmentarz w Zawadach]
Józef z żona Stanisławą ze Skwiotów
(syn Franciszka i Marianny)
[Na podstawie fotografii nagrobnej z cmentarza w Zawadach]
Po odbyciu wyroku za działalność w powojennym podziemiu zbrojnym Józef związał się nieformalnie z Haliną z Grunwaldów, wdową po Majewskim. Jego żona, Stanisława z domu Skwiot, zmarła w 1949 r.
[Zdjęcie: Bartosz Jurczak; cmentarz w Zawadach]
FRANCISZEK (1915—1983)
FRANCISZEK (1915—1983)
Franciszek Jurczak urodził się 25 września 1915 roku w Czarni jako syn Franciszka Jurczaka i Marianny z Koziatków, na co dzień mieszkających w Brodowych Łąkach. Przyszedł na świat w czasie I wojny światowej, dlatego jego narodziny poza rodzinną miejscowością mogły mieć związek z ówczesnymi przemieszczeniami ludności. Nie wiadomo jednak, czy w Czarni przebywała wówczas cała rodzina, czy jedynie Marianna, być może u krewnych mieszkających w pobliskim Cuplu.
Zachowany akt urodzenia Franciszka jest aktem powtórnym, sporządzonym dopiero 24 września 1922 roku w Brodowych Łąkach, gdy chłopiec miał już niemal siedem lat. Wynika z niego, że został ochrzczony w Czarni, a jego rodzicami chrzestnymi byli Józef Piórkowski i Franciszka Piórkowska.
Franciszek poślubił Władysławę Kowalską, urodzoną 6 lutego 1924 roku, córkę Stanisława Kowalskiego (ur. 1899) i Stefanii Kowalskiej (1906–1990). Jeszcze jako dziewczynka Władysława była związana z zespołem folklorystycznym Aleksandra Kopcia z Zawad. W 1936 roku, mając 12 lat, zaczęła w nim tańczyć i śpiewać, a w 1938 roku uczestniczyła w wyjazdach zespołu do Warszawy i Krakowa, gdzie artyści z Zawad i okolic prezentowali m.in. „Wesele Kurpiowskie”. Z występu w Warszawie zapamiętała marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego salutującego zgromadzonym tłumom.
Po ślubie Franciszek i Władysława mieszkali w domu nr 34 przy kościele w Brodowych Łąkach. Mieli co najmniej czworo dzieci: Halinę (ur. 1943), Zygmunta, Edmunda i Annę. Zygmunt zmarł w 2025 roku, natomiast Edmund zginął w 1971 roku w wypadku motocyklowym.
Franciszek zmarł 14 stycznia 1983 roku, w wieku 67 lat. Władysława przeżyła go o niemal 25 lat – zmarła 7 grudnia 2007 roku, mając 83 lata. Oboje zostali pochowani na cmentarzu w Brodowych Łąkach. W tym samym grobie spoczywa również ich tragicznie zmarły syn Edmund.
1915. Franciszek [akt urodzenia]
Akt powtórny
Działo się w Brodowych Łąkach dwudziestego czwartego września tysiąc dziewięćset dwudziestego drugiego roku o godzinie trzeciej po południu. Stawił się Franciszek Jurczak, lat pięćdziesiąt jeden, gospodarz z Brodowych Łąk, w obecności Józefa Bacławskiego, lat pięćdziesiąt trzy, i Walentego Łachacza, lat pięćdziesiąt sześć, obu gospodarzy z Brodowych Łąk, i okazał nam dziecię płci męskiej urodzone w Czarni dnia dwudziestego piątego września tysiąc dziewięćset piętnastego roku o godzinie czwartej po południu z jego małżonki Marianny z Koziatków, lat czterdzieści pięć. Dziecięciu temu na chrzcie św. w Czarni przez ks. Władysława [nazwisko trudne do odczytania] dokonanym nadano imię Franciszek. Rodzicami chrzestnymi byli Józef Piórkowski i Franciszka Piórkowska.
Akt ten zeznającemu i świadkom przeczytany, przeze mnie tylko podpisany został.
[Podpis:] Ks. St. Pluciński
Uwagi:
Akt powtórny i "zaginione" 7 lat: Ten dokument został sporządzony w 1922 roku, ale dotyczy dziecka urodzonego we wrześniu 1915 roku. Mały Franciszek w momencie spisywania tego aktu miał już 7 lat.
Narodziny Franciszka w Czarni w 1915 roku prawdopodobnie miały związek z wojennymi przemieszczeniami ludności. Nie wiadomo jednak, czy w okolicy Czarni schroniła się cała rodzina Jurczaków, czy tylko Marianna, być może u swoich krewnych z pobliskiego Cupla.
Walenty Łachacz, świadek, znany nam jako chrzestny z aktu z 1920 roku, ma tu 56 lat. Józef Bacławski ma 53 lata (względem 50 w 1920 r. – tu matematyka się zgadza). Za to wiek matki, Marianny, to 45 lat w momencie porodu (1915 r.), podczas gdy w akcie z 1920 r. wpisano jej 44 lata.
Franciszek Jurczak (1915—1983)
[Na podstawie zdjęcia z nagrobka]
Władysława z Kowalskich, żona Franciszka (1924—2007)
[Na podstawie zdjęcia z nagrobka]
Edmund Jurczak (ok. 1948—1973)
syn Franciszka i Władysławy
[Na podstawie zdjęcia z nagrobka]
Dom Jurczaków przy kościele w Brodowych Łąkach
Po II wojnie światowej mieszkali tu Franciszek i Władysława Jurczakowie
[Na podstawie fotografii Artura Jurczaka]
Dawny dom Jurczaków przy kościele w Brodowych Łąkach
— po przebudowie i zmianie właścicieli, sierpień 2026
[Fotografia: Bartosz Jurczak]
Dawny dom Jurczaków przy kościele w Brodowych Łąkach
— po przebudowie i zmianie właścicieli, sierpień 2026
[Fotografia: Bartosz Jurczak]
LEOKADIA (1918—1919)
LEOKADIA (1918—1919)
1918. Leokadia [akt urodzenia]
Działo się w Brodowych Łąkach dnia dwudziestego dziewiątego sierpnia tysiąc dziewięćset osiemnastego roku o godzinie czwartej po południu. Stawił się Franciszek Jurczak gospodarz z Brodowych łąk lat czterdzieści osiem mający w obecności Józefa Kowalskiego pięćdziesięciu dwóch i Józefa Bacławskiego lat pięćdziesięciu obu gospodarzy z Brodowych łąk i okazał nam dziecię płci żeńskiej oświadczając że ono urodziło się dnia dwudziestego siódmego sierpnia bieżącego roku z jego małżonki Marjanny z Koziatków lat czterdzieści sześć mającej. Dziecięciu temu na chrzcie świętym dziś przez Ks. Stefana Plucińskiego dokonanym zostało nadane imię : Leokadia a rodzicami chrzestnymi jej byli: Władysław Koziatek i Marianna Koziatek.
Akt ten oświadczającemu i świadkom niepiśmiennym przeczytany przez nas podpisany został.
[Podpis:] Ks Stefan Pluciński
Uwagi:
Jeśli zestawimy to z pierwszym aktem z 1896 roku (gdzie Marianna miała 19 lat), widzimy, że para ta wydawała na świat potomstwo przez blisko 30 lat.
Jako świadkowie po raz kolejny występują Józef Kowalski i Józef Bacławski.
1919. Leokadia [akt zgonu]
Działo się w Brodowych Łąkach dnia dwudziestego ósmego stycznia tysiąc dziewięćset dziewiętnastego roku o godzinie trzeciej po południu. Stawili się Franciszek Jórczak, lat czterdzieści dziewięć mający, i Józef Bacławski, lat czterdzieści osiem, obaj gospodarze z Brodowych Łąk, i oświadczyli, że dnia dwudziestego siódmego stycznia bieżącego roku o godzinie trzeciej rano zmarła w Brodowych Łąkach Leokadia Jórczak, pół roku mająca, urodzona i żyjąca w Brodowych Łąkach, córka Franciszka i Marianny z Koziatków, małżonków Jórczak.
Akt ten stawającym niepiśmiennym przeczytany, przez nas podpisany został. Utrzymujący akta stanu cywilnego
[Podpis:] Ks. Stefan Pluciński
Uwagi:
Dziewczynka urodziła się 27 sierpnia 1918 roku, a zmarła 27 stycznia 1919 roku. Żyła zatem równe 5 miesięcy.
Śmierć dziecka zgłosił ojciec, Franciszek (któremu słusznie doliczono rok względem poprzedniego aktu – ma tu 49 lat), w towarzystwie stałego świadka w tej rodzinie, sąsiada Józefa Bacławskiego (lat 48).
Warto zauważyć konsekwencję księdza Plucińskiego, który powraca tu do formy nazwiska Jórczak (zarówno przy ojcu, jak i córce), zastępując formę "Jurczak".
WŁADYSŁAWA (1920—1922)
WŁADYSŁAWA (1920—1922)
1920. Władysława [akt urodzenia]
Działo się w Brodowych Łąkach dnia dwunastego grudnia tysiąc dziewięćset dwudziestego roku o godzinie jedenastej rano. Stawił się Franciszek Jórczak, gospodarz z Brodowych Łąk, lat czterdzieści osiem mający, w obecności Józefa Bacławskiego, lat pięćdziesiąt, i Aleksandra Duchy, lat trzydzieści osiem mających, obu gospodarzy z Brodowych Łąk, i okazał nam dziecię płci żeńskiej, oświadczając, iż takowe urodzone jest w Brodowych Łąkach dnia czwartego grudnia bieżącego roku o godzinie piątej wieczorem z jego małżonki Marianny z Koziatków, lat czterdzieści cztery mającej. Dziecięciu temu na chrzcie świętym w dniu dzisiejszym przez ks. Stefana Plucińskiego odbytym nadane zostało imię Władysława, a rodzicami jego chrzestnymi byli: Walenty Łachacz i Marianna Łachacz.
Akt ten stawiającemu i świadkom niepiśmiennym przeczytany, przez nas tylko podpisany został.
[Podpis:] Ks. Stefan Pluciński
Uwagi:
Magia czasu, czyli wiek z gumy: To absolutny hit tego dokumentu! Zestawmy deklarowany wiek osób z aktem Leokadii z 1918 roku (czyli sprzed dwóch lat):
Ojciec Franciszek: w 1918 r. miał 48 lat, w 1920 r.... nadal ma 48 lat!
Świadek Józef Bacławski: w 1918 r. miał 50 lat, w 1920 r.... wciąż ma 50 lat!
Matka Marianna: w 1918 r. miała 46 lat, a w 1920 r.... odmłodniała i ma 44 lata! To doskonale obrazuje, jak bardzo orientacyjnie i "na oko" traktowano metryki pod zaborami i tuż po odzyskaniu niepodległości.
Powrót "Jórczaka": Po dekadzie zapisywania nazwiska jako "Jurczak" (m.in. w 1918 r.), ksiądz w 1920 roku wraca do starszej formy pisowni – Jórczak. Zapewne odzwierciedlało to lokalną, gwarową wymowę (z pochylonym "o").
Mimo wykazania się umiejętnością złożenia (choćby koślawego) podpisu w 1908 i 1910 roku, Franciszek po raz kolejny zostaje wpisany do protokołu jako osoba "niepiśmienna".
Nowi chrzestni: Po raz pierwszy w otoczeniu tej rodziny pojawia się nazwisko Łachacz (chrzestni Walenty i Marianna). We wcześniejszych latach tę funkcję pełnili zazwyczaj krewni ze strony matki (Koziatkowie) lub zaprzyjaźnieni sąsiedzi (Bacławscy).
1922. Władysława [akt zgonu]
Działo się w Brodowych Łąkach dziesiątego marca tysiąc dziewięćset dwudziestego drugiego roku o godzinie drugiej po południu. Stawili się Franciszek Jurczak, lat pięćdziesiąt, i Józef Bacławski, lat pięćdziesiąt dwa, obaj gospodarze z Brodowych Łąk, i oznajmili, że przedwczoraj o godzinie dwunastej w nocy umarła w Brodowych Łąkach Władysława Jurczak, rok jeden mająca, urodzona w Brodowych Łąkach, córka Franciszka i Marianny z Koziatków. Akt ten zeznającym przeczytany, przeze mnie tylko podpisany został.
[Podpis:] Ks. Stefan Pluciński
Uwagi:
Chodzi o Władysławę, która urodziła się 4 grudnia 1920 roku.
Akt spisano 10 marca 1922 roku, a ojciec zeznał, że córka zmarła "przedwczoraj o godzinie dwunastej w nocy". Daje to datę śmierci 8 marca 1922 roku (dziewczynka przeżyła rok i 3 miesiące).
Podobnie jak w akcie urodzenia Władysławy (gdzie był wpisany "Jórczak", ale w innych dokumentach z lat 20. "Jurczak"), ksiądz wraca tu do powszechniejszej formy Jurczak.
KONTAKT
Jeśli posiadają Państwo fotografie, dokumenty, wspomnienia lub inne materiały dotyczące historii Brodowych Łąk i ich mieszkańców, będę wdzięczny za kontakt.
✉ brodowe@proton.me
Przy analizie i porządkowaniu materiałów źródłowych oraz przygotowaniu części ilustracji wykorzystano narzędzia sztucznej inteligencji. Wszystkie ustalenia badawcze, interpretacje, dobór źródeł oraz ostateczna redakcja opracowania pozostają odpowiedzialnością autora.
© 2026 Bartosz Jurczak
Page updated
Google Sites
Report abuse