Δυσλεξία

Κύρια Χαρακτηριστικά: Όταν διαβάζουν ή γράφουν, παρατηρούνται επαναλήψεις, προσθέσεις, μεταθέσεις, αντικαταστάσεις και αντιστροφές γραμμάτων ή λέξεων. Διαβάζουν και ξαναδιαβάζουν το ίδιο κείμενο, αλλά με πολύ μικρή κατανόηση του νοήματος.

Συνοδά Κλινικά / Φυσιογνωμικά Ευρήματα: Δυσκολεύονται να πουν την ώρα, να διαχειριστούν τον χρόνο τους ή να θυμηθούν αλληλουχίες πληροφοριών (π.χ. προπαίδεια) που δεν έχουν βιώσει. Παράλληλα, έχουν εξαιρετική μακροπρόθεσμη μνήμη για εμπειρίες και τοποθεσίες, καθώς και ταλέντα στην τέχνη, τη μηχανική, το σχέδιο ή τις επιχειρήσεις.

Βιολογικά, ο εγκέφαλος των ατόμων με δυσλεξία επεξεργάζεται διαφορετικά τα δισδιάστατα σύμβολα (όπως είναι τα γράμματα και οι λέξεις σε μια σελίδα), γεγονός που προκαλεί ένα είδος νευρολογικού «αποπροσανατολισμού».

Αποτελεί μια από τις πιο συχνές νευροαναπτυξιακές διαφοροποιήσεις. Είναι εντυπωσιακό ότι το πιο σταθερό χαρακτηριστικό των δυσλεξικών ατόμων είναι η «αστάθεια» των συμπτωμάτων τους, τα οποία ποικίλλουν από μέρα σε μέρα ή ακόμα και από λεπτό σε λεπτό, ανάλογα με το άγχος.

να βασικό διαγνωστικό κριτήριο είναι η μεγάλη αναντιστοιχία: Eνώ το άτομο έχει υψηλό δείκτη νοημοσύνης και είναι καλό στις προφορικές εξετάσεις, οι επιδόσεις του στις γραπτές εξετάσεις είναι απογοητευτικές και η ορθογραφία του είναι φωνητική, χωρίς συνέπεια.

Επιστημονική Εξέλιξη (30-35 χρόνια πριν vs. Σήμερα): Παλαιότερα, οι μαθητές με δυσλεξία αντιμετωπίζονταν συχνά ως "χαζοί", "τεμπέληδες" ή παιδιά με "προβλήματα συμπεριφοράς" που απλώς δεν προσπαθούσαν αρκετά. Σήμερα, έχει επέλθει μια τεράστια αλλαγή θεώρησης: η επιστήμη αναγνωρίζει ότι τα άτομα αυτά σκέφτονται κυρίως με εικόνες και συναισθήματα παρά με τους ήχους των λέξεων, διαθέτοντας πολυαισθητηριακή αντίληψη.

Οι μαθητές με δυσλεξία στο σχολείο απογοητεύονται εύκολα, βιώνουν έντονο άγχος στις εξετάσεις και νιώθουν χαμηλή αυτοεκτίμηση. Ωστόσο, μεγαλώνοντας, αναπτύσσουν εξαιρετικά «έξυπνες αντισταθμιστικές στρατηγικές» για να κρύψουν ή να καλύψουν τις αδυναμίες τους.

Υιοθετώντας το Κοινωνικό Μοντέλο, το περιβάλλον οφείλει να μετατοπίσει την οπτική του. Όταν το παιδί δεν μπορεί να γράψει σωστά, "δεν φταίει επειδή δεν διάβασε" ούτε επειδή "τεμπελιάζει". Ο εγκέφαλός του μετατρέπει τις δισδιάστατες λέξεις σε τρισδιάστατες εικόνες (γι' αυτό βλέπει τα γράμματα να "στριφογυρνούν"). Είναι ένα ταλέντο που η παραδοσιακή δομή του σχολείου αδυνατεί να αξιοποιήσει.

Πρακτικές στρατηγικές για την οικογένεια

Η οικογένεια πρέπει να εστιάσει στα δυνατά σημεία: ενισχύστε την ενασχόληση με τον αθλητισμό, την τέχνη, τις κατασκευές ή το θέατρο. Η δημιουργία ενός ασφαλούς καταφυγίου, χωρίς ταμπέλες («είσαι απρόσεκτος»), θωρακίζει την αυτοεκτίμηση του παιδιού.

Αισθητηριακή ανακούφιση (αποφόρτιση)

Τα λάθη και ο αποπροσανατολισμός αυξάνονται δραματικά υπό συνθήκες άγχους, σύγχυσης, πίεσης χρόνου ή κακής υγείας. Η εξασφάλιση χρόνου ξεκούρασης στο σπίτι (χωρίς πίεση για επιπλέον μελέτη ανάγνωσης) βοηθά το νευρικό σύστημα του παιδιού να ανασυνταχθεί.

Σύνδεση με Οργανισμούς στην Ελλάδα:

• Ελληνική Εταιρεία Δυσλεξίας: Ιδρύθηκε το 1984 ως Σύλλογος / Σωματείο από μια ομάδα γονέων που πλαισιώθηκαν από ειδικούς επιστήμονες, ψυχολόγους, εκπαιδευτικούς και ιατρούς. Τα μέλη της εργάζονται εθελοντικά για τους σκοπούς της. Αποτελεί την πρώτη οργάνωση με επίκεντρο τις μαθησιακές δυσκολίες, που δραστηριοποιήθηκε στον ελληνικό χώρο.

• Οι γονείς μπορούν να αναζητήσουν υποστήριξη από τοπικά Κέντρα Διόρθωσης Δυσλεξίας και τα ιατροπαιδαγωγικά κέντρα.

👉 Βρες πληροφορίες για εξειδικευμένες δομές και παρόχους υπηρεσιών στον Οδηγό αναζήτησης "Προνόησε" www.pronoise.org.