Esta semana en 1º ESO puxémonos en modo Nadal, pero a xeito galego. Traballamos a figura do Apalpador, un personaxe tradicional das montañas de Galicia que baixa na Noiteboa para visitar os nenos e nenas, apalparlles a barriga para comprobar que están ben alimentados e deixarlles, ás veces, castañas e algún pequeno agasallo. A actividade serviunos para aprender cultura popular, practicar comprensión lectora e, sobre todo, darlle voz ao que facemos na aula.
1) Lectura para coñecer o personaxe
Comezamos cunha lectura adaptada sobre quen é o Apalpador, de onde vén a tradición e por que nos últimos anos se está recuperando. Falamos tamén das diferenzas con outras figuras máis coñecidas, como Papá Noel, e do valor de manter vivas as tradicións propias, ligadas á terra e ao coidado da comunidade.
2) Ficha de comprensión lectora
Despois da lectura, o alumnado completou unha ficha de comprensión con preguntas de varios tipos:
preguntas literais (buscar información directa no texto),
preguntas inferenciais (pensar e interpretar),
e unha pequena parte de opinión (argumentar o que lles parece).
Así practicamos estratexias básicas: ler con calma, volver ao texto, subliñar ideas principais e xustificar respostas.
3) Unha cantiga para aprender con ritmo
Para seguir traballando o tema dun xeito máis dinámico, practicamos unha cantiga sobre o Apalpador. Ademais de pasalo ben, a música axudou a reforzar vocabulario, entoación e memoria, e fíxonos sentir que a tradición tamén se pode aprender cantando, como se fixo sempre.
4) Gravación dun audio: o alumnado conta o aprendido
Como peche da actividade, gravamos un pequeno audio no que o alumnado resume o que traballamos: quen é o Apalpador, que elementos destacan da tradición e que foi o máis interesante da experiencia. Foi unha maneira moi boa de practicar a expresión oral: falar claro, ordenar ideas e explicar con palabras propias.