Un retrato da familia

O programa "Un retrato da familia" xurdiu como unha proposta interdisciplinar impulsada por Andrea de la Torre, profesora de Historia de 4º da ESO, e Marilú Campos, profesora de Portugués e Galego de 3º da ESO. A iniciativa, nacida no contexto destas dúas materias, tivo tal acollida que acabou estendéndose a todo o alumnado de 3º e 4º da ESO. O proxecto tiña como obxectivo participar no concurso “Imaxes do Patrimonio”, promovido por Ponte nas Ondas!, pero acabou por se converter nun proxecto máis profundo e emotivo do que se agardaba nun comezo.

O punto de partida foi o traballo con fotografías familiares antigas. A partir destas imaxes, o alumnado mergullouse nas súas memorias familiares, afondando nas historias cotiás, nos vínculos interxeracionais e nos relatos de vida que, moitas veces, non forman parte dos libros de texto pero si da nosa historia común.

Este exercicio permitiu reflexionar sobre a importancia da memoria histórica e da memoria familiar como elementos fundamentais para comprender quen somos, tanto desde unha perspectiva individual como colectiva. A través destas lembranzas, os rapaces e rapazas puideron establecer conexións emocionais e históricas co pasado, recoñecendo as experiencias e vivencias das xeracións anteriores, e comprendendo como estas influíron na súa identidade actual.

O programa tamén tivo un importante valor pedagóxico e emocional: contribuíu a poñer en valor o patrimonio inmaterial, a fomentar o respecto polos maiores e a fortalecer os lazos entre as familias e o centro educativo. Ao tempo, serviu para desenvolver competencias clave como a expresión oral e escrita, o uso da lingua portuguesa e galega, a investigación e a análise de fontes primarias.

"Un retrato da familia" converteuse, así, nun exercicio de memoria viva, unha ponte entre xeracións que une o pasado e o presente, e que nos lembra que a historia tamén se constrúe dende o máis íntimo: os recordos, os rostros e os relatos das nosas familias.