-02- verzorgen van de tracheacanule

Verpleegkundige handeling: B1

Zodra een tracheotomie gestabiliseerd is, mogen basisverpleegkundigen verpleegkundige zorgen verlenen en toezicht houden. Een tracheostoma is gestabiliseerd als: 

• De wonde positief volgens de verwachtingen evolueert

• De wondzorg niet aangepast moet worden

• Er geen risico is op een acute verslechtering

Bij vragen of twijfel bepaalt de verpleegkundige verantwoordelijke voor algemene zorg of de tracheostoma gestabiliseerd is. 

Vervanging van de externe tracheacanule: C-handeling

Voorbereiding

verpleegkundige

• • Zorg voor een rein uniform en verzorgd voorkomen (aangepast schoeisel, verzorgde haren, kort geknipte nagels, geen kunstnagels, geen nagellak, geen juwelen, geen horloge)

  • Pas een correcte handhygiëne toe volgens de richtlijnen

  • Verzamel voldoende informatie over de zorg en de zorgvrager: identificatie, mbt de zorg (diameter canule,cuff druk, frequentie verzorging, wonduitzicht,, of er een staal moet genomen worden, of er iets genoteerd moet worden

materieel

• • bedbeschutting

  • niet steriele pincetten

  • zuurstofwater (30%)

  • ontsmettingsstof zonder kleurstof bvb hibidil (0.05%)(in geval van septische wonde)

  • unidoses NaCl 0,9%

  • nierbekken:afvalrecipiënt

  • splitcompressen/metallinecompressen (split-model)

  • schaar

  • steriele trachea-set : blister met deppers, gaasjes, lint, splitcompres

  • ev.cultuurwissers

  • reserve binnencanule (steriele of gedesinfecteerde)

  • Voor het reinigen van de niet-wegwerpbare binnencanule en reservecanule:

  • 2 steriele bolkommen (+extra bolkom indien nazorg van de reserve binnencanule op de afdeling gebeurt)

  • gietfles NaCL 0,9%

  • ontsmettingsmiddel: chloorhexidine 0,5% in alcohol 70°

  • unidoses NaCl 0,9%

  • 2 steriele pincetten

  • extra kompressen (7x7cm)

  • ev. zuurstofwater

  • ev. mondmasker,overschort en beschermingsbril

  • materiaal voor luchtwegaspiratie

zorgvrager

• • Vergewis u ervan dat patiënt niet net heeft gegeten (kans op braakneigingen)

  • Begroet de zorgvrager met naam en stel jezelf voor

  • Vraag eventuele bezoekers de kamer te verlaten

  • Informeer de patiënt over de zorg ( de indicatie, de werkwijze, zijn/ haar mogelijke medewerking)

  • Help de patiënt in een comfortabele houding: halfzittend het hoofd iets achterovergebogen

  • De patiënt stimuleren tot het ophoesten van secreties: vooral bij een rochelende ademhaling, of waarbij je dmv thoraxexcursies merkt dat er veel bronchussecreet fluctueert

kamer

• • Klop voor het binnengaan en wacht – zo mogelijk – op antwoord van de zorgvrager

  • Steek het aanwezigheidslichtje aan en sluit de bed- en raamgordijnen

  • Controleer of de kamertemperatuur voldoende hoog is

  • Sluit indien nodig de ramen om afkoeling te vermijden

  • Creëer een werkomgeving met voldoende licht en ruimte

  • Zet het bed op de juiste werkhoogte

Uitvoering

• 1. Doe zo nodig een mondmasker, overschort en beschermbril aan

  2. leg een niet doordringbare beschutting op de borst van de zorgvrager

  3. Nogmaals de handen wassen net voor de verzorging

  4. Handschoenen voor eenmalig gebruik aandoen

  5. De set steriel openleggen

  6. Steriele kompressen om de canule te reinigen in het steriele veld klaarleggen

  7. 1 bolkom vullen met ontsmettingsmiddel: chloorhexidine 0,5% in alcohol 70°

  8. 1 bolkom vullen NaCL 0,9% ( gebruik zuurstofwater in geval van taaie slijmen)

  9. Plaats een nierbekken/ afvalrecipiënt naast de bolkommen

  10. Neem het zuurstofmasker af indien aanwezig

  11. Aspireer de binnencanule op steriele wijze:

  12. Open het uiteinde van de verpakking van de aspiratiesonde en sluit deze aan op de leiding van het aspiratietoestel

  13. Doe een steriele handschoen over je rechter handschoen

  14. Leg met je linkerhand de omslag van de steriele handschoen onder de tracheacanule op de borst van de patiënt

  15. Verwijder de verpakking van de sonde

  16. Aspireer de binnencanule op steriele wijze en deponeer nadien de aspiratiesonde en de rechter (steriele) handschoen in het afvalrecipiënt

  17. Maak de binnencanule los en verwijder ze met je rechterhand, terwijl je met je linkerhand de buitencanule tegenhoudt

  18. Leg de binnencanule in de bolkom met NaCl 0,9% of zuurstofwater (of breng een éénmalig te gebruiken binnencanule in het afvalrecipiënt)

  19. Plaats zo mogelijk een reserve binnencanule of plaats dadelijk een nieuwe éénmalige te gebruiken binnencanule

  20. Neem met een hand deze binnencanule thv het plaatje en schuif ze met een vloeiende beweging in de buitencanule, terwijl je deze laatste vasthoudt met de andere hand

  21. Bevestig de twee canules aan elkaar thv het plaatje

  22. Plaats zo nodig het zuurstofmasker terug

  23. Reinig de oorspronkelijke binnencanule

  24. Neem de canule vast thv het plaatje en leg ze in de bolkom met NaCL 0,9%. Neem met het pincet een opengevouwen kompres van het veld en breng ze, doordrenkt met NaCl 0,9% uit de bolkom doorheen de canule

  25. Indien de canule erg bevuild is kan je ze onderdompelen in de bolkom met zuurstofwater (wegens het mechanisch reinigend vermogen) en nadien een kompres doorheen de canule brengen met een pincet

  26. Dompel de canule onder in de ontsmettingsstof en brengt nadien een kompres door de canule met een kompres

  27. Indien je zuurstofwater/ontmettingsmiddeltof gebruikte om te reinigen, houd de canule boven de bolkom met zuurstofwater/ontsmettingsstof en spoel ze met NaCl 0,9% uit de flacon (onverenigbaarheid chloorhexidine en zuurstofwater)

  28. Droog de canule door er een droog compres door te brengen met een pincet, leg ze op het steriele veld

  29. De vuile splitcompres verwijderen met je hand

  30. observeer het verband, de stomawond en de omgeving

  31. Doe nieuwe steriele handschoenen aan

  32. De tracheawonde reinigen met NaCl 0.9% (aseptische wonde) en bij een septische wonde ook ontsmetten

  33. De wondranden goed droog deppen

  34. Een steriele splitkompres aanbrengen (geen gaascompressen!)

  35. Indien nodig een nieuw fixatielint aanbrengen met de hulp van een tweede zorgverlener zodat deze de canule kan vasthouden terwijl het lint verwijderd word. er moet een speling van één vinger zitten tussen de hals en het lint

  36. Verwijder de reserve binnencanule

  37. Plaats de gereinigde/gedesinfecteerde canule onmiddelllijk terug in de buitencanule en bevestig ze aan elkaar

  38. plaats zo nodig het zuurstofmasker terug

  39. Reinig de reserve binnencanule met Nacl 0,9% en desinfecteer ze (cfr procedure oorspronkelijke canule)

  40. Verpak de canule en bewaar ze droog en stofvrij (volgens plaatselijke procedure)

  41. Doe de handschoenen uit

OPMERKING

• • Breng eventueel op de huid rondom de wond zinkolie of zinkzalf aan (bij radiotherapie in overleg met de arts)

  • Bij huidirritatie amandelolie of genezende zalf (Bepanthene) aanbrengen in overleg met de arts

  • Controle van de cuffdruk met een cuffdrukmeter, cuff-druk mag niet hoger zijn dan aantal mmHg op de canule vermeld

  • Mondzorg moet meerder malen per dag gebeuren, er voorkoming van sterke groei van micro-organismen, droogheid en korstvorming

Nazorg

zorgvrager

• • Observeer nogmaals goed de borstkasuitzetting.Bij afsluiting van één van de hoofdbronchi is er een ongelijke borstkasuitzetting

  • Controleer of de zorgvrager comfortabel geïnstalleerd is en of hij alles in handbereik heeft

  • Ga na of de zorgvrager nog iets wenst

materiaal

• • Al het materiaal opruimen en deponeren in de daartoe voorziene zakken

  • Mandrain altijd binnen handbereik houden. Indien de patiënt de canule uittrekt of uithoest zal men actie moeten ondernemen. Zit de canule nog niet lang dan moet men onmiddellijk de canule terugplaatsen. De mandrain door de uitwendige canule schuiven, de canule terugplaatsen en daarna de mandrain terug verwijderen en de binnencanule plaatsen.

  • Leg het persoonlijk materiaal van de zorgvrager( handdoek,washandje..) op zijn plaats in de badkamer

kamer

• • Zet het nachttafeltje binnen handbereik

  • Plaats het oproepsysteem binnen handbereik

  • Ruim de kamer op

  • Open de bed- en raamgordijnen

  • Doe het aanwezigheidslichtje uit

  • Breng het bed weer op de juiste hoogte ifv de zorgvrager

verpleegkundige

• • Ontsmet je handen voordat je de kamer verlaat en was en/of ontsmet je handen na het opruimen van al het materiaal

  • Rapporteer in het verpleegkundig dossier en indien nodig ook mondeling.Wat rapporteren? Subjectieve gegevens zoals: pijn… Objectieve gegevens zoals: huidproblemen, saturatie, infectietekens…

laatste aanpassing: 03/02/2014