Zasilacz to jeden z najważniejszych elementów naszej radiostacji. Bez niego nie będziemy w stanie uruchomić radia, które jak każde urządzenie elektryczne potrzebuje prądu do pracy. O ile w urządzeniach codziennego użytku zwykle nie potrzebujemy wyszukanych metod zasilania i bardzo często zadowalamy się układem dostarczanym wraz z urządzeniem, albo poprostu wbudowanym, o tyle w zabawie radiowej problem wyboru odpowiedniego źródła prądu nie jest taki oczywisty. Obecnie coraz rzadziej można spotkać urządzenia radiowe z wbudowanym systemem zasilania.

Po co wogóle jest zasilacz? 

Do naszych mieszkań w Polsce, dostarczany jest prąd zmienny, o napięciu 230V. (Nie będę wnikał w aspekty historyczne i praktykę przesyłania prądu na odległość.) Większość urządzeń elektronicznych wymaga do pracy prądu stałego o wiele niższym napięciu. Zadaniem zasilacza do radiostacji jest "przemienić" w sposób bezpieczny i stabilny - 230 V prądu zmiennego "z gniazdka" na około 13 - 14 V napięcia prądu stałego, które podłączamy do zasilania radia. Zasilacz taki musi być również odpowiednio "wydajny" aby dostarczyć odpowiednią ilość energii do radia w jednostce czasu.

W chwili obecnej istnieją dwa podstawowe typy zasilaczy, mianowicie zasilacze transformatorowe oraz drugi typ - zasilacze impulsowe. Każdy z nich ma zarówno zalety jak i wady, ale w obecnych czasach widać tendencję do odchodzenia od zasilaczy transformatorowych, które są duże i ciężkie oraz mają mniejszą sprawność energetyczną niż zasilacze impulsowe. 

W Internecie, na forach często pojawia sie pytanie: " Który zasilacz jest lepszy?" Często wtedy dochodzi do wojny zwolenników jednych ze zwolennikami drugich, ale nie ma niestety prostej odpowiedzi na to pytanie. Wydajne i stabilne zasilacze transformatorowe są duże i ciężkie, gdyż ich podstawowym elementem jest ogromnych rozmiarów transformator. Zasilacze o wydajności prądowej 25 - 30 amperów, potrafią ważyć często ponad 10kg. Są one też odpowiednio droższe, a ceny za dobre konstrukcje zaczynają się od 500PLN do nawet 2000PLN. Zasilacz impulsowy o podobnej wydajności często nie przekracza wagi 1kg:-), a jego cena to około 50 - 100 PLN.  (nie mówimy o zasilaczach do radiostacji)

W świetle tego co napisałem wyżej wybór wydaje się oczywisty - wiadomo, że impuls... jednak nie koniecznie. Zasilacze impulsowe, mogą powodować podczas swojej pracy emisję w eter tętnień i przydźwięków spowodowanych pracą przetwornicy. Zakłócenia te są szczególnie dokuczliwe podczas pracy w pasmach HF modami SSB. Występują one w postaci wąskich "peaków" sygnału oddalonych od siebie w regularnych odstępach jeśli chodzi o częstotliwości radiowe, które sprawiają wrażenie "prążków". Zasilacz impulsowy, którym chcemy zasilać radiostację musi być zatem odpowiednio ofiltrowany i zabezpieczony, a to niesie za sobą dodatkowe koszty. Wydajny i bezpieczny zasilacz impulsowy do zasilania radiostacji to koszt od 300 do 800 PLN, a w takiej sytuacji warto rozważyć zakup zasilacza transformatorowego, który nie wprowadza takich zakłóceń.

Doprawdy nie wiem, które zasilacze są lepsze. Jest to przede wszystkim kwestia indywidualnej potrzeby. Poniżej zamieściłem film z testów taniego chińskiego zasilacza o wydajności 25A i wadze 1kg. Nie jest on przeznaczony do zasilania urządzeń radiowych lecz do listw LED, zatem efekt jest wyraźnie widoczny.

Skrzynka antenowa - (tuner antenowy, matcher) jest to urządzenie radiokomunikacyjne zwykle podłączone pomiędzy transceiverem, a fiderem (przewodem) antenowym, w celu dopasowania impedancji toru zasilającego antenę.

Zadaniem skrzynki antenowej jest dopasowanie impedancji lini zasilającej antenę do TRX'a (zwykle 50 Ohm), w celu ochrony końcówki mocy przed uszkodzeniem. Połączenie przez tuner antenowy umożliwia w tej sytuacji na przykład pracę na różnych częstotliwościach pasma z wykorzystaniem tylko jednej anteny.  Praca na antenie "z dala" od częstotliwości jej rezonansu powoduje powstanie zjawiska zwanego falą stojącą, które jest niepożądane  i sprawia, że część energii wyprowadzona na antenę może "wracać" do urządzenia i w skrajnej sytuacji powodować jego uszkodzenie. 

Tunery antenowe mogą mieć różną konstrukcję, budowę i sposób obsługi, a także zakres i sposób działania. Jeśli chodzi o obsługę, spotyka się skrzynki obsługiwane ręcznie (mogą pracować z dowolnym transciverem), lub skrzynki automatyczne (najczęsciej pracują z dedykowanym urządzeniem lub grupą urządzeń). Zwykle tuner antenowy jest osobnym urządzeniem zewnętrznym, ale popularną praktyką wśród producentów transciverów jest wbudowywanie tunerów do urządzenia.

Szczególnym typem tunera antenowego jest tzw. coupler [kupler], który jest podłączany bezpośrednio do promiennika. Jego zadaniem jest "skrócić" lub "wydłużyć" elektrycznie promiennik o pewnej długości w taki sposób by stał się on anteną rezonansową. Skuteczność takiej anteny jest różna przy różnych długościach promiennika i przy pracy na różnych częstotliwościach.  Coupler jest najczęściej urządzeniem w pełni automatycznym. 

Urządzenia tego typu występują na rynku pod wieloma nazwami i markami oraz w postaci urządzeń samorobnych. Umożliwiają one BEZPIECZNE połączenie radiotelefonu z komputerem w celu wymiany danych sterujących oraz dźwięku różnych emisji cyfrowych (w tym również fonicznych). Słowo "BEZPIECZNE" jest tu kluczowe ponieważ głównym zadaniem takiego interface'u jest galwaniczne odseparowanie radia i komputera. Najczęściej wykorzystuje się do tego celu układy z zamontowanymi w torze audio transformatorami oraz w torze "data" optoizolatorami. Taka izolacja ma zabezpieczyć nasze urządzenia (głównie komputer) przed możliwością wystąpienia różnicy potencjałów pomiędzy nimi. Radiotelefony firmy Kenwood i Yaesu są w większości wyposażone przez producenta w interface'y umożliwiające podłączenie takiego "bezpiecznego" przewodu w postaci standardu RS232, lub obecnie USB. Firma Icom stosuje swój własny standard CI-V.  Interface'y takie mogą być jedynie prostymi urządzeniami izolującymi, ale również mogą być wyposażone w układy umożliwiające łączenie dowolnych radiotelefonów do komputera poprzez popularny obecnie standard USB w celu sterowania radiem z komputera. Występują również rozbudowane konstrukcje, posiadające wbudowane codeki audio co umożliwia realizację wszystkich zadań przy pomocy jednego przewodu podłączonego do komputera. W swojej "karierze" przetestowałem urządzenia skonstruowane przez czterech kolegów z Polski i poniżej znajduje się krótki opis każdego z urządzeń. 

Bez dobrego kabla nie ma dobrej zabawy. Wszakże jakoś musimy doprowadzić sygnał z radia do anteny i odebrać sygnał z anteny do radia. Generalnie interesować nas będą kable koncentryczne (współosiowe) o impedancji falowej 50 ohm. 

Stosuje się również przewody koncentryczne o impedancji 75 Ohm, oraz kable symetryczne 300 ohm i 450 ohm, ale używa się ich głównie do bardzo specyficznych konstrukcji antenowych więc tutaj je pominę.

Zastanawiając się nad wyborem kabla antenowego musimy wziąć pod uwagę przede wszystkim straty jakie wprowadza taki przewód do naszego układu. Różni producenci w różny sposób nazywają swoje produkty dlatego powinniśmy zapoznać się ze specyfikacja techniczą kabla. 

Nie wchodząc w szczegóły i bardzo upraszczając, z praw fizyki wynika, że na niższych pasmach (KF) możemy stosować kable o nieco większej tłumienności natomiast na pasma wyższe stosujemy przewody o niższej tłumienności. Producenci podają parametr tłumienia (strat w sygnale) w przeliczeniu na 100m przewodu w decybelach [dB/100m] dla różnych częstotliwości. Im dłuższy przewód zastosujemy tym jego tłumienność jest większa, zatem może się zdarzyć taka sytuacja, w której nawet na pasmo KF powinniśmy zastosować kabel niskotłumienny. Zatem to jakie kable powinniśmy zastosować zależy głównie od tego, w jakim paśmie pracujemy i jakiej długości jest nasz przewód.

Poniżej zamieściłem propozycje przewodów, których ja używam. Nadmienię również, że długość przewodów w moim QTH nie przekracza 35 metrów. Podane nazwy są nazwami komercyjnymi producentów. Może się zdarzyć, że znajdzie się na rynku produkt o podobnych parametrach i zupełnie innej nazwie - według mnie nie ma to znaczenia.

Należy wspomnieć, że można zastosować jeszcze lepsze kable niż wymienione przeze mnie, jednakże są one odpowiednio droższe, a przy długościach jakie są mi potrzebne i przy częstotliwościach z których korzystam nie widzę sensu.