1. Mengapresiasi dan mengekspresikan karya sastra modern melalui pembacaan sajak dan carpon  yang berkaitan dengan fenomena atau peristiwa aktual.

2. Memahami dan membuat iklan layanan masyarakat dengan bahasa yang santun.

Kagiatan Awal

Guru asup ka kelas bari ngucapkeun salam, murid ngajawab salam guru babarengan. Saméméh ngamimitian kagiatan diajar ngajar, guru ngondisikeun heula kelas supaya kaayaan tartib, tenang, jeung diuk dina korsi sewang-séwangan kalawan rapih. Sanggeus katémbong tartib, rapih, jeung saregep, guru nitah KM nyiapkeun kelas. Saterusna guru ngabsén murid bari sakalian nyiar raratan nu teu hadir ka murid nu ngarasa deukeut imahna. Bérés ngabsén, guru ngamimitian prosés diajar ngajar.

Kagiatan Diajar

A. Maca Sajak

1. Murid ngamimitian diajar, guru nitah maca sajak “Bandung” beunang Wahyu Wibisana. Mimiti sina dibaca dina jero haté sangkan kalenyepan eusina, saterusna sina dibaca bedas. Kelas jadi kareungeu ramé, henteu masalah.

2. Léngkah kadua, guru nugaskeun maca sajak ka hareup, dipilih nu katémbong geus enya-enya siap. Murid ngaaprésiasi sajak anu saterusna digiring pikeun diajar ngritik, upamana waé kana lentong jeung eksfrési lianna.

3. Sanggeus sababaraha urang murid maca sajak di hareup, guru nyontoan maca sajak. Sanggeus dicontoan, murid beuki ngarasa yén maca sajak téh kudu ngaluyukeun kana situasi katut makna nu dikandung dina éta sajak.

4. Guru sanggeus nyontoan maca sajak, timbul sumanget murid pikeun maca sajak henteu karana kapaksa dititah guru. Maca sajak sing jadi bagian tina pangaresep murid.

5. Guru nerangkeun yén maca sajak mah lain ngan sakadar tarik gorowokna, lain ogé gegerenyeman tapi kudu luyu kana situasi nu kagambar dina éta sajak kaasup maca kekecapan nu jadi symbol. Cindekna, maca sajak mah béda jeung maca koran, maca carpon, atawa gogorowokan jiga nu ambek.

B.  Medar Perkara Sajak

1. Guru nerangkeun eusi sajak “Bandung” beunang Wahyu Wibisana, murid ngabandungan kalawan daria. Kalan-kalan guru ngajukeun patalékan lisan pikeun ngahudang pamahaman murid kana sajak.

2. Guru nerangkeun yén dina sajak mah umumna ngandung kecap-kecap atawa ungkara nu mibanda harti konotatif, lain harti saujratna saperti nu kaunggel dina kamus. Dina sajak “Bandung” upamana, aya ungkara:

-   ieu Bandung nu heurin ku tangtung (padet pendudukna)

-   itu Lémbang kota hérang jeung béntang (kota nu kawilang éndahna)

3. Guru ngécéskeun yén dina sajak téh  aya unsur-unsur intrinsik nu ngawengku téma (dasar/poko pasualan nu ditepikeun dina sajak), suasana (gambaran kaayaan), imaji (gambaran nu karasa, kadéngé, atawa katénjo- najan ukur dina wangwangan), simbul (kecap nu dipaké pikeun ngantebkeun maksud), wirahma (irama, galindengna sora kecap), jeung amanat (amanat pangarang ka nu macana).

4. Pikeun nguji pamahaman murid, guru nepikeun pananya kieu:

Naon téma jeung amanat sajak “Bandung”? Pék jéntrékeun!

Murid ngajawab: témana kaéndahan kota Bandung; amanatna, pangarang umajak nyaritakeun ieu kaéndahan kota ku basa urang, basa Sunda.

C. Ngadéklamasikeun Sajak

1. Dina ieu kagiatan, guru ngawanohkeun heula sababaraha sajak. Geus kitu murid sina milih hiji sajak anu engkéna jadi bahan déklamasi. Suasana kelas bakal ramé, henteu masalah da moal bisa dikondisikeun jempling, malah suasana ramé ngébréhkeun yén barudak aktif kana pangajaran.

2. Upama sajak-sajak nu aya dina buku pakét teu aya nu kapilih ku murid, guru méré kasempetan ogé ka murid pikeun néangan sajak nu dianggap cocog ku maranéhna di perpustakaan sakola.

3. Murid bagilir ka hareup ngadéklamasikeun sajak beunangna milih, ari guru meunteun dumasar kana lentong jeung éksprési katut kréatifi taskréatifi tas lianna. Murid nu nunggu giliran sina ngaaprésiasi, saterusna ditanya kumaha pamanggihna, salian ti dikoméntaran ku guru.

4. Murid nu pangalusna déklamasi bisa dijadikeun conto keur kelas-kelas séjén sakaligus pikeun ngawewegan méntalna supaya leuwih wantér. Tina unggal kelas tangtu aya hiji-dua mah nu bisa ditampilkeun di kelas lian pikeun jadi conto.

5. Guru ngécéskeun yén murid nu meunang peunteun kurang dina déklamasi lain hartina euweuh bakat dina sual maca atawa déklamasi sajak, tapi aya anu can kateuleuman tina éta sajak.

D.  Pedaran Déklamasi

1. Guru nerangkeun sakur nu kapanggih dina déklamasi kaasup ngoméntaran prakprkanana murid déklamasi, murid apal bédana maca sajak jeung déklamasi. Diterangkeun ogé yén bisana ngadéklamasikeun sajak téh upama sajakna geus enya-enya katalar, sabab dina déklamasi mah henteu mawa deui sajak pikeun dibaca.

2. Sok sanajan nu utama mah sajak téh dibaca, tapi tétéla bisa dipatéahkeun dina wangun pagelaran nyaéta déklamasi téa. Malah kira-kira taun 70-an déklamasi sajak téh kawilang popular sarta mindeng dipasanggirikeun pangpangna di kalangan murid-murid SD. Kadieunakeun, lain waé dibaca jeung didéklamasikeun, sajak ogé mimiti dilaguan jeung dimusikan nyaéta nu disebut musikalisasi puisi. Sanggeus guru ngécéskeun, dipiharep murid kahudang pikeun ngajukeun pertanyaan.

3. Pikeun nguji pamahaman murid, guru ngajukeun pananya: Cik terangkeun bédana maca sajak, déklamasi, jeung musikalisasi puisi? Jawaban murid bisa kieu:

-    Maca sajak nyaéta maca bedas sajak luyu jeung téma sarta amanat nu dikandung dina sajak.nu dibacana.

-    Déklamasi nyaéta ngalisankeun sajak ku cara ditalar di hareupeun umum.

- Musikalisasi puisi nyaéta ngalaguan jeung ngamusikan sajak. Jawaban-jawaban murid bisa loba rupana, guru teu kudu saklek nyalahkeun tapi jawaban murid dilelempeng.

4. Guru ogé mere kasempetan ka murid pikeun ngajukeun pananya perkara matéri medar déklamasi nu aya dina buku pakét. Pertanyaan murid saméméh dijawab ku guru diasongkeun heula ka sakumna murid di kelas, guru ngalelempeng jawaban-jawaban murid.

E.   Ngarang Sajak

1. Kagiatan E Ngarang Sajak, guru saméméhna ngahudang pangjurung murid yén ngarang sajak téh lain pagawéan nu hésé, murid ngarasa gedé haté bisa ngarang sajak.

2. Dina ngajarkeun kumaha carana ngarang sajak, guru ulah waka mikeun tiori-tiori ngeunaan cara ngarang sajak lantaran bisa nalikung fantasi katut imajinasi murid, gugon kana tiori téa.Tiori ngeunaan ngarang sajak nu kapanggih dina buku-buku sumber cukup jang référénsi baé keur bahan pangaweruh murid. Jadi lain hartina tiori ngarang teu penting.

3. Saterusna guru ogé nerangkeun yén sagala rupa nu katénjo, kadéngé, karasa (kaasup karasa ku haté), jeung nu kagambar dina pikiran bisa dijieun sajak. Upamana waé nu katénjo di kelas, saperti korsi, panto, kaca jandéla, gambar presidén, gambar pahlawan, kaasup Bapa/Ibu Guru bisa dijieun sajak. Nu kadéngé saperti béja, bewara, carita lisan, jeung sajabana bisa dijieun sajak. Béja ngeunaan musibah banjir, gunung bitu, tsunami, babaturan meunang kabungah, jst.Nu karasa, upamana waé tugenah atawa sedih, karunya, bungah, rudet, jeung saterusna bisa dijieun sajak.Nu kagambar dina pikiran bisa ogé dijieun sajak, upamana waé situasi di Bali, Singapur, Amérika sanajan can kungsi nganjang ka dinya, istuning nu kambar dina pikiran waé. Nya kitu deui ide atawa gagasan pikiran bisa deuih dijieun sajak.

4. Kagiatan ka-4 guru mimiti nugaskeun murid pikeun milih obyék bahan keur ngarang sajak, bahan nu aya di jero kelas. Modél nu kaunggel dina buku pakét saperti kieu karangan murid. Murid milih obyék korsi, terus ditulis dina wangun tulisan lancaran, seterusna éta kalimah-kalimah téh dicacagan sarta disusun deui dina wangun ugeran.Contona:

Korsi téh alus, dijieunna tina kai. Korsi nu didiukan ku abdi aya tumbilaan, atuh ari gék téh bujur mani asa panas jeung renyem. Hayang teuing diuk dina korsi jok anu hipu. Tapi kétang diajar bari diuk dina korsi hipu mah engké jadi tunduh. Geuning sok ningali dina tv, nu keur rapat sok aya nu narundutan, da meureun korsina hipu. Hayang teuing  kuring diuk dina korsi hipu.Kalimah di luhur dicacagan, jiga ieu di handap.

KORSI korsi alus tina kai korsi kuring panas, tumbilaan hayang teuing diuk dina korsi hipu ngan sieun diajar jadi nundutan jiga nu rapat narundutan lantaran korsina hipu hayang teuing  diuk dina korsi hipu

5. Murid bébas nuliskeun naon nu aya dina pikiranana dina wangun kalimah-kalimah, tah sanggeus jadi sajak, kakara guru ngalelempeng atawa ngoméntaran kana karangan murid. Sajak beunang murid nu kaasup alus engkéna sina ditémpél di majalah dingding nu aya di sakola.

Akhir Pembelajaran

• Guru ngajelaskun ulang materi ngeunaan sajak.

• Guru nanya ka murid aya anu teu kaharti ngeunaan materi anu didugikeun.

• Tuluy Guru nutup kagiatan diajar ku Do'a anu dipingpin ku salah sahiji murid.

Sumber dan Media Pembelajaran

1. Sumber:

   • Buku Guru Bahasa Sunda Kelas 7

   • Buku Siswa Bahasa Sunda Kelas 7

   • Artikel dan referensi terkait Sajak bahasa sunda

2. Media:

   • Youtube : Materi Pembelajaran Dongeng bahasa sunda