God uit God, lig uit lig, waaragtige God uit waaragtige God, verwek, nie gemaak nie
Hierdie woorde uit die Niceense Geloofsbelydenis is oud, en klink by die eerste hoor daarvan dalk ingewikkeld. Maar dit dra een van die belangrikste waarhede van ons geloof: Jesus Christus is werklik God – nie minder nie, nie net ’n hemelse boodskapper of groot profeet nie, maar werklik en ten volle God.
Die eerste drie uitdrukkings — “God uit God, lig uit lig, waaragtige God uit waaragtige God” — klink amper soos ’n lied. En dis ook hoe dit bedoel is: ’n loflied, ’n belydenis wat nie alles kan verklaar nie, maar wat in verwondering probeer beskryf hoe groot Jesus is. Dit is nie logies netjies en net een keer gesê nie — dit word herhaal, beklemtoon, want dit gaan nie hier net oor feite nie, maar oor aanbidding. Die kerk het hier met verwondering probeer verwoord wat ons van Christus glo: Hy is uit God, soos lig uit lig kom. Hy is nie ’n afskaduwing of ’n tweede weergawe nie. Hy is “waaragtige God” – werklik God, net soos die Vader.
’n Pragtige beeld: Lig uit lig
Die beeld van “lig uit lig” help ons om iets te verstaan. Dink aan die son en sy strale. Die son self is soos die Vader; die lig wat ons sien en voel is soos die Seun. Sonder son is daar geen lig nie, maar ook: sonder lig sou ons nooit weet daar ís ’n son nie. Net so is Jesus die een deur wie ons die Vader leer ken. Ons sien God in Hom.
Soos die son en sy ligstrale saamhoort en nie van mekaar geskei kan word nie, is die Vader en die Seun een. En soos jy lig en ligbron kan onderskei, maar nie kan skei nie, kan ons sê: die Vader en die Seun is nie dieselfde Persoon nie, maar hulle is een in wese – hulle behoort onverbreeklik aan mekaar.
Tog bly dit ’n beeld. En elke beeld het perke. Die ligstraal uit die son is ’n natuurlike ding – dit gebeur outomaties. Maar die verhouding tussen die Vader en die Seun is nie bloot ’n natuurverskynsel nie. Dit is ’n verhouding van liefde. Die Seun kom voort uit die Vader, nie soos iets wat net gebeur nie, maar op ’n geheimenisvolle en liefdevolle manier wat ons nie ten volle kan verstaan nie.
Gebore, nie gemaak nie
Dan kom die belangrike woorde: “verwek (of gebore), nie gemaak nie.” Wat beteken dit?
Die belydenis sê hier duidelik: Jesus is nie ’n geskape wese nie. Hy is nie iets wat God eers later gemaak het nie. Hy is van altyd af daar, saam met die Vader. Die verhouding tussen die Vader en die Seun is nie soos tussen ’n Skepper en ’n skepsel nie. Die Seun is van altyd af deel van God se eie wese. Hy is gebore uit die Vader — nie op ’n manier wat ons fisies kan verstaan nie, maar as ’n beeld om te sê: Hy kom uit God self, Hy is van dieselfde wese as God.
Dit beteken ook dat die Seun nie ’n onafhanklike wil het teenoor die Vader s’n nie. Die Vader en Seun is in volmaakte eenheid. Jy kan nie van die Vader se wil praat sonder om die Seun te noem nie – ons ken die Vader juis deur die Seun. En daarom is Jesus nie net God se boodskapper nie – Hy is God se liefde, sigbaar geword. Ons sou kon sê: Jesus is die liefde van God in Persoon.
Liefde is nie net een van God se eienskappe nie – dit is sy wese
Wanneer ons bely dat Jesus “gebore, nie gemaak” is, sê ons iets diep oor God se liefde. Die liefde van God is nie net ’n eienskap van Hom nie – dit is wie Hy is. En die Seun, Jesus Christus, is nie ’n produk van God se liefde nie – Hy is daardie liefde. Alles wat ons van God se eienskappe bely – sy krag, sy wysheid, sy geregtigheid – is deel van sy liefde. God is nie liefde en ander dinge nie. God is liefde, en alles aan Hom getuig daarvan.
Wat beteken dit vir ons?
Hierdie woorde mag ver klink, maar hulle dra ’n diep troos vir ons almal. Omdat Jesus waaragtig God uit waaragtige God is, kan ons Hom volkome vertrou. As Hy vir ons sê: “Jy is vergewe,” dan weet ons: dit is God self wat dit sê. As Hy vir ons sterf, dan gee God self sy lewe vir ons. As Hy opstaan, dan oorwin God self die dood. En as Hy sê: “Ek is met julle tot die einde van die wêreld,” dan is dit nie net ’n mooi gedagte nie – dit is ’n goddelike waarborg.
Buite Christus sou ons nooit werklik weet wie of hoe God is nie. Maar nou het ons lig — lig uit lig. Nou het ons liefde — liefde wat mens geword het.