Tác dụng của niềng răng và hiểu lầm thường gặp khi niềng

Niềng răng là phương pháp chỉnh nha sử dụng các khí cụ chuyên dụng để tác động lực có kiểm soát lên răng và xương hàm, giúp dịch chuyển răng về vị trí đúng theo phác đồ điều trị. Niềng răng có 5 tác dụng chính bao gồm: cải thiện thẩm mỹ nụ cười, cải thiện sức khỏe răng miệng, nâng cao chức năng ăn nhai và phát âm, phòng ngừa sớm bệnh lý răng miệng và bảo tồn răng thật không cần trồng giả.

1. Tác dụng của niềng răng

1.1 Nâng cao thẩm mỹ và sự tin

Tác dụng trực quan nhất và cũng là lý do phổ biến nhất khiến mọi người quyết định niềng răng chính là sự cải thiện thẩm mỹ rõ rệt. Niềng răng giúp sắp xếp lại các răng chen chúc, lệch lạc, đóng kín khe thưa và điều chỉnh khớp cắn — từ đó tạo ra nụ cười đều đặn, hài hòa với khuôn mặt.  Quan trọng hơn, sự thay đổi thẩm mỹ này tác động mạnh đến tâm lý người niềng.

1.3. Phòng ngừa bệnh lý răng miệng lâu dài

Răng mọc chen chúc, khấp khểnh tạo ra vô số kẽ hở chật hẹp mà bàn chải và chỉ nha khoa khó tiếp cận. Mảng bám và thức ăn tích tụ ở những vị trí này là môi trường lý tưởng cho vi khuẩn phát triển, dẫn đến sâu răng, viêm nướu và viêm nha chu. Thì sau khi niềng, răng thẳng đều giúp việc vệ sinh dễ dàng hơn đáng kể. Bên cạnh đó, khớp cắn cân bằng còn ngăn ngừa mòn men răng không đều, đau hàm mãn tính, đau đầu do loạn năng khớp thái dương hàm và các vấn đề về cột sống cổ liên quan đến tư thế nhai sai.

1.5 Hạn chế việc trồng răng giả

Trong một số trường hợp mất răng, thay vì phải can thiệp trồng implant hoặc làm cầu răng sứ, bác sĩ chỉnh nha có thể dùng niềng răng để dịch chuyển các răng kế cận lấp đầy khoảng trống một cách tự nhiên. Điều này giúp tiết kiệm chi phí đáng kể, bảo tồn xương hàm và tránh được các rủi ro phẫu thuật không cần thiết.

2. Các phương pháp niềng răng phổ biến hiện nay

Hiện nay có 5 loại niềng răng chính được phân loại theo vật liệu và vị trí gắn: mắc cài kim loại, mắc cài sứ, niềng răng mắc cài mặt trong, mắc cài tự đóng và niềng răng trong suốt, mỗi loại phù hợp với nhu cầu và ngân sách khác nhau.

2. 1 Niềng răng mắc cài kim loại

Niềng răng mắc cài kim loại là phương pháp lâu đời nhất, phổ biến nhất và có chi phí thấp nhất trong các loại niềng răng hiện nay. Mắc cài được làm từ thép không gỉ hoặc hợp kim titan, gắn trực tiếp lên mặt ngoài của răng và nối với nhau bằng dây cung kim loại.

• Ưu điểm vượt trội: Chi phí hợp lý, áp dụng được cho mọi tình trạng từ nhẹ đến phức tạp, thời gian điều trị nhanh. 

• Nhược điểm cần lưu ý: Mắc cài lộ rõ ảnh hưởng thẩm mỹ, dễ gây trầy xước niêm mạc miệng trong giai đoạn đầu.

2.2 Niềng răng mắc cài sứ

Niềng răng mắc cài sứ có cùng cơ chế hoạt động như mắc cài kim loại nhưng được làm từ hợp kim gốm hoặc vật liệu sứ có màu sắc tương đồng với màu răng thật, mang lại tính thẩm mỹ vượt trội hơn.

• Ưu điểm: Thẩm mỹ hơn kim loại, không gây kích ứng dị ứng. 

• Nhược điểm: Vật liệu sứ dễ vỡ hơn kim loại, lực ma sát lớn hơn khiến thời gian điều trị đôi khi kéo dài hơn một chút.

2.3 Niềng răng mắc cài mặt trong

Mắc cài được gắn ở mặt lưỡi (mặt trong) của răng thay vì mặt ngoài, hoàn toàn ẩn khỏi tầm nhìn người đối diện, đây là phương pháp kín đáo nhất trong các loại mắc cài truyền thống.

• Ưu điểm: Tuyệt đối kín đáo, không ảnh hưởng ngoại hình. 

• Nhược điểm: Chi phí cao nhất trong nhóm mắc cài, khó vệ sinh, dễ cộm vào lưỡi, đòi hỏi bác sĩ có trình độ chuyên môn cao.

2.4 Niềng răng mắc cài tự đóng

Mắc cài tự đóng sử dụng nắp trượt tích hợp thay cho dây thun để giữ dây cung, giảm ma sát đáng kể và rút ngắn thời gian điều trị.

• Ưu điểm: Giảm lực ma sát, ít đau hơn sau mỗi lần điều chỉnh, rút ngắn thời gian tái khám (từ 4 tuần/lần xuống còn 6–8 tuần/lần), không cần thay dây thun. 

• Nhược điểm: Mắc cài dày hơn loại thường nên có thể gây cảm giác cộm ban đầu; chi phí cao hơn mắc cài thường.

3. Những quan niệm sai lầm thường gặp khi niềng răng

Dù niềng răng ngày càng phổ biến, nhiều người vẫn còn những hiểu lầm khiến họ do dự trước khi quyết định chỉnh nha. Dưới đây là 7 hiểu lầm phổ biến nhất cùng sự thật cần biết.

•  Niềng răng sẽ đau suốt quá trình điều trị

Thực tế, cảm giác đau chỉ xuất hiện ở một số giai đoạn cụ thể như khi đặt thun tách kẽ, mới gắn mắc cài hoặc sau mỗi lần tăng lực dây cung và sẽ giảm dần sau 2–3 ngày. Mức độ đau này còn phụ thuộc vào ngưỡng chịu đau của từng người, không phải ai cũng trải qua cảm giác đau như nhau.

• Niềng răng kém thẩm mỹ, xấu khi cười

Nhiều người vẫn cho rằng niềng răng sẽ lộ mắc cài và dây cung, làm nụ cười không được tự nhiên. Tuy nhiên, ngoài mắc cài kim loại truyền thống, hiện nay có nhiều lựa chọn thẩm mỹ hơn như khay niềng trong suốt, mắc cài sứ, mắc cài mặt trong (lưỡi). Bác sĩ sẽ tư vấn phương pháp phù hợp với tình trạng răng, nhu cầu thẩm mỹ và điều kiện tài chính của từng người.

• Niềng răng làm sụt cân, giảm sức khỏe

Trong giai đoạn đầu mới niềng răng, do chưa quen với hệ thống dây cung, mắc cài và mới bị siết lực lên răng nên bệnh nhân cảm thấy đau và ăn uống bất tiện, phải ăn cháo hoặc thức ăn nấu mềm. Nhưng sau khi đã quen, người niềng răng hoàn toàn có thể ăn uống bình thường, chỉ cần hạn chế thức ăn quá cứng, quá dai để tránh bung mắc cài. Việc chế biến thức ăn mềm hơn hoặc cắt nhỏ là thói quen dễ thích nghi, không ảnh hưởng đến dinh dưỡng nếu duy trì chế độ ăn đầy đủ chất.

• Nhổ răng gây nguy hiểm cho thị lực và thần kinh

Nhổ răng chỉ được chỉ định khi thực sự cần thiết như trường hợp hô nặng, thiếu khoảng trống di chuyển răng. Bên cạnh đó, trước khi nhổ, bác sĩ bắt buộc chụp X-quang để kiểm tra vị trí dây thần kinh, đảm bảo ca tiểu phẫu diễn ra an toàn. Nhổ răng đúng kỹ thuật không ảnh hưởng đến thị lực hay thần kinh.

• Niềng răng gây sâu răng nhiều hơn

Sâu răng trong quá trình niềng không phải do niềng răng gây ra, mà do vệ sinh răng miệng chưa đúng cách. Khi chải răng đúng kỹ thuật, dùng bàn chải kẽ và chỉ nha khoa sau mỗi bữa ăn, nguy cơ sâu răng hoàn toàn có thể kiểm soát được.

• Niềng răng làm răng yếu đi

Niềng răng không làm răng yếu đi khi được thực hiện đúng kỹ thuật, đúng vật liệu tại cơ sở uy tín. Răng yếu sau niềng thường là hệ quả của kỹ thuật kém, vật liệu không đạt chuẩn, đây là lý do mà bạn cần chọn nha khoa có bác sĩ chuyên khoa chỉnh nha được đào tạo bài bản.

• Chỉ trẻ em mới niềng được, người lớn đã quá tuổi thì không được

Bất kỳ ai từ 6 đến trên 50 tuổi đều có thể niềng răng, miễn là đủ điều kiện sức khỏe răng miệng. Thời gian điều trị trung bình từ 18–24 tháng không nhổ răng hoặc có nhổ răng, có thể ngắn hơn nếu kết hợp phục hình răng sứ. Niềng răng sớm mang lại hiệu quả tốt hơn nhưng người lớn tuổi vẫn đạt kết quả thẩm mỹ và chức năng tốt nếu điều trị đúng cách.

Tóm lại, niềng răng là một phương pháp chỉnh nha hoàn toàn tốt và mang lại giá trị toàn diện từ thẩm mỹ, chức năng đến sức khỏe răng miệng lâu dài, nếu được thực hiện đúng kỹ thuật bởi bác sĩ chuyên khoa tại cơ sở uy tín. Việc hiểu rõ cơ chế hoạt động, tác dụng thực sự, các lựa chọn phương pháp và quy trình chuẩn sẽ giúp bạn đưa ra quyết định chỉnh nha sáng suốt, đạt kết quả như kỳ vọng và tránh được những rủi ro không đáng có. Hãy luôn ưu tiên chọn nha khoa có bác sĩ chuyên khoa chỉnh nha, thực hiện đủ xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh và ký hợp đồng điều trị rõ ràng trước khi bắt đầu.

Nha khoa I-Dent
Phone number: 0941818616

Address: 19v Nguyễn Hữu Cảnh, Phường 19, Quận bình thạnh, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam