Niềng răng có hết lệch mặt không?

1. Mặt lệch là như thế nào?

Mặt lệch là tình trạng gương mặt không cân đối, thường dễ nhận thấy nhất ở từ vùng mũi, miệng xuống cằm. Ví dụ: cằm lệch, hai bên hàm không đều, nụ cười bị nghiêng. Bạn có thể tự kiểm tra bằng cách soi gương hoặc chụp ảnh chính diện rồi đối chiếu xem đường giữa mặt, mũi, cằm có thẳng hàng không.

Lưu ý: hầu hết mọi người đều có một chút bất đối xứng và điều này là bình thường. Chỉ khi lệch rõ rệt, khiến gương mặt mất hài hòa hoặc kèm khó chịu khi ăn nhai, bạn mới nên đi thăm khám để đánh giá và can thiệp

2. Các nguyên nhân gây lệch mặt

Các nguyên nhân gây lệch mặt phổ biến là co kéo cơ, do xương hàm không cân xứng, do răng mọc không đều, hoặc các nguyên nhân khác.

• Co kéo cơ

Lệch mặt có thể xảy ra khi các cơ mặt bị co kéo không đều, thường gặp trong trường hợp liệt dây thần kinh số 7 hoặc tổn thương do bỏng/chấn thương. Khi một bên cơ mặt yếu hoặc bị kéo lệch, các điểm mốc như khóe miệng, má, vùng cằm có thể bị kéo sang một phía, tạo cảm giác mặt mất cân xứng.

• Xương hàm không cân xứng

Một nguyên nhân quan trọng khác là xương hàm phát triển không đều hoặc bị ảnh hưởng bởi chấn thương vùng hàm mặt. Khi cấu trúc xương hai bên khác nhau, phần dưới của khuôn mặt (đường viền hàm, góc hàm, cằm) có thể lệch rõ rệt. Đây cũng là nhóm nguyên nhân khiến việc cải thiện bằng niềng răng đơn thuần có thể bị giới hạn và cần thăm khám kỹ để có hướng điều trị phù hợp.

• Răng mọc không đều 

Trong quá trình phát triển, nếu răng mọc bên cao bên thấp, bên nhiều bên ít, hoặc răng xô lệch/chen chúc, gương mặt có thể nhìn lệch theo trục răng và trục nụ cười. Nói cách khác, dù xương hàm không lệch nhiều, việc răng sắp xếp không đều vẫn có thể khiến đường giữa răng lệch, nụ cười nghiêng và làm tổng thể gương mặt kém hài hòa.

• Các nguyên nhân khác

Ngoài 3 nhóm chính trên, lệch mặt còn có thể liên quan đến di truyền, vẹo cổ (bẩm sinh hoặc do khối u/nang/nhiễm khuẩn), sai lệch khớp cắn, hoặc các thói quen xấu như nằm sấp khi ngủ, chống cằm, hút thuốc, ăn nhai một bên. Bên cạnh đó, chấn thương, biến chứng sau phẫu thuật thẩm mỹ và lão hóa cũng có thể làm mức độ bất đối xứng tăng dần theo thời gian.

3. Niềng răng có hết lệch mặt không?

Niềng răng có cải thiện mặt lệch nhưng tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ lệch. Nhiều trường hợp sau niềng có thể cân đối hơn vì niềng răng tác động đến răng và khớp cắn, nhưng nếu nguyên nhân gây ra là do xương hàm thì không thể cải thiện hoàn toàn chỉ bằng niềng răng, mà phải kết hợp thêm phẫu thuật xương hàm mới đạt hiệu quả cao.

Sau đây là một số nguyên nhân gây mặt lệch mà niềng răng có thể khắc phục được, cụ thể là:

• Niềng răng có thể cải thiện lệch mặt do móm

Khi hàm dưới đưa ra trước so với hàm trên hay còn gọi là bị móm, phần cằm và tầng mặt dưới dễ nhìn mất cân đối. Trong một số ca, niềng răng có thể giúp cân chỉnh lại tương quan răng và khớp cắn giữa hai hàm, từ đó làm tổng thể nửa dưới khuôn mặt trông thanh thoát và hài hòa hơn.  Tuy nhiên, mức thay đổi rõ hay ít sẽ tùy từng người và kế hoạch điều trị.

• Niềng răng có thể cải thiện lệch mặt do hô 

Khi răng hàm trên chìa nhiều so với hàm dưới ( bị hô), khiến cho gương mặt có thể kém cân đối do môi nhô, cằm nhìn thụt lùi vào trong, đường nét hàm không gọn. Việc chỉnh nha sắp xếp răng đúng vị trí và cải thiện khớp cắn có thể giúp gương mặt nhìn cân bằng hơn theo thời gian.

• Niềng răng có thể khắc phục tình trạng khớp cắn hở

Khớp cắn hở khiến răng trên và hàm dưới không chạm khít khi ngậm miệng, thường gây bất tiện khi ăn nhai và có thể làm gương mặt trông kém hài hòa, bị lệch, khó khăn khi ăn uống. Thực hiện niềng răng giúp các răng khớp với nhau, cải thiện thẩm mỹ khuôn mặt và chức năng ăn nhai.

• Các vấn đề lệch mặt khác

Tình trạng răng khấp khểnh, mọc chen chúc hoặc mất răng lâu năm có thể làm đường cười lệch, lệch khớp cắn, từ đó ảnh hưởng làm lệch gương mặt. Bác sĩ có thể chỉ định niềng răng để đưa răng về vị trí hợp lý trên cung hàm, giúp các đường nét trên khuôn mặt hài hòa và nụ cười hài hòa hơn.