Trimester 1:
LEESAUTOBIOGRAFIE
Net als alle vijfdejaars blik je terug op je leesleven tot nu toe. We werken daarbij ook aan onze schrijfvaardigheid. 

Trimester 2:
GRAPHIC NOVEL

Trimester 3:
DE LEZERSSTOEL (HUISLECTUUR)
Je geeft jouw ervaringen over een boek dat voor volwassenen bedoeld is weer. Deadline donderdag 4 juni.

Recensie 2

Maus. Het is niet echt een boek, maar ook niet echt een stripverhaal. Maus is een graphic novel, eentje met een zwaar verhaal, originele tekeningen en een belangrijk stuk geschiedenis. Maus vertelt het biografische verhaal van de Joodse familie Spiegelman. De graphic novel zal je gegarandeerd naar de keel grijpen. En ik kan je aan het begin van deze recensie al zeggen: als je geïnteresseerd bent in de Holocaust dan moet je deze graphic novel zeker kopen. De graphic novel Maus komt uit de hand van Art Spiegelman. Hij tekent het biografische verhaal uit het standpunt van zijn vader Vladek Spiegelman. Die maakte als Jood de verschrikking van de Tweede Wereldoorlog mee. Het verhaal gaat echter dieper, want het toont ook de moeilijke relatie die Art met zijn getraumatiseerde vader heeft. Daarom speelt het verhaal zich deels in een meer moderne periode af, de jaren ’80. Art toont zichzelf en hoe hij zijn vader interviewt over zijn oorlogsbelevenissen. De moeilijke vader-zoonrelatie zal naast de oorlog een tweede rode draad zijn doorheen het hele boek. Dat het verhaal van Vladek Spiegelman aangrijpend is, zal je niet verbazen. Maar ook de tekeningen zullen een heftige indruk op je nalaten. Heel de graphic novel is in zwart-wit getekend. Ook de uitwerking van personages krijgt hier een originele invalshoek. Om het tekenen, en het lezen, draagbaar te maken, worden de Joodse hoofdpersonages als kwetsbare muizen met menselijke gedragingen uitgebeeld. De nazi’s zijn dan weer ruwe katten en de reddende Amerikaanse soldaten brave honden. Deze benadering van het verhaal is zeker een meerwaarde. Ook al gaat het over menselijke dieren, je wordt nog altijd aangegrepen door de verschrikkingen van de oorlog. Toch blijft het op deze manier nog begrijpbaar, waardoor de graphic novel naar mijn mening ook geschikt is om in het onderwijs te gebruiken. Dat Art Spiegelman in de Verenigde Staten woonde bij het tekenen van dit verhaal, speelde ook een rol bij het kiezen van de dieren. De Joodse muizen die slachtoffer worden van de Holocaust zijn immers het totale tegenbeeld van het gelukkige muisbeeld van Mickey Mouse dat zo alomoverheersend is. De tekeningen en de invalshoeken van de graphic novel Maus zijn al spot on. Het verhaal zelf is uitgebreid en vertelt je meer dan je wil weten over de verschrikkingen van de Holocaust. Door de ogen van Vladek Spiegelman zien we het nazisme opkomen. De neergang van zijn gelukkig gezinsleven begint dan al snel. Van dreigingen tot getto’s en zelfs de vernietigingskampen, Vladek maakt het mee en overleeft het. Dit doet hij door op de juiste momenten zeer schrander uit de hoek te komen, maar ook door veel geluk te hebben. Zijn trauma’s zullen echter zijn later leven sterk beïnvloeden, op negatieve manier. Het verhaal van Vladek Spiegelman toont de verschillende fasen aan in de behandeling van de Joden door de nazi’s. Het toont ook aan hoe verschillende slachtoffers hiermee omgingen. Sommigen speelden handig in op opportuniteiten. Anderen bleven naïef geloven dat alles wel zou meevallen. Dit alles maakt van Maus een leerrijk document voor iedereen die meer te weten wil komen over de Holocaust. Maus kopen? Ja! Want je zal het zeker meer dan één keer lezen. Dat heb ik zelf toch al gedaan. En ik kan me inbeelden dat ik het boek in de toekomst nog zal openslaan. Het verhaal kent immers zoveel diepgang. De tekeningen zijn dan weer zo interessant dat het lezen telkens een nieuwe ervaring is. 

Recensie 1

Maus, de volledige editie bevat Mijn vader bloedt geschiedenis en En hier begon mijn ellende pas. Beide delen zijn eerst ieder apart apart uitgegeven, respectievelijk in 1986 en 1991. Mijn vader bloedt geschiedenis vertelt het verhaal van Art Spiegelmans vader, Vladek, vanaf midden jaren dertig in Polen tot de winter van 1944. In de winter van 1944 arriveert Spiegelmans vader in Auschwitz. Wat hij daar meemaakte en daarna wordt verteld in En hier begon mijn ellende pas. Maus is echter meer dan 'alleen' het verhaal van Spiegelmans vader. Het is ook het verhaal van zijn vrouw Anja, hun zoontje Richieu, hun familie en hun vrienden in diezelfde periode. Maus is daarmee ook het verhaal van Art, hoewel hij pas na de oorlog is geboren, en zijn moeilijke relatie met zijn ouders. Terwijl het op het eerste gezicht wat eigenaardig lijkt en misschien zelfs kinderachtig om mensen als dieren af te beelden (joden als muizen, Duitsers als katten, Amerikanen als honden, Polen als varkens, Fransen als kikkers, enz.), is het effect daarvan verre van kinderachtig. Het geeft dit overlevingsverhaal een extra dimensie, die niet alleen maar van de tekeningen afkomstig is, maar ook door de wijze waarop dit getekend is. Eén van de mooiste voorbeelden daarvan is te zien in het deel van het verhaal waar Vladek en Anja op de vlucht zijn, op zoek naar een veilige schuilplaats. Ze hebben zich vermomd als 'gewone Polen' en dragen beiden een masker met een varkenskop. Vladek denkt echter: "Ik was een beetje veilig. Ik had 'n jas en laarzen, als de Gestapo droeg als burger, maar Anja - zoals zij uitzag - aan haar kon je direct zien ze was joods. Ik was bang voor haar." Overal waar Vladek zelf aan het woord is of waar hij 'commentaar' geeft bij de gebeurtenissen, kun je dat 'horen'. Hij vertelt het verhaal in het Engels aan zijn zoon en dat is bij lange na geen perfect Engels, zoals ook uit de aangehaalde tekst blijkt. Het is dus geen 'slechte vertaling', zoals ik ergens als commentaar op dit boek las. Een ander voorbeeld van de geweldige kracht die deze wijze van vertellen heeft, wordt op niet mis te verstane - en wat mij betreft - onovertroffen wijze geïllustreerd door de afbeeldingen die je hier aan de linkerzijde vindt... Maus is een indrukwekkend verhaal en dat is het niet alleen vanwege de ervaringen van Vladek, maar ook door de wijze waarop het is verteld, dat wat er omheen wordt verteld én de wijze waarop het is verbeeld. Ik zie lang niet altijd de meerwaarde in van een strip om een verhaal te vertellen, maar Maus had niet anders verteld kunnen worden. Art Spiegelman heeft zijn vader onvergetelijk, maar ook heel erg menselijk neergezet. Wie Maus niet leest of wil lezen, ontneemt zichzelf de kans om op een ongeëvenaarde manier over de gebeurtenissen vlak voor, tijdens en na WOII te lezen. En wie wil zichzelf nou tekort doen?