Historia Łysej Góry

Od momentu powstania pierwszego wyciągu, na Łysej Górze zostały zrealizowane spore, jak na możliwości, takiej organizacji jak nasza, inwestycje. A więc w skrócie: w 1991 r. wybudowano system sztucznego śnieżenia, w 1992 kolejne (dwa) wyciągi (talerzykowe), w 1993 r. powstaje pierwsza w historii mikrostacji jadłodajnia: bar – autobus, w 1997 r. powstaje czwarty wyciąg – nowoczesna Tatra-Poma, w tymże roku otwarto drugi bar i wypożyczalnię – serwis narciarski.

1982 – Początek

Pierwszy wyjazd uczestników SN i SKS AESCULAP na Łysą Górę. Po wprowadzeniu stanu wojennego (13 grudnia 1981 r.) wyjazdy narciarskie w Karkonosze stały się niemożliwe. Trzeba było szukać nowego miejsca do prowadzenia zajęć.

Ten rok okazał się przełomowy. Właśnie wtedy narodził się pomysł budowy własnej bazy narciarskiej na Łysej Górze.

Stoki były jeszcze dziewicze. Bez infrastruktury, bez turystów. Wtedy padły słowa:

„Tu wybudujemy wyciągi…”

Autorem koncepcji i pełnej nazwy Mikrostacja Sportów Zimowych Łysa Góra Chrośnica–Dziwiszów był Stanisław Rażniewski. Z entuzjazmem przystąpił do realizacji projektu. Z czasem okazało się, że była to decyzja o ogromnym znaczeniu.

1983–1985 – Pierwszy wyciąg

W 1983 roku rozpoczęły się starania o budowę pierwszego wyciągu.

W 1985 roku powstał wyciąg zaczepowy typu „Janosik” na stoku Ulimka w Dziwiszowie. Wykonawcami byli Antoni Kozik i Zenon Palewicz.

Stok przygotowali społecznie rodzice i dzieci z Aesculapa – rozebrano stare mury piwnic, wykonano przejazd i parking. Właściciel terenu, Roman Kronerberger, udostępnił grunt klubowi.

1986–1988 – Energia i orczyk

W 1986 roku stoki wizytował I sekretarz KW PZPR w Jeleniej Górze Jerzy Golis, wyrażając zgodę na budowę wyciągu.

W 1987 roku podpisano umowę dzierżawy gruntów. Rozpoczęto budowę linii energetycznej na Łysą Górę.

W 1988 roku rozpoczęła się budowa wyciągu orczykowego nr 1 (produkcji Fampa Cieplice Śląskie). Budowę prowadził Bogdan Pawłowski wraz z zespołem.

1989–1992 – Przełom i sztuczne naśnieżanie

Po zmianach ustrojowych zmieniła się sytuacja własnościowa gruntów. Klub podpisał nowe umowy z rolnikami.

W 1990 roku zlecono wykonanie dokumentacji systemu sztucznego naśnieżania.

W 1991 roku rozpoczęto budowę kompletnego systemu: zbiornika wodnego, pompowni, rurociągów, zakupiono ratrak i armatki śnieżne. Była to ogromna inwestycja jak na warunki tamtych czasów.

Łysą Górę wizytował minister Michał Bidas – ówczesny Prezes Urzędu Kultury Fizycznej i Turystyki. Dzięki jego wsparciu powstały kolejne wyciągi talerzykowe (nr 2 i 3).

1993 – Czas pracy społecznej

Zarządzanie Łysą Górą przejęła Teresa Rażniewska.

To okres ogromnej mobilizacji środowiska:
– poszerzanie stoku
– niwelacja terenu
– zbieranie kamieni
– korowanie drewna
– malowanie baraków

Na szczyt wciągnięto stary autobus Aesculapa i urządzono w nim pierwszy bar.

1997 – Tatra-Poma

Rozpoczęto budowę nowoczesnego wyciągu TATRA–POMA (z zasobnikiem). Fundamenty wykonał EGBUD, montaż przeprowadzili specjaliści ze Słowacji. Tempo prac było imponujące – wyciąg powstał w ciągu kilku tygodni.

2000 – „Droga w poprzek stoku”

Grudzień 2000 roku zapisał się jako jeden z najtrudniejszych momentów w historii mikrostacji. Pojawił się projekt budowy drogi przecinającej stok w połowie jego długości.

Na trasy wjechał ciężki sprzęt. Wysypano kamienie. Groziło to zniszczeniem wieloletniej pracy społecznej.

Dzięki determinacji Teresy i Stanisława Rażniewskich, wsparciu środowiska oraz zaangażowaniu wielu osób – udało się wypracować inne rozwiązanie. Droga została wybudowana w innym miejscu.

To był moment próby – zakończony zwycięstwem.

2001–2004 – Rozbudowa i stabilizacja

Powstał budynek klubowy z zapleczem ratowniczym i sanitarnym.
Zmodernizowano wyciąg nr 2 (wydłużony do 670 m).
Wybudowano taras widokowy, ekologiczne oczyszczalnie ścieków.
Rozpoczęto program „Lato na Łysej Górze” – hulajnogi zjazdowe, zawody MTB.

Mikrostacja zaczęła działać całorocznie.

2005–2006 – Nowy etap

Rozbudowano zaplecze rolnicze, powstała stajnia, uruchomiono szkółkę jeździecką.

Sezon 2005/2006 był najdłuższym w historii Łysej Góry. Pokrywa śniegu sięgała 110 cm.

Rozpoczęto budowę nowego wyciągu (650 m) oraz schronu dla dzieci.

Łysa Góra stała się pełnoprawnym, wielofunkcyjnym ośrodkiem sportowym.

1. W Mikrostacji zakończono budowę stajni, która rozpoczęła działalność w czerwcu 2006 roku.
   
   

2. Kontynuowano prace w nowo wybudowanym budynku przy wyciągu nr 3 (schronisko dla dzieci – bar).
   
   

3. Zamontowano nowy wyciąg nr 6.
   
   

4. Przygotowano dla gości większy, oświetlony, trzypoziomowy parking.
   
   

5. Wypoziomowano i ogrodzono drogę, którą w sezonie zimowym poruszają się konie z łysogórskiej stadniny rekreacyjnej, tak aby zapewnić bezpieczeństwo i uniknąć zagrożeń wynikających ze zderzeń z narciarzami lub saneczkarzami.
   
   

6. Wykonano ujęcie wody w dolnej części mikrostacji.
   
   

7. Uporządkowano gospodarkę wodno-kanalizacyjną w barze pośrodku stoku.
   
   

8. Zmodernizowano pompownię (remont pomp, wykonanie odwodnienia, wymiana urządzeń elektronicznych).
   
   

Od 2002 roku organizowano cykl zawodów rowerowych pod nazwą „Łysogórki” – serię pięciu comiesięcznych wyścigów w każdym sezonie. W poszczególnych edycjach startowało po kilkadziesiąt osób. Impreza stała się popularna wśród mieszkańców regionu i nie tylko.

Przygotowano nową ofertę dla gości Łysej Góry w postaci zjazdowych hulajnóg.

Rozpoczęto budowę okrągłej wiaty usytuowanej poniżej stajni (zakończono ją w 2008 roku). Była to jedyna inwestycja w tym trudnym okresie, naznaczonym bezśnieżnymi zimami. Latem działalność mikrostacji praktycznie zamierała; z powodu ograniczonych środków finansowych nie organizowano zawodów rowerowych „Łysogórki”. Funkcjonowała jedynie stajnia i szkółka jazdy konnej.

Rok 2009

Powstała nowa altanka obok stajni oraz pergola przy schronisku. Wybudowano ogródki zabaw dla dzieci przy schronisku i Reniferowej Chatce. Zmodernizowano ściany okrągłej wiaty przy stajni, montując przezroczyste płyty.

Jesienią uzyskano pozwolenie na budowę hali – ujeżdżalni dla koni. Wyrównano teren pod planowaną inwestycję. Kolejne etapy budowy miały być realizowane w zależności od posiadanych środków finansowych (niestety inwestycji tej nie udało się zrealizować).

Po przerwie wznowiono organizację „Łysogórek”, które od tego czasu odbywały się już regularnie.

Wydano album z fotografiami Łysej Góry i z życia Aesculapa.

W stajni, obok codziennych zajęć jazdy konnej, corocznie organizowana jest impreza „Hubertus”.

W grudniu w Reniferowej Chatce otwarto bawialnię dla dzieci.

Rok 2010

Rozpoczęto budowę wiaty prostokątnej przeznaczonej na magazynowanie siana dla koni.

Zlecono opracowanie dokumentacji wodnoprawnej w celu przedłużenia pozwolenia na korzystanie z wód niezbędnych do naśnieżania tras narciarskich.

W sezonie zimowym i letnim odbywały się międzynarodowe zawody dla dzieci w ramach projektu unijnego „Euroregionalne Zawody w Narciarstwie Alpejskim i Zawody Rowerowe Łysa Góra – Dziwiszów”, a także ogólnopolski Regionalny Egzamin SITN.

W związku z zaostrzonymi wymogami Urzędu Dozoru Technicznego wykonano gruntowny remont wyciągów nr 1 i 2. Kapitalnemu remontowi poddano również ratrak.

Państwo Teresa i Stanisław Rażniewscy ufundowali kamień pamiątkowy, upamiętniający intencję założycieli Aesculapa i budowniczych mikrostacji. Umieszczono na nim podziękowania dla wszystkich osób dobrej woli, które przyczyniły się do jej powstania oraz tych, którzy ją odwiedzają i wspierają finansowo.

Mikrostacja została zbudowana z myślą o dzieciach i młodzieży. Hasłem przewodnim szkoły pozostaje: „Wychowanie przez góry – dla gór”.

Pojawił się inwestor, który – zgodnie ze stosowną umową – zobowiązał się do budowy pensjonatu.

Rok 2011

Zakupiono i zamontowano system kamer przemysłowych.
Zakończono budowę wiaty prostokątnej.
Przygotowano biuro obsługi klienta.

Kontynuowano organizację imprez narciarskich, rowerowych i konnych.

Na Walnym Zebraniu SN i SKS Aesculap Mikrostacji Sportów Zimowych i Letnich Łysa Góra Dziwiszów nadano imię Teresy i Stanisława Rażniewskich.

Rok 2012

Wykonano specjalistyczne badanie wyciągu nr 4.
Nadal udostępniano gościom zjazdowe hulajnogi.
Zgodnie z kalendarzem odbywały się imprezy narciarskie, rowerowe i konne.

Zakupiono i zamontowano kamerę internetową. Komunikaty pogodowe, informacje o stanie tras oraz raporty śniegowe (w formie filmów) cieszyły się dużym zainteresowaniem. Na wysokim poziomie utrzymywała się oglądalność strony internetowej, szczególnie w sezonie zimowym.

Rok 2013

23 grudnia 2013 roku przywieziono na Łysą Górę nową maszynę do ubijania śniegu. Wydarzeniu towarzyszył reportaż dokumentujący rozładunek, montaż gąsienic oraz pierwszą jazdę.

Rok 2014

Sezon 2013/2014 jest jednym z trudniejszych: wyciągi na Łysej Górze działają przez zaledwie 17 dni. Aby zrealizować plan zajęć, uczestnicy — dzieci, młodzież i instruktorzy — muszą przerzucić się na piesze wycieczki lub wyjazdy na narty do innych stacji narciarskich. Pomimo tego, udaje się zorganizować tradycyjne imprezy: Zawody Rodzinne i Memoriał Stanisława Rażniewskiego, w których startują uczestnicy Aesculapa oraz osoby z zewnątrz.

31 maja 2014 roku w Krakowie odbywa się Walne Zebranie Sprawozdawczo-Wyborcze Stowarzyszenia Instruktorów i Trenerów Narciarstwa PZN. Przedstawiono sprawozdania, udzielono absolutorium ustępującemu zarządowi, przeprowadzono wybory. Prezesem SITN ponownie zostaje wybrana Zuzanna Podgórna. Podczas zebrania uhonorowano zasłużone ośrodki — Aesculap znalazł się wśród wyróżnionych (tytuły: Honorowy Członek SITN, Honorowa Odznaka LSN) w uznaniu za ponad 30-lety wkład w rozwój narciarstwa.

2 marca 2014 roku odbyło się Walne Zebranie Członków Aesculapa — prawnik klubu, po zapoznaniu się ze stanem finansów, zaproponował ogłoszenie upadłości. Klub, mimo trudności, uniknął tego scenariusza — ale kosztem zwolnienia części pracowników (w tym niżej podpisanego). Wkrótce potem (23 października 2014) powołano spółkę Ski Arena Łysa Góra. Spółka rozpoczęła działalność od zmiany nazwy stacji — choć tablica pamiątkowa im. Teresy i Stanisława Rażniewskich nadal istnieje (obecnie znajduje się zewnątrz budynku — na ścianie, z tyłu kasy).

21 listopada 2014 roku — biuro klubu zostaje przeniesione z Jeleniej Góry bezpośrednio na Łysą Górę. W ten sposób kończy się kolejny etap historii — klubu, który przez 44 lata stanowił ważny ośrodek szkoleniowy i wychowawczy, wychowując pokolenia narciarzy, instruktorów i pasjonatów.

Tekst, zdjęcia i film: Michał Rażniewski